Giảm xét tuyển hoặc chỉ xét tuyển một phần học bạ
Cụ thể, 20 trường đại học khối quân đội công bố bỏ xét tuyển học bạ hoàn toàn. Trường Đại học Nha Trang chỉ dùng điểm học bạ để sơ tuyển. Đại học Thái Nguyên, Trường Đại học Công nghiệp Hà Nội, Trường Đại học sư phạm Hà Nội xét tuyển học bạ kết hợp các phương án xét tuyển khác.
Một số đơn vị khác vẫn dùng cách này nhưng giảm chỉ tiêu như Trường Đại học Công thương TP. Hồ Chí Minh, các trường thuộc Đại học Quốc gia TP. Hồ Chí Minh. Nhiều trường xét kết hợp học bạ với các tiêu chí khác như chứng chỉ quốc tế, điểm thi tốt nghiệp THPT, đánh giá năng lực, phỏng vấn,…
Đánh giá về xu hướng này, các chuyên gia nghiên cứu giáo dục cho rằng, nhiều trường không hoặc giảm phương án xét tuyển học bạ vì nhìn thấy nguy cơ lạm phát điểm. Đồng thời, xu hướng giảm xét tuyển học bạ độc lập sẽ là xu hướng trong những năm tới, giúp tuyển sinh công bằng hơn.
 |
| Năm nay, nhiều trường thay đổi phương án tuyển sinh, trong đó không hoặc giảm xét tuyển học bạ. (Ảnh chụp trong Ngày hội tư vấn, hướng nghiệp tuyển sinh 2025 - Nguyễn Hạnh) |
Theo thống kê của Bộ Giáo dục và Đào tạo, tỷ lệ thí sinh nhập học chỉ dùng học bạ giảm từ 37,18% vào năm 2022 xuống còn 27,86% vào năm 2024. Năm nay, xu hướng này có khả năng tiếp tục giảm.
Ông Phạm Thái Sơn, Giám đốc Trung tâm Tuyển sinh và Truyền thông, Trường Đại học Công thương TP. Hồ Chí Minh, nhìn nhận: "Nhiều trường phổ thông nâng đỡ học sinh quá nhiều, dẫn đến có thí sinh đạt điểm tổng kết cuối cấp 8-9 điểm, nhưng điểm thi tốt nghiệp THPT chỉ 6-7, thậm chí thấp hơn”.
Kết quả đối sánh điểm học bạ với điểm thi tốt nghiệp THPT của Bộ Giáo dục và Đào tạo cũng cho thấy sự chênh lệch này. Ví dụ như năm 2023, có 60% thí sinh đỗ đại học bằng học bạ có tổng điểm thi tốt nghiệp theo tổ hợp ba môn thấp hơn 3 điểm so với nhóm đỗ bằng điểm này. Vì thế, nhiều trường phải tăng điều kiện đầu vào ở phương thức xét học bạ, dẫn đến số trúng tuyển giảm.
Các chuyên gia cũng nhận định, còn nguyên nhân khác là các kỳ thi đánh giá năng lực, tư duy ngày càng uy tín, trong khi phổ điểm kỳ thi tốt nghiệp THPT phân hóa tốt hơn, phù hợp để tuyển sinh.
Tuyển sinh phù hợp với nhu cầu tuyển dụng của từng trường, nhưng phải công bằng
Theo PGS.TS. Lê Hữu Lập, nguyên Phó giám đốc Học viện Công nghệ Bưu chính Viễn thông, việc giảm xét tuyển học bạ là điều đáng mừng, giúp cải thiện tính công bằng trong tuyển sinh. Ông Lập cho rằng, phương thức này vẫn sẽ tồn tại, nhất là đối với một số trường khó khăn trong tuyển đầu vào. Tuy nhiên, cần khuyến nghị các trường kèm thêm tiêu chí, như kết hợp với các chứng chỉ quốc tế khi xét học bạ, để đánh giá đầu vào sinh viên tốt hơn.
