Dữ liệu và tự động hóa: “Hạ tầng mềm” cho động lực tăng trưởng mới của TP.Hồ Chí Minh

Đây cũng là xu hướng phù hợp với tinh thần của Nghị quyết số 57-NQ/TW về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, trong đó dữ liệu được xem là nguồn tài nguyên chiến lược cho phát triển kinh tế - xã hội. Chuyển đổi số không chỉ là ứng dụng công nghệ mà đang trở thành nền tảng quản trị, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và nâng cao hiệu quả điều hành đô thị.

Ông Tăng Hữu Phong - Phó trưởng ban Ban Tuyên giáo và Dân vận Thành ủy chủ trì họp báo. Ảnh: Thanh Hòa

Động lực tăng trưởng mới bắt đầu từ khoa học công nghệ và dữ liệu

Theo đánh giá của Viện Nghiên cứu Phát triển TP.Hồ Chí Minh, kinh tế Thành phố trong 6 tháng đầu năm tiếp tục duy trì đà phục hồi với GRDP tăng trưởng tích cực. Tuy nhiên, để duy trì tốc độ tăng trưởng cao trong những năm tới, Thành phố cần chuyển mạnh từ các động lực truyền thống sang các động lực mới.

Bà Nguyễn Trúc Vân - Giám đốc Trung tâm mô phỏng và dự báo kinh tế - xã hội TP.Hồ Chí Minh (Viện nghiên cứu phát triển TP.Hồ Chí Minh) nhận định: "Các động lực tăng trưởng quan trọng bao gồm các động lực truyền thống là vốn đầu tư và tiêu dùng; bên cạnh đó, động lực tăng trưởng mới là khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số."

Quan điểm này phản ánh xu hướng đang diễn ra tại nhiều đô thị lớn trên thế giới, khi năng lực cạnh tranh không còn chỉ dựa vào quy mô đầu tư hay nguồn lao động mà phụ thuộc ngày càng nhiều vào khả năng khai thác dữ liệu, ứng dụng trí tuệ nhân tạo, tự động hóa quy trình và hình thành hệ sinh thái đổi mới sáng tạo.

Đối với TP.Hồ Chí Minh, chuyển đổi số không còn là câu chuyện của riêng ngành công nghệ thông tin mà đang mở rộng sang toàn bộ hoạt động quản trị nhà nước và phát triển kinh tế.

Bà Nguyễn Trúc Vân - Giám đốc Trung tâm mô phỏng và dự báo kinh tế - xã hội TP.Hồ Chí Minh (Viện nghiên cứu phát triển TP.Hồ Chí Minh) phát biểu tại họp báo. Ảnh: Thanh Hòa

Quản trị bằng dữ liệu giúp nâng cao hiệu quả điều hành

Một trong những minh chứng rõ nét là công tác quản lý chất lượng xăng sinh học E10 do Sở Khoa học và Công nghệ triển khai.

Theo kế hoạch, Thành phố sẽ thực hiện lấy mẫu, thử nghiệm và giám sát chất lượng xăng E10 theo hệ thống tiêu chuẩn quốc gia, đồng thời kết quả kiểm tra sẽ được cập nhật trên cơ sở dữ liệu quốc gia về tiêu chuẩn, đo lường và chất lượng.

Ông Nguyễn Khắc Hiếu - Phó Trưởng Phòng Quản lý năng lượng (Sở Công Thương) cho biết, các trường hợp vi phạm sẽ được công khai trên Cơ sở dữ liệu quốc gia về tiêu chuẩn, đo lường, chất lượng và các phương tiện thông tin đại chúng, góp phần tăng tính minh bạch, hỗ trợ cơ quan quản lý cũng như bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.

Ở góc độ công nghệ, đây không đơn thuần là hoạt động thanh tra chất lượng mà còn thể hiện cách tiếp cận quản trị hiện đại: dữ liệu được thu thập, chuẩn hóa, công khai và sử dụng để hỗ trợ ra quyết định, thay vì chỉ xử lý theo từng vụ việc riêng lẻ.

