Cụ thể hóa Nghị quyết 57: Thử nghiệm có kiểm soát, mở đường phát triển kinh tế không gian tầm thấp

Sản phẩm, Giải pháp
12/08/2026 04:04
Việc Điện Biên triển khai thử nghiệm có kiểm soát (sandbox) các sản phẩm, dịch vụ ứng dụng công nghệ số phát triển kinh tế tầm thấp sử dụng phương tiện bay không người lái không chỉ mở ra các mô hình ứng dụng mới tại địa phương, mà còn được kỳ vọng cung cấp dữ liệu thực tiễn để hoàn thiện chính sách, từng bước hình thành hệ sinh thái kinh tế không gian tầm thấp tại Việt Nam.
aa
Cụ thể hóa Nghị quyết 57: Thử nghiệm có kiểm soát, mở đường phát triển kinh tế không gian tầm thấp
Điện Biên thử nghiệm có kiểm soát phát triển kinh tế tầm thấp, ứng dụng UAV - Ảnh: Bộ KH&CN

Cuối tháng 6 vừa qua, UBND tỉnh Điện Biên ban hành Quyết định số 1291/QĐ-UBND về việc cấp phép thử nghiệm có kiểm soát (sandbox) sản phẩm, dịch vụ ứng dụng công nghệ số phát triển kinh tế tầm thấp sử dụng phương tiện bay không người lái (UAV) trên địa bàn tỉnh.

Trước đó, Điện Biên được Bộ Khoa học và Công nghệ (Bộ KH&CN) lựa chọn triển khai Đề án thử nghiệm có kiểm soát phát triển kinh tế tầm thấp, ứng dụng UAV.

Theo ông Nguyễn Văn Thuật, Phó Vụ trưởng Vụ Kinh tế số và Xã hội số, Bộ KH&CN, điểm đáng chú ý không chỉ là một địa phương được lựa chọn để thử nghiệm, mà quan trọng hơn, Việt Nam đã bắt đầu đưa cơ chế sandbox vào thực tiễn đối với một lĩnh vực kinh tế mới.

Nếu thành công, mô hình tại Điện Biên có thể trở thành mô hình tham chiếu để hoàn thiện chính sách ở cấp quốc gia, tạo nền tảng cho phát triển kinh tế không gian tầm thấp trong những năm tới.

Cụ thể hóa Nghị quyết 57: Thử nghiệm có kiểm soát, mở đường phát triển kinh tế không gian tầm thấp
ông Nguyễn Văn Thuật, Phó Vụ trưởng Vụ Kinh tế số và Xã hội số (Bộ KH&CN) - Ảnh: chinhphu.vn/Thu Giang

Không gian phát triển mới

Trong bối cảnh mục tiêu tăng trưởng 2 con số giai đoạn 2026-2030 đặt ra yêu cầu tìm kiếm những động lực tăng trưởng mới, kinh tế không gian tầm thấp đang được xem là một lĩnh vực có nhiều tiềm năng.

Tinh thần này cũng phù hợp với Nghị quyết số 57-NQ/TW về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia. Nghị quyết đặt ra yêu cầu đổi mới tư duy quản lý, tạo không gian và điều kiện thuận lợi cho các mô hình, công nghệ mới phát triển.

Theo Bộ KH&CN, Trung Quốc, Hoa Kỳ, Nhật Bản, Hàn Quốc và nhiều nước châu Âu đang thúc đẩy các mô hình dịch vụ dựa trên phương tiện bay tầm thấp.

Điểm đáng chú ý là các quốc gia không chỉ tập trung phát triển phương tiện bay, mà hướng tới hình thành cả hệ sinh thái công nghiệp, công nghệ, dữ liệu và dịch vụ. UAV vì vậy không phải là đích đến, mà là phương tiện để phát triển những mô hình kinh tế và dịch vụ mới.

Tuy nhiên, với những công nghệ mới, thách thức không chỉ nằm ở năng lực công nghệ mà còn ở khả năng thích ứng của thể chế. Nếu chờ hệ thống pháp luật hoàn thiện đầy đủ mới triển khai, cơ hội phát triển có thể bị bỏ lỡ. Ngược lại, triển khai đại trà khi chưa đánh giá đầy đủ rủi ro có thể ảnh hưởng đến quốc phòng, an ninh, an toàn bay và các lợi ích xã hội.

Sandbox được đặt vào chính khoảng trống này: Cho phép đổi mới trong một phạm vi, không gian và điều kiện được kiểm soát, đồng thời sử dụng kết quả thử nghiệm làm cơ sở hoàn thiện chính sách.

Vì sao Điện Biên được lựa chọn?

