Cần đa dạng hóa hình thức và nội dung truyền thông chủ đề khoa học để thu hút công chúng

Ngày 29/11, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) tổ chức hội thảo "Ứng dụng công nghệ AI trong xây dựng nội dung tuyên truyền, truyền thông".

Theo PGS.TS. Phạm Quang Thao, Phó Chủ tịch VUSTA chia sẻ, chúng ta đang bước sang kỷ nguyên mới, đứng trước cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 với sự phát triển nhanh của công nghệ. Trong đó, trí tuệ nhân tạo đang dần trở thành một yếu tố không thể thiếu trong nhiều lĩnh vực, đặc biệt là truyền thông.

PGS.TS. Phạm Quang Thao nhấn mạnh, việc áp dụng AI trong truyền thông không chỉ giúp tăng tốc độ và hiệu suất sản xuất nội dung, mà còn mở ra nhiều cơ hội sáng tạo mới. Tuy nhiên, con người vẫn là yếu tố quyết định trong việc bảo đảm chất lượng và giá trị của các nội dung truyền thông.

Từ thực tiễn hoạt động báo chí, ông Trần Trọng An, Phó Tổng biên tập Tạp chí điện tử Gia đình mới cho rằng, chuyển đổi số, đặc biệt là ứng dụng AI, là xu hướng không thể đảo ngược trong ngành truyền thông. Việc áp dụng AI không chỉ giúp tăng tốc độ và hiệu suất sản xuất nội dung mà còn mở ra nhiều cơ hội sáng tạo mới.

Tuy nhiên, theo ông Trần Trọng An, AI chỉ là một công cụ hỗ trợ và con người vẫn là yếu tố cốt lõi trong việc đảm bảo chất lượng nội dung. Một trong những nguy cơ tiềm ẩn khi sử dụng AI là khả năng cung cấp thông tin sai lệch hoặc không phù hợp, vì vậy cần có sự kiểm tra, thẩm định kỹ lưỡng từ con người trước khi đưa nội dung đến công chúng.

Toàn cảnh Hội thảo. Ảnh: Duyên Nguyễn

Nhấn mạnh nhu cầu tự động tạo tin tức và sản xuất nội dung đang ngày càng gia tăng, TS. Phí Công Huy, Học viện Công nghệ Bưu chính Viễn thông cho hay, sự phát triển của AI, công nghệ xử lý ngôn ngữ tự nhiên (NLP), máy học và khai phá dữ liệu đang thúc đẩy việc tạo ra các bài báo, video và nội dung truyền thông nhanh chóng và chính xác hơn.

TS. Phí Công Huy cho rằng việc sử dụng công nghệ trí tuệ nhân tạo để tự động sản xuất nội dung giúp nội dung được tạo ra liên tục và đa dạng hơn, không chỉ giúp tiết kiệm thời gian mà còn gia tăng tính tương tác và nâng cao hiệu quả truyền thông, đặc biệt trong lĩnh vực tiếp thị và quảng cáo. Tuy nhiên, việc tự động tạo ra nội dung vẫn cần sự giám sát và can thiệp của con người để bảo đảm tính chính xác, thông tin chính thống và không gây hiểu lầm.

Trong khi đó, TS. Phan Văn Kiền, Viện trưởng Viện Đào tạo Báo chí và Truyền thông, Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn Hà Nội nhấn mạnh vai trò của nội dung trong việc truyền bá kiến thức khoa học công nghệ đến cộng đồng.

Theo TS. Phan Văn Kiền, nội dung chính là yếu tố quyết định trong việc giúp cộng đồng hiểu rõ hơn về các tiến bộ kỹ thuật, thúc đẩy ứng dụng thực tế vào đời sống. Tuy nhiên, công chúng hiện nay có nhu cầu thông tin cao nhưng lại thiếu thời gian để tiếp nhận đầy đủ, đặc biệt là với những vấn đề KHCN có ngôn ngữ phức tạp.

Để thu hút sự chú ý của công chúng, đặc biệt là đối với các chủ đề khoa học, truyền thông cần đa dạng hóa hình thức nội dung, như video, infographic, podcast, đồng thời kết hợp giữa báo chí và mạng xã hội.

Tuy nhiên, việc ứng dụng công nghệ AI trong truyền thông cũng đối mặt với không ít thách thức. Theo các chuyên gia, một trong những vấn đề lớn nhất tại Việt Nam là thiếu hụt đội ngũ nhân lực có đủ chuyên môn, sáng tạo và kỹ năng để sản xuất nội dung chất lượng cao.

Hệ thống truyền thông hiện tại cũng thiếu sự quan tâm đúng mức đến các nội dung khoa học. Ngoài ra, ngôn ngữ chuyên ngành phức tạp và khó tiếp cận của các vấn đề khoa học là một rào cản lớn trong việc truyền tải thông tin đến công chúng,…

TS. Phan Văn Kiền cho rằng để thu hút sự chú ý của công chúng, đặc biệt là đối với các chủ đề khoa học, truyền thông cần đa dạng hóa hình thức nội dung, như video, infographic, podcast,...

Các đại biểu cũng cho rằng, một trong những vấn đề lớn nhất tại Việt Nam là thiếu hụt đội ngũ nhân lực có đủ chuyên môn, sáng tạo và kỹ năng để sản xuất nội dung chất lượng cao. Hệ thống truyền thông hiện tại chủ yếu tập trung vào nội dung giải trí, thiếu sự quan tâm đúng mức đến các nội dung khoa học. Ngoài ra, ngôn ngữ chuyên ngành phức tạp và khó tiếp cận của các vấn đề khoa học cũng là một rào cản lớn trong việc truyền tải thông tin về khoa học đến công chúng.

Để giải quyết những thách thức này, các đại biểu đề xuất cần có sự hợp tác liên ngành giữa các nhà khoa học, nhà báo và chuyên gia truyền thông. Việc đào tạo đội ngũ sáng tạo nội dung và sử dụng công nghệ AI để biên tập, cá nhân hóa nội dung sẽ giúp cải thiện chất lượng thông tin.