Cơn bão giá RAM và SSD: Thị trường linh kiện PC toàn cầu biến động mạnh

Cơn sốt bộ nhớ: Giá RAM tăng tới 90%, SSD cũng leo thang mạnh

Theo báo cáo mới nhất của Counterpoint Research, quy mô của đợt tăng giá lần này được đánh giá ở mức “vô tiền khoáng hậu”. Chỉ riêng trong quý I/2026, giá RAM đã tăng từ 80-90% so với quý trước, phá vỡ các kỷ lục trước đây của thị trường bộ nhớ.

Người dùng cá nhân là nhóm chịu ảnh hưởng rõ rệt nhất. Thanh RAM DDR4 dung lượng 8GB dành cho laptop vốn đã tăng khoảng 35% vào cuối năm 2025, nay tiếp tục tăng thêm tới 91% chỉ trong ba tháng đầu năm. Trong khi đó, chip nhớ NAND - nền tảng của ổ SSD ghi nhận mức tăng khoảng 100%, khiến chi phí lưu trữ tăng nhanh.

Biểu đồ giá RAM DDR4-3600 và DDR5-6000 từ pcpartpicker.com

Ở phân khúc công nghệ mới, các mô-đun RAM DDR5 cũng không nằm ngoài xu hướng này. Trong vài tháng gần đây, giá nhiều dòng DDR5 tăng vọt, có sản phẩm tăng gấp đôi, thậm chí hơn. Trên thị trường bán lẻ, một bộ RAM desktop dung lượng 64GB hiện có giá ngang, thậm chí vượt cả máy chơi game Sony PlayStation 5, trong khi các bộ kit dung lượng lớn hơn đã tiệm cận mức giá của các GPU cao cấp.

Dù laptop không sử dụng thanh RAM rời giống máy tính để bàn, các chip nhớ tích hợp bên trong vẫn chịu chung áp lực nguồn cung. Điều này khiến chi phí sản xuất máy tính xách tay tăng lên đáng kể. Nhiều chuyên gia thị trường nhận định năm 2026 sẽ là giai đoạn khó khăn đối với người dùng có kế hoạch mua laptop mới, khi giá bán khó tránh xu hướng leo thang.

Áp lực chi phí cũng đã lan tới các nhà sản xuất và lắp ráp thiết bị. Công ty lắp ráp PC gaming tại Mỹ PowerGPU vừa thông báo sẽ điều chỉnh giá bán do chi phí SSD và các linh kiện liên quan tăng mạnh.

Thị trường bộ nhớ dịch chuyển sang AI, người dùng PC chịu áp lực giá

Trước bối cảnh này, các hãng laptop đang cân nhắc nhiều phương án để kiểm soát giá bán. Một trong những giải pháp được tính đến là đưa cấu hình tiêu chuẩn quay lại mức 8GB RAM nhằm giữ giá sản phẩm ở phân khúc phổ thông. Một số ý tưởng khác cũng được xem xét, chẳng hạn bán máy không kèm RAM để người dùng tự nâng cấp - mô hình “Bring Your Own RAM”. Dù còn mới mẻ, đây được coi là phương án tạm thời nếu tình trạng khan hiếm linh kiện kéo dài.

Nguyên nhân sâu xa của đợt tăng giá được cho là đến từ sự bùng nổ nhu cầu trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo (AI). Các hệ thống AI, đặc biệt là các trung tâm dữ liệu vận hành mô hình ngôn ngữ lớn, đòi hỏi dung lượng bộ nhớ khổng lồ cùng băng thông cực cao. Điều này khiến chip nhớ trở thành tài nguyên chiến lược trong cuộc đua hạ tầng AI toàn cầu.

Theo dự báo của TrendForce, bộ nhớ phục vụ AI có thể chiếm tới 70% tổng sản lượng phần cứng bộ nhớ trong năm nay. Khi phần lớn công suất sản xuất được dồn cho HBM (bộ nhớ băng thông cao) và DDR5 máy chủ, nguồn cung dành cho thiết bị tiêu dùng bị thu hẹp đáng kể.

Ba nhà sản xuất đang thống trị thị trường bộ nhớ toàn cầu - Samsung Electronics, SK Hynix và Micron Technology đều đang ưu tiên dây chuyền sản xuất cho mảng AI. Sự dịch chuyển này khiến thị trường PC truyền thống rơi vào tình trạng thiếu hụt linh kiện.

Ai là nguyên nhân chính khuyến RAM tăng giá mạnh

Ngoài ra, xung đột tại Trung Đông trong tuần qua được đánh giá đang phần nào tác động tới nguồn cung nguyên liệu sản xuất bán dẫn quan trọng, nhất là chip nhớ.

Bởi một số nguyên liệu quan trọng không thể được cung cấp từ Trung Đông, điển hình như khí heli là chất rất cần thiết cho quản lý nhiệt trong quá trình sản xuất bán dẫn đang được Qatar cung cấp chính từ trước đến nay. Giá dầu tăng cao, cùng với đó là khó khăn trong logistics sẽ khiến chi phí tăng cao.

Bộ Công nghiệp Hàn Quốc cho biết, nước này hiện phụ thuộc Trung Đông tới 14 loại vật liệu khác nhau trong sản xuất chip. Dù có thể sản xuất trong nước và chọn nguồn cung nơi khác, việc chuyển đổi nhà cung cấp thực tế không thể diễn ra nhanh chóng do cần kiểm tra và xác nhận các nguồn cung mới đáp ứng tiêu chuẩn độ tinh khiết nghiêm ngặt.

Thậm chí, Micron Technology đã rút khỏi mảng bán lẻ bộ nhớ tiêu dùng dưới thương hiệu Crucial vốn quen thuộc với cộng đồng nâng cấp PC để tập trung nguồn lực cho khách hàng doanh nghiệp và trung tâm dữ liệu.

Trong bối cảnh nguồn cung hạn chế trong khi nhu cầu tiếp tục gia tăng, các nhà phân tích nhận định giá RAM và SSD nhiều khả năng sẽ duy trì ở mức cao ít nhất trong một năm tới. Điều này đồng nghĩa việc sở hữu hệ thống máy tính dung lượng lớn, hiệu năng cao - từ nâng cấp linh kiện đến mua mới laptop hoặc PC hoàn chỉnh sẽ ngày càng tốn kém hơn đối với người dùng.