Việc Điện Biên được lựa chọn triển khai sandbox về kinh tế không gian tầm thấp xuất phát từ những đặc thù về địa hình và nhu cầu phát triển kinh tế - xã hội của địa phương.

Là tỉnh miền núi, địa hình chia cắt, chi phí logistics cao, nhiều khu vực vùng sâu, vùng xa của Điện Biên còn khó tiếp cận dịch vụ y tế, vận chuyển hàng hóa và cung ứng vật tư sản xuất. Tỉnh cũng có đường biên giới với Lào và Trung Quốc, diện tích rừng lớn, thường xuyên phát sinh nhu cầu giám sát tài nguyên, phòng cháy, chữa cháy rừng, cứu hộ, cứu nạn và ứng phó thiên tai.

Đây là những lĩnh vực mà phương tiện bay tầm thấp có thể tạo ra những cách thức cung ứng dịch vụ mới, khắc phục một phần hạn chế về địa hình và khoảng cách.

Trong quá trình xây dựng đề án, Bộ KH&CN phối hợp với Bộ Quốc phòng, UBND tỉnh Điện Biên và các doanh nghiệp khảo sát thực địa, đánh giá địa hình, nhu cầu phát triển kinh tế - xã hội, đồng thời xem xét các yêu cầu về quốc phòng, an ninh, an toàn bay và những rủi ro có thể phát sinh.

Trên cơ sở đó, các khu vực thử nghiệm, hành lang bay, lĩnh vực ứng dụng và cơ chế phối hợp liên ngành được thiết kế theo nguyên tắc tạo không gian cho đổi mới nhưng vẫn kiểm soát chặt chẽ rủi ro.

Đề án tập trung vào 3 nhóm ứng dụng:

Thứ nhất, nông nghiệp thông minh, gồm gieo hạt, phun thuốc bảo vệ thực vật, giám sát vụ mùa, vận chuyển vật tư và nông sản sau thu hoạch.

Thứ hai, logistics tầm thấp, phục vụ vận chuyển thuốc, vật tư y tế, mẫu bệnh phẩm và hàng hóa thiết yếu tới các khu vực vùng sâu, vùng xa.

Thứ ba, quản lý tài nguyên và dịch vụ công, gồm lập bản đồ số, khảo sát địa hình, quản lý rừng, giám sát tài nguyên, cảnh báo sớm thiên tai và hỗ trợ các hoạt động quản lý khác.

Đề án đặt mục tiêu khoảng 6.000 chuyến bay thử nghiệm, phấn đấu hơn 99% chuyến bay an toàn và 100% hoạt động bay được lập kế hoạch, giám sát, lưu vết. Đồng thời, thử nghiệm sẽ kiểm chứng từ 3-5 mô hình ứng dụng điển hình, hướng tới giảm 20-30% thời gian hoặc chi phí so với phương thức truyền thống.

Miễn trừ có kiểm soát, không phải buông lỏng quản lý

Một điểm đáng chú ý của sandbox Điện Biên là cơ chế miễn trừ có kiểm soát, tạo điều kiện để doanh nghiệp công nghệ, nhất là doanh nghiệp sản xuất UAV trong nước, nghiên cứu và hoàn thiện công nghệ trong điều kiện thực tế.

Theo đó, doanh nghiệp có thể được miễn trừ hoặc áp dụng linh hoạt đối với một số điều kiện bay, đồng thời giảm khoảng 60 yêu cầu liên quan đến thử nghiệm, đánh giá tần số, tương thích, chống nhiễu điện từ và một số yêu cầu về chất lượng, chứng nhận sự phù hợp.

Tuy nhiên, miễn trừ không đồng nghĩa với buông lỏng quản lý. Hoạt động thử nghiệm được giới hạn rõ về phạm vi, thời gian, khu vực, đối tượng và mục tiêu; đồng thời chịu sự giám sát của cơ quan quản lý nhà nước, nhất là về quốc phòng, an ninh, an toàn bay và bảo vệ dữ liệu.

Toàn bộ hoạt động thử nghiệm được quản lý trên một kiến trúc dữ liệu thống nhất. Hàng nghìn chuyến bay và lượng dữ liệu thu thập sẽ giúp cơ quan quản lý đánh giá độ an toàn, hiệu quả kinh tế, hiệu quả xã hội và khả năng mở rộng của từng mô hình. Đây cũng là cơ sở để xây dựng tiêu chuẩn, quy chuẩn và tiếp tục hoàn thiện chính sách.

Từ thử nghiệm UAV đến mục tiêu kiến tạo hệ sinh thái kinh tế

Sandbox Điện Biên được triển khai theo 4 giai đoạn, từ chuẩn bị điều kiện, tổ chức thử nghiệm, tổng kết - hoàn thiện chính sách đến mở rộng những mô hình thành công.

