Dòng chảy trí tuệ qua các thế hệ Chủ tịch Liên hiệp Hội Việt Nam

Sự kiện
21/08/2026 05:00
Hơn 43 năm xây dựng và phát triển, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (Liên hiệp Hội Việt Nam) đã quy tụ, đoàn kết và phát huy sức sáng tạo của đội ngũ trí thức khoa học và công nghệ. Qua các thời kỳ, những người đứng đầu Liên hiệp Hội Việt Nam đều là những nhà khoa học có uy tín, bản lĩnh và trách nhiệm xã hội. Dù ở những cương vị, lĩnh vực chuyên môn và hoàn cảnh lịch sử khác nhau, các thế hệ Chủ tịch đều để lại những dấu ấn riêng, cùng tạo nên một dòng chảy xuyên suốt: trí tuệ gắn với trách nhiệm, khoa học gắn với thực tiễn và cống hiến gắn với lợi ích quốc gia, dân tộc.
aa
Liên hiệp hội Việt Nam phát huy vai trò đội ngũ trí thức, đóng góp ý kiến Dự thảo Văn kiện Đại hội XIV của ĐảngGS.VS. Châu Văn Minh giữ cương vị Bí thư Đảng ủy Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt NamĐại hội IX Liên hiệp Hội Việt Nam diễn ra trong hai ngày 27 và 28 tháng 8
Dòng chảy trí tuệ qua các thế hệ Chủ tịch Liên hiệp Hội Việt Nam
GS.VS Trần Đại Nghĩa - GS.TS Hà Học Trạc - GS.VS Vũ Tuyên Hoàng - PGS.TS Hồ Uy Liêm - GS.VS Đặng Vũ Minh - GS.TSKH Phan Xuân Dũng

Từ người đặt nền móng đến những bước phát triển đầu tiên

Được thành lập ngày 26/3/1983, Liên hiệp Hội Việt Nam là tổ chức chính trị - xã hội của đội ngũ trí thức khoa học và công nghệ Việt Nam, có vai trò quan trọng trong tập hợp, đoàn kết và phát huy tiềm năng sáng tạo của đội ngũ trí thức phục vụ sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

Dòng chảy trí tuệ qua các thế hệ Chủ tịch Liên hiệp Hội Việt Nam
GS.VS. Trần Đại Nghĩa

Đại hội lần thứ nhất đã bầu GS.VS. Trần Đại Nghĩa làm Chủ tịch đầu tiên. Từ những ngày đầu còn nhiều khó khăn, khi Liên hiệp Hội Việt Nam chỉ có 15 thành viên, GS.VS. Trần Đại Nghĩa đã dành tâm huyết và sức lực xây dựng, phát triển tổ chức, từng bước khẳng định vị trí của Liên hiệp Hội Việt Nam trong đời sống khoa học, kinh tế và xã hội. Ông sau đó được các nhà khoa học, các hội thành viên suy tôn làm Chủ tịch danh dự nhiệm kỳ II, nhiệm kỳ III và giữ danh hiệu này đến cuối đời.

Thiếu tướng, Giáo sư, Viện sĩ, Anh hùng Lao động Trần Đại Nghĩa (Phạm Quang Lễ, 1913-1997) là nhà khoa học có nhiều đóng góp cho đất nước, đặc biệt trong lĩnh vực khoa học quân sự và công nghiệp quốc phòng. Ông là một trong những trí thức tiêu biểu của Việt Nam thế kỷ XX, được Chủ tịch Hồ Chí Minh tin tưởng giao nhiều trọng trách.

Dòng chảy trí tuệ qua các thế hệ Chủ tịch Liên hiệp Hội Việt Nam
GS.TS. Hà Học Trạc

Tiếp nối nhiệm vụ xây dựng tổ chức, GS.TS. Hà Học Trạc đảm nhiệm cương vị Chủ tịch Liên hiệp Hội Việt Nam khóa II và III. Là nhà khoa học, nhà giáo và nhà quản lý khoa học, ông có nhiều đóng góp cho giáo dục đại học, kỹ thuật điện và công tác tập hợp trí thức.

