Khi công nghệ cần được kể bằng ngôn ngữ của công chúng

Trong hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, truyền thông không chỉ là cánh tay nối dài của những người làm nghiên cứu khoa học hay các doanh nghiệp chế tạo, ứng dụng công nghệ, mà còn là cầu nối thiết yếu giữa công nghệ và đời sống xã hội. Từ nhu cầu lan tỏa tri thức khoa học, giới thiệu sản phẩm, thu hút đầu tư, cho đến việc định hướng tiêu dùng và phản biện chính sách, truyền thông đóng vai trò kết nối quá trình công nghệ được nghiên cứu, sản xuất, ứng dụng và chấp nhận bởi cộng đồng. Bài viết này nhìn lại ba mắt xích quan trọng trong chuỗi giá trị công nghệ: nhà nghiên cứu, doanh nghiệp và người tiêu dùng cuối, để nhận diện rõ hơn những kỳ vọng thực chất mà họ đang đặt vào báo chí và truyền thông hiện nay.

Cần coi trọng hơn nữa vấn đề an ninh mạng trong các cơ quan báo chí Trợ lý báo chí trong thời đại số

Mảnh ghép chiến lược của nhà khoa học và nhà phát minh công nghệ mới

Trong một thời đại mà khoa học không còn là lĩnh vực “đóng kín trong phòng thí nghiệm”, vai trò của truyền thông ngày càng trở nên thiết yếu đối với các nhà nghiên cứu và phát minh. Họ không chỉ cần công bố kết quả nghiên cứu trên các tạp chí học thuật mà còn cần lan toả những tri thức ấy ra ngoài phạm vi hàn lâm, hướng đến công chúng, nhà quản lý và doanh nghiệp. Truyền thông, vì vậy, không chỉ là phương tiện đưa tin mà là một phần cấu thành trong chiến lược phát triển khoa học và công nghệ.

Các nhà khoa học ngày nay phải đối mặt với yêu cầu ngày càng cao về khả năng giao tiếp khoa học: từ việc trình bày phát minh sao cho dễ hiểu, đến việc xây dựng hình ảnh cá nhân, tạo uy tín trong cộng đồng và xã hội. Khi một nghiên cứu được lan tỏa rộng rãi, khả năng được trích dẫn tăng lên, cơ hội nhận tài trợ và hợp tác cũng mở rộng. Đặc biệt, với những phát minh có tiềm năng ứng dụng, việc được giới thiệu đúng lúc qua báo chí có thể trở thành cú hích để bước ra thị trường.

Tuy nhiên, mối quan hệ giữa giới khoa học và báo chí không phải lúc nào cũng suôn sẻ. Không ít nhà nghiên cứu còn e ngại việc xuất hiện trên truyền thông vì lo sợ bị hiểu sai, giật tít hoặc đơn giản là không biết cách truyền đạt sao cho vừa chính xác vừa hấp dẫn. Ngược lại, nhiều phóng viên cũng thiếu nền tảng khoa học để hiểu sâu các nội dung nghiên cứu. Sự thiếu cầu nối này đang khiến nhiều giá trị khoa học bị “ẩn mình” thay vì được phát huy.

Đã đến lúc các nhà khoa học cần chủ động hơn trong việc tiếp cận truyền thông như một đối tác chiến lược, đồng thời báo chí cũng cần phát triển lực lượng phóng viên chuyên trách về khoa học - những “người phiên dịch” giữa thế giới tri thức và công chúng. Trong hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, nơi mỗi ý tưởng đều có tiềm năng thay đổi thế giới, sự kết nối giữa nghiên cứu và truyền thông chính là chìa khóa để khoa học thực sự bước ra đời sống.

Khi công nghệ cần được kể bằng ngôn ngữ của công chúng

Cầu nối chiến lược giữa doanh nghiệp công nghệ và xã hội

Nếu như các nhà nghiên cứu - phát minh cần báo chí để lan tỏa tri thức, thì các doanh nghiệp sản xuất và kinh doanh công nghệ cũng ngày càng xem truyền thông là một phần thiết yếu trong chiến lược phát triển bền vững. Không đơn thuần là công cụ quảng bá sản phẩm, truyền thông chính là chiếc cầu nối giúp doanh nghiệp công nghệ định vị vị thế, xây dựng niềm tin và mở rộng ảnh hưởng trong một thị trường cạnh tranh ngày càng khốc liệt.