Mục tiêu cuối cùng không phải tạo ra càng nhiều chuyến bay càng tốt, mà là hình thành một hệ sinh thái kinh tế gồm doanh nghiệp công nghệ, dữ liệu, hạ tầng số, tiêu chuẩn, nhân lực và thể chế.

Mô hình này đòi hỏi sự phối hợp giữa Trung ương, địa phương và doanh nghiệp. UBND tỉnh Điện Biên tổ chức triển khai tại địa phương; các doanh nghiệp, với nòng cốt là ViettelPost và FPT, nghiên cứu, phát triển công nghệ, vận hành và kiểm chứng các mô hình ứng dụng.

Bộ Quốc phòng bảo đảm các yêu cầu về quốc phòng, an ninh, an toàn bay; Bộ KH&CN giữ vai trò kiến tạo, dẫn dắt, kết nối địa phương với doanh nghiệp công nghệ, viện nghiên cứu, trường đại học và chuyên gia.

Giá trị lớn nhất của sandbox Điện Biên vì vậy không chỉ nằm ở kết quả thử nghiệm tại một địa phương, mà ở những bài học chính sách có thể rút ra cho cả nước.

Thông qua thử nghiệm thực tế, cơ quan quản lý có thêm cơ sở đánh giá, hoàn thiện pháp luật, xây dựng mô hình phối hợp liên ngành và hình thành những mô hình tham chiếu để các địa phương khác nghiên cứu, triển khai phù hợp với điều kiện thực tế.

Theo Thứ trưởng Bộ KH&CN Bùi Hoàng Phương, thời gian qua nhiều địa phương đề xuất có cơ chế chính sách hoặc mô hình sandbox để thử nghiệm.

Bộ KH&CN cũng thay đổi cách hỗ trợ địa phương, từ việc chỉ hướng dẫn dựa trên các quy định có sẵn sang trực tiếp phối hợp xây dựng đề án, hỗ trợ theo hướng cụ thể và sát thực tiễn hơn.

Sau khi Điện Biên triển khai, gần 10 địa phương trên cả nước đã bày tỏ mong muốn triển khai mô hình tương tự. Điều này cho thấy nhu cầu thử nghiệm chính sách đối với các công nghệ mới đang gia tăng. Sandbox có thể trở thành công cụ để giải quyết bài toán “đi trước một bước” của công nghệ nhưng vẫn bảo đảm kiểm soát rủi ro.

Theo chinhphu.vn

tan-hoang-minh
Tin bài khác
Chuẩn hóa dữ liệu - nền tảng để ai thúc đẩy tự động hóa sản xuất

Chuẩn hóa dữ liệu - nền tảng để ai thúc đẩy tự động hóa sản xuất

Trong xu hướng chuyển đổi số công nghiệp, trí tuệ nhân tạo (AI), Internet vạn vật công nghiệp (IIoT) và mô hình kỹ thuật số đang được ứng dụng ngày càng rộng rãi trong các nhà máy. Tuy nhiên, một thách thức lớn đặt ra không nằm ở năng lực xử lý của thuật toán mà ở chất lượng và tính nhất quán của dữ liệu đầu vào. Đây cũng là yếu tố quyết định khả năng khai thác AI hiệu quả trong hoạt động sản xuất.
Thị trường chứng khoán ngày 20/11:  VN-Index giảm phiên thứ 4 liên tiếp, mất hơn 46 điểm trong tuần

Thị trường chứng khoán ngày 20/11: VN-Index giảm phiên thứ 4 liên tiếp, mất hơn 46 điểm trong tuần

Thị trường chứng khoán tiếp tục diễn biến tiêu cực khi VN-Index giảm phiên thứ tư liên tiếp, đóng cửa sát 1.689 điểm. Tính chung cả tuần, chỉ số mất hơn 46 điểm, trong khi áp lực bán vẫn lan rộng và khối ngoại nối dài chuỗi bán ròng.
Ứng dụng AI trong doanh nghiệp nhằm nâng cao năng lực lãnh đạo, hiệu quả đầu tư và cơ hội hợp tác

Ứng dụng AI trong doanh nghiệp nhằm nâng cao năng lực lãnh đạo, hiệu quả đầu tư và cơ hội hợp tác

Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị đã xác định vai trò trung tâm của người dân và doanh nghiệp trong phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Cùng với đó, Nghị quyết số 68-NQ/TW nhấn mạnh yêu cầu đổi mới công nghệ, nâng cao năng lực quản trị và tăng cường liên kết doanh nghiệp. Tinh thần xuyên suốt này cũng định hướng cho công tác xúc tiến đầu tư là gắn thu hút nguồn lực với nâng cao khả năng tiếp nhận công nghệ, năng lực triển khai và hiệu quả sử dụng vốn của doanh nghiệp.
VUSTA tìm giải pháp tháo gỡ điểm nghẽn, phát huy sức mạnh liên kết các Hội ngành toàn quốc