Trong giai đoạn này, Liên hiệp Hội Việt Nam tiếp tục củng cố vai trò là diễn đàn của đội ngũ trí thức, nơi các nhà khoa học thuộc nhiều lĩnh vực trao đổi, đề xuất và đóng góp ý kiến đối với những vấn đề quan trọng của đất nước. GS.TS. Hà Học Trạc cũng là một trong những người khởi xướng thành lập Quỹ Hỗ trợ Sáng tạo Kỹ thuật Việt Nam (VIFOTEC), góp phần tạo dựng môi trường khuyến khích sáng tạo, từ ươm mầm ý tưởng đến tôn vinh các thành tựu của đội ngũ trí thức và người lao động sáng tạo.

Đưa khoa học đến gần hơn với đời sống

GS.VS. Vũ Tuyên Hoàng là Chủ tịch Liên hiệp Hội Việt Nam khóa IV và V. Là một nhà khoa học nông nghiệp, ông có nhiều đóng góp trong nghiên cứu, chọn tạo giống cây trồng và đưa khoa học vào sản xuất. Tác giả lý thuyết hai hệ thống gen trong cây lúa và hơn 50 công trình được công nhận cấp quốc gia, bao gồm các giống lúa mới thâm canh (Xuân số 2, NN 75-6, . . .); các giống lúa chịu hạn (CH5, CHI33, ...); các giống lúa chịu ngập úng đầu tiên trên thế giới (Ui4, Ui7, …), quy trình kỹ thuật trồng khoai tây bằng hạt; chọn tạo các giống rau quả mới bằng phương pháp sử dụng ưu thế lai: dưa chuột, cà chua, các giống táo mới như Hi2. H32, Má hồng… Ngoài ra, ông còn xây dựng nhiều biện pháp kỹ thuật thâm canh, gieo thẳng lúa ở phía bắc Việt Nam, thâm canh lúa ở đồng bằng sông Cửu Long.

Dòng chảy trí tuệ qua các thế hệ Chủ tịch Liên hiệp Hội Việt Nam
GS.VS. Vũ Tuyên Hoàng

Trên cương vị Chủ tịch, ông góp phần khẳng định yêu cầu gắn khoa học với đời sống. Khoa học không chỉ tạo ra các công trình nghiên cứu mà phải tạo ra năng suất, chất lượng, sinh kế và những giá trị phát triển cụ thể. Quan điểm đó đặc biệt có ý nghĩa đối với nông nghiệp, nông thôn, nơi việc đưa tiến bộ khoa học vào sản xuất có tác động trực tiếp đến đời sống người dân.

Nếu các thế hệ đầu đặt nền móng và từng bước định hình vai trò của Liên hiệp Hội Việt Nam, thì PGS.TS. Hồ Uy Liêm, Quyền Chủ tịch từ tháng 8/2008 đến tháng 4/2010, để lại dấu ấn rõ nét trong việc thúc đẩy xã hội hóa khoa học và công nghệ, đồng thời đẩy mạnh hoạt động tư vấn, phản biện.

Có gần 20 năm gắn bó với Liên hiệp Hội Việt Nam, ông từng đảm nhiệm nhiều vị trí, từ Trưởng ban Hợp tác quốc tế, Tổng Thư ký, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký đến Quyền Chủ tịch. Trong công tác hội, ông đề cao dân chủ, hợp tác và sáng tạo; chú trọng phát huy sở trường của từng nhà khoa học, hạn chế hành chính hóa hoạt động hội và thúc đẩy xã hội hóa khoa học, công nghệ.

Dấu ấn của PGS.TS. Hồ Uy Liêm còn thể hiện ở hoạt động tư vấn, phản biện đối với nhiều chương trình, dự án quan trọng như giáo dục - đào tạo, Dự án Thủy điện Sơn La, dự án đường Hồ Chí Minh qua rừng Quốc gia Cúc Phương, dự án thay nước Hồ Tây, dự án khai thác bauxite Tây Nguyên và dự án đường sắt cao tốc Bắc - Nam. Những hoạt động này góp phần khẳng định vai trò của Liên hiệp Hội Việt Nam trong tư vấn, phản biện và đóng góp ý kiến khoa học đối với các vấn đề lớn của đất nước.

Dòng chảy trí tuệ qua các thế hệ Chủ tịch Liên hiệp Hội Việt Nam
PGS.TS. Hồ Uy Liêm (Ảnh kienthuc.net.vn)

Khẳng định tiếng nói của trí thức trong hoạch định chính sách

GS.VS. Đặng Vũ Minh là Chủ tịch Liên hiệp Hội Việt Nam khóa VI và VII. Là nhà khoa học hoạt động trong lĩnh vực vật lý, hóa học hạt nhân và nghiên cứu khoa học cơ bản, ông từng đảm nhiệm nhiều cương vị trong lĩnh vực khoa học, công nghệ và hoạt động Quốc hội.

