Cử tri trí thức Liên hiệp hội Việt Nam đóng góp ý kiến trước Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI

Liên hiệp hội Việt Nam phát huy vai trò đội ngũ trí thức, đóng góp ý kiến Dự thảo Văn kiện Đại hội XIV của Đảng

PGS.TS. Phạm Ngọc Linh, Phó Chủ tịch Liên hiệp hội Việt Nam nhấn mạnh, với vai trò là tổ chức tập hợp, đoàn kết đội ngũ trí thức khoa học và công nghệ cả nước, VUSTA có trách nhiệm phản ánh trung thực, khách quan tiếng nói của đội ngũ trí thức đối với các vấn đề lớn của đất nước, đồng thời đóng góp trí tuệ khoa học cho quá trình xây dựng và hoàn thiện chính sách, pháp luật.

PGS.TS. Phạm Ngọc Linh cho rằng những ý kiến đóng góp từ các nhà khoa học, chuyên gia không chỉ phản ánh thực tiễn đời sống mà còn cung cấp luận cứ khoa học phục vụ trực tiếp quá trình hoạch định chính sách và xây dựng pháp luật. Ảnh: Bảo Hà

Phát biểu tại hội thảo, TS. Trần Đức Lai, Chủ tịch Hội Vô tuyến - Điện tử Việt Nam khẳng định khoa học, công nghệ đang là nội dung trọng tâm và cũng là vấn đề thế mạnh của Liên hiệp hội Việt Nam do đó các cử tri trí thức cần tăng cường đóng góp ý kiến. TS. Trần Đức Lai cho rằng Nghị quyết 57-NQ/TW là đột phá chiến lược cho khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo, động lực cho mô hình tăng trưởng mới.

Tuy nhiên, trong bối cảnh hiện nay ông còn băn khoăn về các vấn đề như khoảng cách giữa mục tiêu và thực tế đầu tư cho khoa học; công nghệ; khoảng cách số giữa các khu vực hiện vẫn còn khá lớn; các rủi ro về an ninh mạng, lộ lọt dữ liệu cá nhân và lừa đảo trực tuyến gia tăng. Ngoài ra, nguồn nhân lực chất lượng cao trong nhiều lĩnh vực then chốt như trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn, an ninh mạng, công nghiệp bán dẫn và công nghệ sinh học,... còn thiếu hụt.

Từ đó, TS. Trần Đức Lai kiến nghị Quốc hội khóa XVI và Chính phủ nhiệm kỳ 2026 - 2031 cần ưu tiên hoàn thiện thể chế phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Cụ thể là cần có nghị quyết chuyên đề về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số giai đoạn 2026 - 2031, coi đây là “xương sống” của mô hình phát triển mới. Song song với đó, cần rà soát và sửa đổi đồng bộ các luật liên quan theo hướng giảm rào cản hành chính, tăng quyền tự chủ cho các tổ chức khoa học công nghệ.

Hội thảo thu hút nhiều cử tri trí thức tham gia và đóng góp ý kiến. Ảnh: Bảo Hà

TSKH. Nghiêm Vũ Khải, nguyên Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ, Đại biểu Quốc hội khóa XI, XII, XIV, nguyên Phó Chủ tịch Liên hiệp hội Việt Nam cho rằng, trong bối cảnh tình hình thế giới và khu vực có nhiều biến động, kỳ họp thứ nhất của Quốc hội khóa XVI trước hết cần xác định chương trình lập pháp chiến lược cho giai đoạn 2026 - 2031 thông qua chương trình xây dựng luật, pháp lệnh 5 năm với các ưu tiên lớn như hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, cải cách thể chế kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và trí tuệ nhân tạo.

TSKH. Nghiêm Vũ Khải cho rằng Quốc hội cần rà soát tổng thể hệ thống pháp luật nhằm loại bỏ các quy định chồng chéo, tạo môi trường đầu tư kinh doanh thông thoáng và minh bạch hơn. Ảnh: Bảo Hà

Quốc hội cũng cần thảo luận và định hình các trụ cột phát triển dài hạn của đất nước trong giai đoạn mới, trong đó nhấn mạnh tăng trưởng dựa trên khoa học - công nghệ và đổi mới sáng tạo; phát triển kinh tế số, kinh tế xanh và kinh tế tuần hoàn; đồng thời nâng cao năng lực tự chủ chiến lược của nền kinh tế.

Xây dựng khung pháp lý phù hợp để bảo vệ doanh nghiệp Việt Nam trước các biện pháp phòng vệ thương mại, thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài trong các lĩnh vực công nghệ cao và thúc đẩy sự tham gia sâu hơn của Việt Nam vào chuỗi giá trị toàn cầu; tăng cường giám sát tối cao đối với các chương trình chiến lược quốc gia như chuyển đổi số, cải cách bộ máy nhà nước, các dự án hạ tầng trọng điểm, quản lý tài nguyên, môi trường và ứng phó với biến đổi khí hậu,... cũng là những nội dung được TSKH. Nghiêm Vũ Khải kiến nghị đến Quốc hội.

Trong bối cảnh cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031 vừa kết thúc, PGS.TS. Đặng Văn Thanh đến từ Hội Kế toán và Kiểm toán Việt Nam mong rằng các đại biểu quốc hội được bầu sẽ thể hiện được ý chí và nguyện vọng của cử tri, tranh thủ được ý kiến phản biện của các nhà khoa học.

PGS.TS. Đặng Văn Thanh đặc biệt nhấn mạnh đến việc Quốc hội nghiên cứu kỹ mô hình tăng trưởng mới, phải theo hướng tăng trưởng chiều sâu. Nguồn thu ngân sách chủ yếu phải đến từ giá trị gia tăng của nền kinh tế.

PGS.TS. Đặng Văn Thanh phát biểu tại hội thảo. Ảnh: Bảo Hà

Một vấn đề đáng chú ý trong hội thảo là ý kiến đóng góp của TS. Nguyễn Minh Phong, chuyên gia kinh tế, Ủy viên Hội đồng Tư vấn kinh tế - Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam về đảm bảo an ninh xăng dầu Việt Nam trong bối cảnh căng thẳng địa chính trị.

TS. Nguyễn Minh Phong cho rằng cần linh hoạt, thích ứng với biến động giá dầu. Ảnh: Bảo Hà

TS. Nguyễn Minh Phong mong muốn kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI quan tâm đến vấn đề tăng cường tự chủ nguồn cung xăng dầu. Theo ông, tiềm năng, lượng dầu xuất khẩu của Việt Nam không lớn nên không chi phối được giá dầu quốc tế, mà bị điều chỉnh bởi cung cầu của thị trường thế giới và những yếu tố thời tiết. Phương hướng sắp tới là Việt Nam phải đẩy mạnh tìm kiếm thăm dò dầu khí trên thềm lục địa và vươn xa, đi xuống sâu hơn.

TS. Nguyễn Minh Phong cũng nhấn mạnh, việc đảm bảo an ninh dầu khí nói riêng, an ninh năng lượng quốc gia nói chung không phải chỉ tùy thuộc vào tiềm năng dự trữ dầu khí, mà còn đòi hỏi trình độ khoa học và kỹ thuật hiện đại. Do đó, Nhà nước cần có chính sách thu hút đầu tư nước ngoài, đồng thời cũng cần đàm phán với các nhà cung cấp dầu thô để có hợp đồng dài hạn.