Hợp tác KHCN và giáo dục - trụ cột trong quan hệ toàn diện Việt Nam - EU

Đây là lần đầu tiên hai chương trình trọng điểm của Liên minh châu Âu (EU) - Erasmus+ (về giáo dục, đào tạo) và Horizon Europe (về nghiên cứu, đổi mới sáng tạo) được tổ chức chung trong cùng một khuôn khổ nhằm thúc đẩy hợp tác toàn diện về giáo dục, nghiên cứu và đổi mới sáng tạo giữa Việt Nam và EU. Sự kiện quy tụ hơn 300 đại biểu đến từ 100 trường đại học Việt Nam, 65 trường đại học châu Âu, cùng nhiều viện nghiên cứu, doanh nghiệp công nghệ và tổ chức phát triển.

Phát biểu khai mạc, ông Rafael de Bustamante, Đại diện lâm thời Phái đoàn EU tại Việt Nam, khẳng định EU coi Việt Nam là đối tác chiến lược tại khu vực Đông Nam Á, đặc biệt trong lĩnh vực giáo dục - một trong những ưu tiên hàng đầu của Chiến lược Cửa ngõ Toàn cầu (Global Gateway). Bên cạnh khoản đầu tư 40 triệu euro từ EU, Pháp và Đức cũng cam kết đóng góp thêm 10 triệu euro, nâng tổng mức đầu tư của Team Europe cho giáo dục nghề nghiệp Việt Nam lên 50 triệu euro. Theo ông, điều này thể hiện cam kết mạnh mẽ của châu Âu trong việc đồng hành cùng Việt Nam phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, phục vụ kinh tế tri thức và tăng trưởng bền vững.

Toàn cảnh hội nghị. Ảnh: Bộ Khoa học & Công nghệ

Hiện nay, giữa Việt Nam và EU đã có hơn 150 dự án hợp tác trong lĩnh vực giáo dục, khoa học và công nghệ. Cộng đồng nghiên cứu Việt Nam đã tham gia 19 dự án quốc tế về công nghệ, đổi mới sáng tạo, trí tuệ nhân tạo, công nghệ xanh và y sinh, minh chứng cho vai trò ngày càng tích cực của Việt Nam trong hệ sinh thái tri thức toàn cầu.

Phát biểu tại Hội nghị, Thứ trưởng Bùi Thế Duy cho biết, hợp tác Việt Nam - EU thời gian qua đã trở thành một trong những trụ cột quan trọng của Đối tác Toàn diện Việt Nam - EU, thể hiện qua nhiều kết quả nổi bật: 19 nhiệm vụ nghiên cứu trong Horizon Europe về chuyển đổi xanh, số, y sinh và AI; hơn 3.700 sinh viên, giảng viên Việt Nam tham gia Erasmus+; và chương trình Team Europe trị giá 50 triệu euro sắp triển khai, hỗ trợ phát triển kỹ năng số và kỹ năng xanh trong đào tạo nghề.

Theo Thứ trưởng, những hợp tác này hoàn toàn phù hợp với Nghị quyết 57 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia được xác định là động lực trung tâm của phát triển đất nước. Việt Nam hiện đang tập trung phát triển 11 công nghệ chiến lược, 35 sản phẩm trọng điểm như AI, bán dẫn, lượng tử, 5G/6G, an ninh mạng, công nghệ xanh; đồng thời xây dựng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo kết nối ba nhà: Nhà nước - Nhà khoa học - Nhà doanh nghiệp, trong đó EU là đối tác chiến lược hàng đầu.

Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Bùi Thế Duy phát biểu tại hội nghị. Ảnh: Bộ Khoa học & Công nghệ

Hai bên đang phối hợp thúc đẩy ký kết Ý định thư về hợp tác KHCN, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, mở ra khuôn khổ hợp tác sâu rộng trong nghiên cứu, chuyển giao tri thức và phát triển nhân lực chất lượng cao. Thứ trưởng Duy bày tỏ tin tưởng, sự kết nối giữa Erasmus+ và Horizon Europe sẽ trở thành cầu nối hiệu quả giữa giáo dục và nghiên cứu, góp phần kiến tạo tương lai số sáng tạo, bền vững và bao trùm cho cả hai bên.

Nhân dịp 35 năm thiết lập quan hệ ngoại giao Việt Nam - EU, Thứ trưởng nhấn mạnh, hợp tác song phương đã vượt ra ngoài phạm vi chia sẻ tri thức, hướng tới xây dựng năng lực khoa học - công nghệ - đổi mới sáng tạo - chuyển đổi số làm nền tảng cho phát triển xanh, kinh tế tri thức và thịnh vượng chung.

Tại sự kiện, các đại biểu đánh giá cao hiệu quả hợp tác trong giáo dục đại học, đặc biệt thông qua chương trình Erasmus+. Bà Vũ Nguyễn Ngọc Anh, Quản lý dự án Erasmus+, Phái đoàn EU tại Việt Nam, cho biết Việt Nam hiện dẫn đầu châu Á về số lượng dự án hợp tác phát triển năng lực giáo dục đại học với 22 dự án và 89 lượt trường đại học, viện nghiên cứu tham gia, vượt qua cả Indonesia và Ấn Độ.

Đại diện Bộ Giáo dục và Đào tạo, bà Nguyễn Thị Thanh Minh, Phó Vụ trưởng Vụ Hợp tác quốc tế, khẳng định Erasmus+ đã góp phần quan trọng vào quá trình quốc tế hóa giáo dục đại học Việt Nam, mở rộng cơ hội học tập và nghiên cứu cho sinh viên, giảng viên. Tính đến nay, Việt Nam có hơn 423 chương trình liên kết đào tạo quốc tế, trong đó một nửa hợp tác với các cơ sở giáo dục châu Âu; hơn 4.000 sinh viên và giảng viên đã tham gia Erasmus+, riêng năm 2025 có 44 ứng viên trúng học bổng thạc sĩ Erasmus Mundus.

Hội nghị nằm trong khuôn khổ Tuần lễ Giáo dục châu Âu 2025, thuộc chiến dịch “Nhấn kết nối, Bật thay đổi - Plug in to Evolution”, một sáng kiến trọng điểm của Chiến lược Global Gateway nhằm thúc đẩy kỹ năng, chuyển đổi xanh và hợp tác bền vững. Sự kiện không chỉ là cầu nối giữa sinh viên Việt Nam và các trường đại học châu Âu, mà còn lan tỏa tinh thần học hỏi, sáng tạo và cùng kiến tạo tương lai thịnh vượng cho cả hai bên.