Trên cương vị Chủ tịch, GS.VS. Đặng Vũ Minh thúc đẩy việc củng cố tổ chức, tập hợp và phát huy sức mạnh của đội ngũ trí thức; nâng cao chất lượng tư vấn, phản biện và giám định xã hội, qua đó góp phần khẳng định vai trò, vị thế của Liên hiệp Hội Việt Nam trong sự nghiệp xây dựng và phát triển đất nước. Đây cũng là giai đoạn hệ thống Liên hiệp Hội Việt Nam từ Trung ương đến địa phương, các hội ngành và tổ chức khoa học - công nghệ trực thuộc tiếp tục phát triển.

Qua các nhiệm kỳ, hoạt động của Liên hiệp Hội Việt Nam ngày càng thể hiện rõ hơn vai trò tập hợp trí thức, đưa tiếng nói khoa học tham gia vào quá trình hoạch định chính sách và giải quyết những vấn đề thực tiễn.

Dòng chảy trí tuệ qua các thế hệ Chủ tịch Liên hiệp Hội Việt Nam
GS.VS. Đặng Vũ Minh

Đến nhiệm kỳ khóa VIII, GS.TSKH. Phan Xuân Dũng đảm nhiệm cương vị Chủ tịch trong bối cảnh khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo ngày càng trở thành động lực quan trọng của phát triển đất nước. Đây cũng là thời kỳ đặt ra nhiều yêu cầu mới đối với Liên hiệp Hội Việt Nam trong quá trình sắp xếp tổ chức, bộ máy.

Trong bối cảnh đó, yêu cầu đặt ra không chỉ là tiếp tục tập hợp, đoàn kết đội ngũ trí thức mà còn phải kết nối hiệu quả tri thức với Nhà nước, doanh nghiệp, địa phương và xã hội. Trên cương vị Chủ tịch, GS.TSKH. Phan Xuân Dũng đã nỗ lực duy trì và phát huy vai trò của đội ngũ trí thức, đồng thời chỉ đạo hoàn thành xây dựng Tòa nhà Liên hiệp Hội Việt Nam - ngôi nhà chung của đội ngũ trí thức khoa học và công nghệ, góp phần tạo dựng hình ảnh và vị thế của Liên hiệp Hội Việt Nam trong quan hệ đối nội, đối ngoại.

Dòng chảy trí tuệ qua các thế hệ Chủ tịch Liên hiệp Hội Việt Nam
GS.TSKH. Phan Xuân Dũng

Một mạch xuyên suốt: Trí tuệ - Trách nhiệm - Cống hiến

Nhìn lại các thế hệ Chủ tịch Liên hiệp Hội Việt Nam, mỗi người có chuyên môn, dấu ấn và hoàn cảnh lịch sử khác nhau. GS.VS. Trần Đại Nghĩa đặt nền móng cho tổ chức; GS.TS. Hà Học Trạc góp phần củng cố diễn đàn trí thức và thúc đẩy phong trào sáng tạo; GS.VS. Vũ Tuyên Hoàng nhấn mạnh đưa khoa học vào nông nghiệp, nông thôn; PGS.TS. Hồ Uy Liêm thúc đẩy xã hội hóa khoa học, công nghệ và tư vấn, phản biện; GS.VS. Đặng Vũ Minh góp phần nâng cao vai trò của trí thức trong hoạch định chính sách; GS.TSKH. Phan Xuân Dũng tiếp nối truyền thống trong bối cảnh khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo ngày càng có vị trí quan trọng đối với phát triển đất nước.

Điểm chung nổi bật ở các thế hệ lãnh đạo là trí tuệ cá nhân luôn được đặt trong mối quan hệ với trách nhiệm xã hội và lợi ích quốc gia, dân tộc. Đó là dòng chảy liên tục của trí tuệ, trách nhiệm và khát vọng cống hiến.

Nhà khoa học không chỉ nghiên cứu trong phòng thí nghiệm, giảng đường hay viện nghiên cứu, mà còn tham gia giải quyết những vấn đề lớn của đất nước, đóng góp vào đời sống chính sách và thực tiễn phát triển. Chính sự gắn kết đó làm nên giá trị và vị thế của đội ngũ trí thức trong xã hội.