Đây cũng là nền tảng quan trọng để từng bước hình thành các hệ thống giám sát tự động, phân tích dữ liệu lớn và cảnh báo sớm trong quản lý chất lượng hàng hóa.

Không chỉ khu vực quản lý nhà nước, doanh nghiệp cũng được xác định là đối tượng trung tâm trong tiến trình chuyển đổi số. Theo ông Lê Anh Hoàng - Phó Giám đốc Trung tâm Xúc tiến Thương mại và Đầu tư (ITPC), thời gian tới đơn vị sẽ tiếp tục thúc đẩy các hoạt động kết nối đầu tư, hỗ trợ doanh nghiệp chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và đổi mới công nghệ nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh.

Ông Hoàng cho biết: "ITPC sẽ tiếp tục phát huy vai trò cầu nối giữa chính quyền với doanh nghiệp, giữa doanh nghiệp với nhà đầu tư và thị trường; đẩy mạnh xúc tiến đầu tư có trọng tâm, kết nối giao thương, cung cấp thông tin thị trường, tổ chức đối thoại tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp."

Trong bối cảnh cạnh tranh toàn cầu ngày càng gay gắt, các doanh nghiệp không chỉ cần đổi mới sản phẩm mà còn phải ứng dụng công nghệ số vào quản trị, sản xuất và kinh doanh. Những nền tảng quản trị doanh nghiệp, hệ thống ERP, AI, IoT hay tự động hóa quy trình đang trở thành yếu tố quyết định năng suất và khả năng tham gia chuỗi giá trị toàn cầu.

Ông Lê Anh Hoàng - Phó Giám đốc Trung tâm Xúc tiến Thương mại và Đầu tư (ITPC) phát biểu tại buổi họp báo chiều 23/7 . Ảnh: Thanh Hòa

Trong đầu tư hạ tầng, các dự án trọng điểm như cải tạo rạch Xuyên Tâm được triển khai theo hướng tăng cường quản lý tiến độ, chất lượng và giải ngân thông qua các công cụ quản lý hiện đại, góp phần nâng cao hiệu quả đầu tư công.

Ở lĩnh vực du lịch, Thành phố tiếp tục phát triển các sản phẩm du lịch mới gắn với chuyển đổi số, khai thác nền tảng trực tuyến và trải nghiệm thông minh nhằm nâng cao chất lượng phục vụ, đồng thời tăng khả năng quảng bá điểm đến. Nhìn rộng hơn, khi các sở, ngành cùng sử dụng dữ liệu số trong quản lý, khả năng kết nối và chia sẻ thông tin giữa các cơ quan sẽ được nâng cao, tạo nền tảng hình thành hệ sinh thái quản trị số thống nhất thay vì các hệ thống vận hành riêng lẻ.

Dữ liệu sẽ là "hạ tầng mềm" của đô thị thông minh

Khác với hạ tầng giao thông hay điện, nước vốn là những công trình hữu hình, dữ liệu đang trở thành "hạ tầng mềm" của nền kinh tế số.

Từ một kết quả kiểm định chất lượng xăng, một dự án đầu tư công, một hoạt động xúc tiến thương mại hay một sản phẩm du lịch, tất cả đều tạo ra dữ liệu. Khi những dữ liệu này được chuẩn hóa, liên thông và khai thác hiệu quả, chúng sẽ hỗ trợ chính quyền ra quyết định nhanh hơn, doanh nghiệp tối ưu hoạt động tốt hơn và người dân tiếp cận dịch vụ công minh bạch hơn.

Trong tiến trình xây dựng đô thị thông minh, tự động hóa vì thế không chỉ dừng ở việc ứng dụng robot hay dây chuyền sản xuất thông minh, mà còn mở rộng sang tự động hóa quy trình quản trị, phân tích dữ liệu, giám sát vận hành và hỗ trợ ra quyết định.

Đây cũng chính là nền tảng để TP.Hồ Chí Minh hiện thực hóa mục tiêu phát triển dựa trên khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trong giai đoạn tới.