VUSTA tìm giải pháp tháo gỡ điểm nghẽn, phát huy sức mạnh liên kết các Hội ngành toàn quốc

Sáng 20/11, Liên hiệp hội Việt Nam tổ chức Hội thảo “Giải pháp tăng cường hoạt động phối hợp giữa các Hội ngành toàn quốc và Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam” nhằm nâng cao hiệu quả phối hợp và phát huy tiềm năng đội ngũ trí thức khoa học, công nghệ.
Tử vi vòng quay công nghệ ngày 21/11/2026: Tuổi Thìn đón tài lộc, tuổi Tý cần đề phòng áp lực

Tử vi vòng quay công nghệ ngày 21/11/2026: Tuổi Thìn đón tài lộc, tuổi Tý cần đề phòng áp lực

Tử vi 12 con giáp ngày 21/11/2026 hé lộ những chuyển biến đáng chú ý trên phương diện công việc, tài chính và tình cảm. Trong khi một số con giáp có cơ hội khẳng định năng lực, đón nhận tin vui về tiền bạc thì những tuổi khác cần thận trọng hơn trong lời nói và cách đưa ra quyết định. Cùng khám phá vận trình của 12 con giáp trong ngày thứ Bảy này!
HHT mở rộng đào tạo công nghệ cao, đón đầu nhu cầu nhân lực tương lai

HHT mở rộng đào tạo công nghệ cao, đón đầu nhu cầu nhân lực tương lai

Việc đưa vào hoạt động Trung tâm STEM AI ROBOT đánh dấu bước tiến mới của Trường Cao đẳng Công nghệ cao Hà Nội trong đổi mới đào tạo, tăng cường thực hành và phát triển nguồn nhân lực đáp ứng yêu cầu của nền kinh tế số.
Giữ lửa đam mê, gieo mầm khoa học như Nhà giáo trẻ Nguyễn Thị Vân Anh

Giữ lửa đam mê, gieo mầm khoa học như Nhà giáo trẻ Nguyễn Thị Vân Anh

Từ những câu hỏi về chuyển động của máy móc khi còn nhỏ đến các nghiên cứu chuyên sâu về điều khiển và robot, TS. Nguyễn Thị Vân Anh, giảng viên Khoa Tự động hóa, Trường Điện - Điện tử, Đại học Bách khoa Hà Nội, đã từng bước xác định con đường khoa học mình muốn theo đuổi.
[E-Magazine] Trí tuệ nhân tạo soạn bài trong vài phút, vì sao người thầy vẫn bận rộn?

[E-Magazine] Trí tuệ nhân tạo soạn bài trong vài phút, vì sao người thầy vẫn bận rộn?

Chỉ một câu lệnh, trí tuệ nhân tạo (AI) có thể phác thảo giáo án, tạo câu hỏi kiểm tra và thiết kế học liệu trong thời gian ngắn. Nhưng sau sự tiện lợi ấy, giáo viên vẫn phải đọc, kiểm chứng, sửa chữa, chấm điểm và thấu hiểu từng học sinh. Những nghiên cứu mới đang chỉ ra một thực tế là công nghệ rút ngắn thời gian của từng việc, song chưa chắc làm nhẹ đi gánh nặng nghề nghiệp.
Nhận định phiên giao dịch ngày 20/11: Ưu tiên quản trị rủi ro, hạ tỷ trọng ở các nhịp hồi kỹ thuật

Nhận định phiên giao dịch ngày 20/11: Ưu tiên quản trị rủi ro, hạ tỷ trọng ở các nhịp hồi kỹ thuật

VN-Index tiếp tục giảm trong phiên 19/11 và đóng cửa dưới mốc 1.700 điểm. Các chỉ báo kỹ thuật cho thấy động lực tăng và dòng tiền đều suy yếu, khiến rủi ro điều chỉnh vẫn hiện hữu. Nhà đầu tư được khuyến nghị ưu tiên quản trị rủi ro, hạn chế sử dụng đòn bẩy và cân nhắc hạ tỷ trọng cổ phiếu khi thị trường xuất hiện các nhịp hồi kỹ thuật.
DHL thử nghiệm robot AI thích ứng trong vận hành kho hàng

DHL thử nghiệm robot AI thích ứng trong vận hành kho hàng

DHL Supply Chain đang thử nghiệm robot tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI) có khả năng thích ứng và đưa công nghệ điều phối AI vào vận hành thực tế tại các kho hàng, nhằm kết hợp robot, AI và người lao động để nâng cao hiệu quả quản lý logistics.
master