Trong bối cảnh công nghệ thay đổi nhanh chóng, sản phẩm liên tục được cải tiến, doanh nghiệp không thể chỉ dựa vào tính năng kỹ thuật mà cần đến sự đồng hành của báo chí trong việc “giải thích” công nghệ cho công chúng. Các bài viết phân tích sâu về quy trình R và D, năng lực thiết kế - chế tạo, hoặc giải pháp ứng dụng vào thực tế sẽ giúp khách hàng, đối tác và nhà đầu tư hiểu rõ giá trị mà doanh nghiệp tạo ra. Từ đó, hình ảnh của doanh nghiệp không chỉ là “người bán sản phẩm”, mà là “người dẫn dắt công nghệ”.

Với các startup công nghệ hoặc doanh nghiệp vừa và nhỏ, truyền thông còn là cánh cửa để tiếp cận thị trường, thu hút vốn và tạo tiếng vang trong hệ sinh thái đổi mới sáng tạo. Một bài báo trên tạp chí chuyên ngành uy tín có thể mang lại cơ hội hợp tác, tạo đòn bẩy cho quá trình thương mại hóa sản phẩm công nghệ mới. Đặc biệt, trong các lĩnh vực đòi hỏi chuẩn hóa và quản lý chặt chẽ như AI, y sinh, năng lượng tái tạo, việc xuất hiện đúng lúc trên truyền thông có thể góp phần định hướng chính sách và nâng cao vị thế của doanh nghiệp trong quá trình đối thoại với cơ quan chức năng.

Ngược lại, truyền thông cũng là “vũ khí mềm” trong quản trị khủng hoảng, giúp doanh nghiệp xử lý kịp thời các hiểu lầm về kỹ thuật, sự cố vận hành hay thông tin thất thiệt.

Như vậy, cũng như giới nghiên cứu, doanh nghiệp công nghệ không thể phát triển bền vững nếu đứng ngoài truyền thông. Họ cần báo chí không chỉ để được biết đến, mà để được hiểu đúng, đánh giá công bằng và đồng hành dài hạn trong hành trình chinh phục thị trường bằng tri thức và đổi mới sáng tạo.

Kỳ vọng của người tiêu dùng cuối

Trong chuỗi giá trị công nghệ, báo chí và truyền thông không chỉ là công cụ quảng bá mà còn là người kết nối và định hướng cho cả tổ chức, doanh nghiệp lẫn người dùng cuối. Những đối tượng này ngày càng có kỳ vọng rõ ràng và thực chất hơn đối với truyền thông, không chỉ dừng ở việc “đưa tin”, mà phải thực sự trở thành một phần của hệ sinh thái công nghệ.

Trước hết, họ cần báo chí đóng vai trò “phiên dịch” công nghệ, giúp giải thích các khái niệm kỹ thuật một cách dễ hiểu nhưng chính xác. Khi một tổ chức hay người tiêu dùng cân nhắc sử dụng một sản phẩm hoặc giải pháp công nghệ, họ mong muốn có được cái nhìn rõ ràng về cơ chế vận hành, tính năng đặc thù và tác động thực tiễn. Một bệnh viện muốn đầu tư thiết bị chẩn đoán hình ảnh mới hay một doanh nghiệp nhỏ đang lựa chọn phần mềm quản lý vận hành, đều cần những bài viết trung lập, giúp họ hiểu đúng và đủ để ra quyết định.

Tiếp theo là vai trò tư vấn tiêu dùng. Người tiêu dùng và doanh nghiệp ngày càng mong đợi các bài phân tích so sánh sản phẩm, đánh giá độc lập về chất lượng, giá trị sử dụng và chi phí bảo trì. Truyền thông khi đó không chỉ đưa tin, mà trở thành “cố vấn công nghệ” đáng tin cậy, giúp người đọc tránh những lựa chọn sai lầm, nhất là trong bối cảnh thị trường ngập tràn quảng cáo và thông tin thiếu kiểm chứng.

