Công nghệ mở - chìa khóa để phổ cập công nghệ và xây dựng niềm tin số
Phát biểu khai mạc Vietnam Open Summit 2025, Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Nguyễn Mạnh Hùng cho biết, công nghệ số đã, đang và sẽ thâm nhập vào mọi ngõ ngách của đời sống xã hội, sẽ trở thành không khí thở của chúng ta. Và vì thế, nó phải rẻ như không khí. Và cách để đạt được điều đó là công nghệ mở. Công nghệ mở không chỉ là mã nguồn mở, mà còn là kiến trúc mở và chuẩn mở. Và đi cùng công nghệ mở là văn hoá mở. Tất cả chúng ta sẽ cùng đóng góp phát triển công nghệ, cùng chia sẻ sử dụng công nghệ để đạt được sự phổ cập toàn dân. Và vì thế mà giá công nghệ trên mỗi người dùng sẽ rẻ đi.
 |
| Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Nguyễn Mạnh Hùng phát biểu khai mạc Vietnam Open Summit 2025. |
Công nghệ số đã trở thành nền tảng của kinh tế - xã hội. Cuộc di chuyển vĩ đại nhất trong lịch sử nhân loại là cuộc di chuyển từ thế giới thực vào thế giới ảo. Nhưng tất cả các quốc gia đều lo lắng về an ninh mạng. Niềm tin số sẽ trở thành yếu tố quyết định cho sự thành công của cuộc di chuyển này. Các quốc gia chỉ có thể có niềm tin số khi công nghệ họ sử dụng là công nghệ mở.
Công nghệ mở là để các quốc gia có thể làm chủ công nghệ mà mình sử dụng. Không còn như trước đây, chúng ta mua một "Black Box" từ một quốc gia khác và phó mặc số phận của quốc gia mình cho một quốc gia khác. Hiện nay, nhiều quốc gia đã tuyên bố chỉ mua công nghệ khi công nghệ là mở, nhất là khi các công nghệ đó dùng để xây dựng các hạ tầng nền tảng trọng yếu quốc gia.
Theo Bộ trưởng Nguyễn Mạnh Hùng, với một nước đi sau như Việt Nam, muốn đi trước thì phải đứng trên vai những người khác. Việc lựa chọn phát triển công nghệ mở, lựa chọn phát triển phần mềm nguồn mở, lựa chọn mở dữ liệu để các cá nhân, doanh nghiệp tham gia sáng tạo giá trị mới là định hướng của chúng ta. Với định hướng này, Việt Nam sẽ phát triển thành quốc gia công nghệ, dựa trên và thừa hưởng tri thức nhân loại nhưng cũng đóng góp cho tri thức nhân loại.
Mở để phát triển, mở để làm chủ - chiến lược Make in Vietnam trong kỷ nguyên AI
Về chủ đề của Open Summit năm nay: AI với công nghệ mở và mã nguồn mở. Đây là chiến lược để Việt Nam bứt phá vươn lên, không phải đi sau. Đây là cách để biến người dùng thành người tạo ra công nghệ. Đây là cách để AI được an toàn.
"Elon Musk nói "Nếu AI mạnh nằm trong tay vài công ty thì đó là rủi ro lớn nhất cho tương lai con người". AI càng mạnh càng cần cộng đồng giám sát. Mở là điều kiện để bảo vệ con người và thúc đẩy sáng tạo" - Bộ trưởng Nguyễn Mạnh Hùng bày tỏ.
| Mở thì nhà nước phải dẫn dắt. Nhà nước dẫn dắt thông qua dùng mã nguồn mở cho chính phủ số, xây dựng trung tâm siêu tính toán AI quốc gia dùng chung, trung tâm dữ liệu mở AI quốc gia, đặt hàng các bài toán AI mở. |
Theo Bộ trưởng Nguyễn Mạnh Hùng, Vietnam Open Summit là cam kết của Việt Nam về phát triển và làm chủ công nghệ số dựa trên chuẩn mở.
Không chỉ là cam kết mà đây còn là chiến lược của chúng ta: Mở để tăng tốc đổi mới, rút ngắn khoảng cách công nghệ; Mở để tự chủ, để xây dựng AI có chủ quyền. Mã nguồn mở giúp các quốc gia tiếp cận lõi công nghệ, không bị khoá vào nền tảng của người khác; Mở để nuôi dưỡng hệ sinh thái doanh nghiệp, nhất là các doanh nghiệp nhỏ, các startup, tạo ra nhiều tầng ứng dụng giúp cho AI được phổ cập rộng khắp' Mở để an toàn. Mở để minh bạch, nhiều bên giám sát, giảm rủi ro lạm quyền, sai lệch, thao túng.
"Nhưng mở cũng phải an toàn. Mở có kỷ luật, có tiêu chuẩn an toàn, có kiểm định và trách nhiệm" - Bộ trưởng nhấn mạnh.
Mỗi cơ quan, doanh nghiệp hãy nhận lấy cho mình một công việc và cam kết hành động. Cơ quan nhà nước hãy hành động để xây dựng chính sách, chiến lược. Doanh nghiệp hãy hành động để phát triển các nền tảng. Các cơ sở đào tạo hãy hành động để nuôi dưỡng và phát triển cộng đồng mở. Vietnam Open Summit 2025 sẽ đưa ra một Chương trình hành động cho năm 2026 để phát triển cộng đồng mở Việt Nam, nhất là về AI - Bộ trưởng Nguyễn Mạnh Hùng nhấn mạnh.