Tuy nhiên, xét tuyển học bạ độc lập vẫn giúp các trường tuyển được thí sinh phù hợp, tiết kiệm chi phí cho xã hội. Điều nên làm là tính toán tương quan đầu vào của phương thức này so với các phương thức khác để đảm bảo hiệu quả.
 |
| 20 trường khối quân đội năm nay bỏ hoàn toàn phương án xét tuyển học bạ. (Ảnh chụp trong Ngày hội tư vấn, hướng nghiệp tuyển sinh 2025 - Nguyễn Hạnh) |
Được biết, 20 trường quân đội năm nay tuyển gần 4.400 chỉ tiêu đại học, cao đẳng hệ quân sự, giảm gần 1.000 so với năm ngoái. Trong đó, trường Sĩ quan Chính trị tuyển nhiều nhất 766, tăng 20 so với năm ngoái. Một trường khác gần như giữ nguyên là Học viện Phòng không - Không quân, trường Sĩ quan đặc công. Các trường còn lại đều giảm chỉ tiêu.
Theo đó, các trường quân đội tuyển đầu vào bằng ba phương thức, gồm xét tuyển thẳng, ưu tiên xét tuyển với thí sinh đạt giải quốc gia, quốc tế; dựa vào điểm thi đánh giá năng lực do hai đại học quốc gia tổ chức; xét điểm thi tốt nghiệp THPT.
Nhóm được điểm cộng gồm những em đạt học lực giỏi, hạnh kiểm tốt ba năm, đồng thời đạt một trong các tiêu chí: giải ba thi học sinh giỏi cấp tỉnh; có IELTS 5.5 hoặc tương đương; điểm SAT 1.068/1.600 hoặc ACT 18 trở lên.
Các thí sinh dự tuyển hệ quân sự phải qua sơ tuyển, dự kiến đến 20/5. Nếu đạt tiêu chuẩn về lý lịch, văn hóa, sức khỏe và độ tuổi, thí sinh mới đủ điều kiện đăng ký.
Những năm trước, Đại học Công thương TP. Hồ Chí Minh luôn quy định điểm sàn xét tuyển học bạ cao hơn điểm thi tốt nghiệp THPT, tương ứng kết quả đối sánh của Bộ, ví dụ lần lượt là 20 và 16 điểm.
Với tính toán như vậy, kết quả học tập của sinh viên trúng tuyển bằng hai phương thức trên khá cân bằng. Theo khảo sát với sinh viên năm thứ hai, số lượng nhập học bằng điểm thi tốt nghiệp THPT đạt loại khá là khoảng 60%, còn bằng học bạ là 58%.
Cách làm này khá tương đồng với việc quy đổi điểm trúng tuyển tương đương giữa các phương thức, theo quy chế tuyển sinh đại học năm nay.
Tựu trung, các chuyên gia khuyến nghị các trường sử dụng điểm học bạ cả ba năm THPT thay vì chỉ 2-3 học kỳ. Theo quy chế năm nay, khi xét tuyển bằng học bạ, các trường phải dùng kết quả học tập cả năm lớp 12 với trọng số không dưới 25%.
Về lâu dài, các trường đều mong muốn Bộ sẽ có giải pháp chuẩn để đánh giá thực chất kết quả học tập bậc THPT, giúp tuyển sinh bằng phương thức này đạt hiệu quả tốt hơn.
 |
| Học sinh THPT cần lưu ý các mốc thời gian quan trọng trong kỳ thi tốt nghiệp |
| Thứ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Hoàng Minh Sơn cho biết, Bộ không bắt các trường bỏ xét tuyển học bạ, nhưng cũng nhận thấy điểm này chưa đảm bảo độ tin cậy, chưa đánh giá thực lực của thí sinh tốt như một số phương thức khác. Các trường vẫn có thể xét, nhưng cần có công thức quy đổi bằng cách tính độ chênh lệch kết quả giữa học bạ và điểm thi tốt nghiệp THPT hay các kỳ thi khác, sau đó cộng với một số điểm nhất định, tạm gọi là khoảng sai lệch, để giải bài toán về độ tin cậy. |