Tiếp nối truyền thống, mở ra không gian phát triển mới

Nhà khoa học Cương vị lãnh đạo LHHVN Dấu ấn tiêu biểu
GS.VS.Trần Đại Nghĩa Chủ tịch đầu tiên Đặt nền móng, khẳng định vai trò của trí thức KH&CN
GS.TS. Hà Học Trạc Chủ tịch khóa II, III Khoa học – công nghệ gắn với phong trào thi đua lao động sáng tạo
GS.VS. Vũ Tuyên Hoàng Chủ tịch khóa IV, V Đưa khoa học đến nông nghiệp, nông thôn
PGS.TS. Hồ Uy Liêm Quyền Chủ tịch (8/2008–4/2010) Tăng cường xã hội hoá KHCN, đẩy mạnh hoạt động tư vấn, phản biện
GS.VS. Đặng Vũ Minh Chủ tịch khóa VI, VII Nâng cao vị thế trí thức, tư vấn – phản biện và tham gia chính sách
GS.TSKH. Phan Xuân Dũng Chủ tịch khóa VIII Đổi mới tổ chức, phát huy trí thức trong bối cảnh KH&CN, ĐMST và CĐS

Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ IX của Liên hiệp Hội Việt Nam, nhiệm kỳ 2026-2031, là dịp quan trọng để nhìn lại chặng đường hơn 43 năm xây dựng và phát triển, đồng thời xác định những yêu cầu mới đối với tổ chức của đội ngũ trí thức khoa học và công nghệ.

Trước yêu cầu phát triển nhanh và bền vững, Liên hiệp Hội Việt Nam cần tiếp tục khẳng định vai trò nòng cốt trong tập hợp, đoàn kết và phát huy đội ngũ trí thức; nâng cao chất lượng tham gia xây dựng chính sách; đổi mới mạnh mẽ hoạt động tư vấn, phản biện và giám định xã hội; mở rộng kết nối giữa khoa học với doanh nghiệp, địa phương và cộng đồng.

Một yêu cầu có ý nghĩa quan trọng là hình thành và phát triển văn hóa phản biện khoa học: khách quan nhưng không cực đoan; thẳng thắn nhưng mang tính xây dựng; chỉ ra hạn chế nhưng đồng thời đề xuất giải pháp; dựa trên bằng chứng nhưng luôn đặt trong bối cảnh thực tiễn của đất nước. Nhìn từ lịch sử các thế hệ Chủ tịch, sức mạnh bền vững của Liên hiệp Hội Việt Nam không chỉ nằm ở quy mô tổ chức mà trước hết ở chất lượng những đóng góp trí tuệ cho quốc gia.

Đó cũng là giá trị cần được tiếp nối trong chặng đường mới: Đoàn kết để tập hợp trí tuệ; khoa học để tạo dựng nền tảng; phản biện để hoàn thiện chính sách; sáng tạo để mở đường phát triển; và trách nhiệm để phụng sự Tổ quốc, phục vụ nhân dân.

Lê Công Lương – Lê Hồng Vusta

tan-hoang-minh
Tin bài khác
Vì sao các nhà máy tự động hóa cần tăng cường bảo vệ nguồn điện?

Vì sao các nhà máy tự động hóa cần tăng cường bảo vệ nguồn điện?

Chất lượng điện năng và các giải pháp bảo vệ nguồn điện cho thiết bị quan trọng đang trở thành yếu tố thiết yếu khi ngay cả những sự cố điện kéo dài trong thời gian rất ngắn cũng có thể khiến nhà máy tự động hóa phải ngừng sản xuất, gây thiệt hại đáng kể.
Hà Nội thay xe buýt dầu bằng xe điện trên 3 tuyến mới

Hà Nội thay xe buýt dầu bằng xe điện trên 3 tuyến mới

Transerco chính thức điện hóa thêm 3 tuyến buýt Thủ đô, kết hợp tối ưu biểu đồ vận hành nhằm đẩy nhanh mục tiêu chuyển đổi xanh năm 2026.
Nhận định phiên giao dịch ngày 10/11: Tránh mua đuổi

Nhận định phiên giao dịch ngày 10/11: Tránh mua đuổi

VN-Index đóng cửa dưới các đường trung bình động MA10 và MA20, trong khi các chỉ báo kỹ thuật cho thấy động lực tăng đang suy yếu. Thị trường được dự báo tiếp tục giằng co trong phiên 10/11. Nhà đầu tư ngắn hạn nên duy trì tỷ trọng cổ phiếu ở mức trung bình, tránh mua đuổi và chú ý các vùng hỗ trợ, kháng cự quan trọng.
Việt Nam thuộc nhóm quốc gia cải thiện đáng kể về hạ tầng chất lượng

Việt Nam thuộc nhóm quốc gia cải thiện đáng kể về hạ tầng chất lượng

Việt Nam được Tổ chức Phát triển Công nghiệp Liên Hợp Quốc (UNIDO) ghi nhận thuộc nhóm quốc gia có tiến bộ đáng kể về hạ tầng chất lượng.
Thị trường chứng khoán ngày 09/11: VN Index tiếp tục điều chỉnh, dòng tiền bắt đáy vẫn dè dặt

Thị trường chứng khoán ngày 09/11: VN Index tiếp tục điều chỉnh, dòng tiền bắt đáy vẫn dè dặt

VN Index giảm hơn 11 điểm xuống 1.714,32 điểm, sau khi có thời điểm lùi sát mốc 1.700 điểm. Áp lực bán tập trung tại nhóm chứng khoán, bất động sản và nhiều cổ phiếu vốn hóa lớn, trong khi thanh khoản HoSE chỉ đạt hơn 13,8 nghìn tỷ đồng đã gây sức ép lên thị trường.
Tử vi vòng quay công nghệ ngày 10/11/2026: Tuổi Thân vận trình khởi sắc, tuổi Ngọ cần thận trọng

Tử vi vòng quay công nghệ ngày 10/11/2026: Tuổi Thân vận trình khởi sắc, tuổi Ngọ cần thận trọng

Những bí ẩn của khoa học đời sống là "món ăn" tinh thần không thể thiếu trong cuộc sống của con người. Tử vi vòng quay công nghệ xem tử vi 12 con giáp ngày 10/11/2026 nhằm dự đoán vận hạn về công danh, tiền bạc, tình duyên và sức khỏe.
[E-Magazine] Từ ASIMO đến Optimus: Hành trình đánh thức những cỗ máy hình người

[E-Magazine] Từ ASIMO đến Optimus: Hành trình đánh thức những cỗ máy hình người

Hơn nửa thế kỷ kể từ những bước đi đầu tiên của robot hình người, các cỗ máy mang hình hài con người đang dần rời phòng thí nghiệm để tham gia lao động trong nhà máy, kho hàng. Phía sau bước chuyển ấy là hành trình chinh phục những giới hạn của cơ khí, điều khiển học và trí tuệ nhân tạo, mở ra triển vọng mới về một thế hệ robot có khả năng học hỏi và làm việc.
Bộ đôi xe điện Volvo EX90 và ES90 ra mắt Việt Nam có điểm gì đặc biệt?

Bộ đôi xe điện Volvo EX90 và ES90 ra mắt Việt Nam có điểm gì đặc biệt?

Nhờ kiến trúc thuần điện 800V và bộ vi xử lý AI đạt 254 TOPS, bộ đôi Volvo EX90 và ES90 chính thức xác lập chuẩn mực tự động hóa và an toàn mới tại Việt Nam.
Nhận định phiên giao dịch ngày 9/11: Hạ tỷ trọng nếu chỉ số đóng cửa dưới mốc 1.700 điểm

Nhận định phiên giao dịch ngày 9/11: Hạ tỷ trọng nếu chỉ số đóng cửa dưới mốc 1.700 điểm

VN-Index đang đối mặt với áp lực điều chỉnh khi các chỉ báo kỹ thuật chưa xác nhận tín hiệu hồi phục rõ ràng. Trong ngắn hạn, chỉ số có thể tiếp tục rung lắc trong vùng 1.720-1.780 điểm, đồng thời kiểm định lại vùng hỗ trợ 1.700-1.720 điểm. Nhà đầu tư được khuyến nghị ưu tiên quản trị rủi ro, hạn chế mua đuổi và cân nhắc hạ tỷ trọng nếu VN-Index đóng cửa dưới mốc 1.700 điểm.
PV GAS định hướng nhiệm vụ trọng tâm, chuẩn bị kế hoạch năm 2027

PV GAS định hướng nhiệm vụ trọng tâm, chuẩn bị kế hoạch năm 2027

Tổng công ty Khí Việt Nam (PV GAS) đang tập trung rà soát kết quả sản xuất kinh doanh năm 2026, đồng thời xác định các nhiệm vụ trọng tâm cho năm 2027.
master