Không dừng lại ở hiện tại, báo chí công nghệ còn cần dẫn dắt người đọc theo kịp các xu hướng mới. Việc cập nhật thông tin về những thay đổi trong trí tuệ nhân tạo, bảo mật dữ liệu, vật liệu thông minh hay công nghệ môi trường giúp tổ chức và người dùng không bị tụt lại phía sau. Những chuyên đề chuyên sâu, phân tích thị trường hoặc phỏng vấn chuyên gia chính là cầu nối quan trọng giữa người tiêu dùng và thế giới công nghệ đang vận động không ngừng.

Bên cạnh đó, báo chí cũng là lực lượng giám sát trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp công nghệ. Khi công nghệ liên quan trực tiếp đến dữ liệu cá nhân, quyền riêng tư, sức khỏe hay môi trường, người đọc mong đợi báo chí đóng vai trò kiểm chứng và phản biện. Việc minh bạch hóa thông tin, phơi bày các hành vi vi phạm chuẩn mực, cũng như đưa tin công bằng về những nỗ lực khắc phục của doanh nghiệp chính là thước đo uy tín của một nền báo chí chuyên nghiệp.

Cuối cùng, người tiêu dùng không muốn chỉ được “nghe” mà còn muốn “nói”. Truyền thông công nghệ cần mở ra diễn đàn hai chiều - nơi ý kiến của người dùng, tổ chức ứng dụng, chuyên gia và nhà phát triển gặp nhau. Những khảo sát, ý kiến phản hồi hoặc phân tích trải nghiệm thực tế sẽ giúp các doanh nghiệp công nghệ cải tiến sản phẩm phù hợp hơn với nhu cầu thị trường.

Tóm lại, doanh nghiệp ứng dụng và người tiêu dùng cuối không chỉ cần thông tin về công nghệ, mà còn mong muốn một báo chí công nghệ chuyên sâu, minh bạch, có trách nhiệm xã hội và mang tính tương tác. Khi truyền thông thực hiện tốt vai trò này, công nghệ mới thật sự được hiểu đúng, ứng dụng hiệu quả và phát triển bền vững trong lòng xã hội.

Tiến Dũng

Tudonghoangaynay.vn

Tin bài khác

Trường THPT Trần Nhân Tông: 65 năm bền bỉ vun đắp tri thức, khẳng định vị thế giáo dục Thủ đô

Đào tạo 11/01/2026 14:55

Ra đời từ năm 1960, đi qua nhiều giai đoạn lịch sử với không ít thách thức, Trường THPT Trần Nhân Tông hôm nay không chỉ là nơi lưu giữ những giá trị giáo dục truyền thống mà còn là môi trường học tập hiện đại, năng động, nơi thầy và trò cùng chung khát vọng đổi mới, sáng tạo và vươn lên trong kỷ nguyên số.

Đổi mới tư duy phát triển văn học từ sáng tác đến quảng bá trong môi trường số

Văn hoá giải trí 11/01/2026 11:11

Nghị định số 350/2025/NĐ-CP vừa được ban hành đã bổ sung và hoàn thiện các chính sách khuyến khích phát triển văn học, từ hỗ trợ sáng tác theo các đề tài trọng tâm, tôn vinh tác phẩm giá trị cao, đến giới thiệu, quảng bá văn học Việt Nam trong nước và trên trường quốc tế.

AI đang tái định hình ngành sản xuất tiên tiến: Điều gì sẽ đến tiếp theo?

Trí tuệ nhân tạo 11/01/2026 04:07

Sau nhiều năm bàn luận về chuyển đổi số, ngành sản xuất toàn cầu đang bước vào một giai đoạn tăng tốc mới khi trí tuệ nhân tạo (AI) trở thành chất xúc tác mạnh mẽ cho tự động hóa và đổi mới vận hành. Nếu trước đây, số hóa thường diễn ra chậm chạp và phân mảnh, thì AI đang thúc đẩy quá trình này theo cách nhanh hơn, sâu hơn và mang tính đột phá hơn bao giờ hết.

Dự kiến tổ chức Hội chợ Mùa Xuân 2026 với chủ đề "Kết nối thịnh vượng - Mùa xuân huy hoàng"

Lịch sự kiện 11/01/2026 04:04

Hội chợ quốc gia Mùa Xuân 2026 dự kiến diễn ra đầu tháng 2/2026 tại Trung tâm Triển lãm Việt Nam (Đông Anh, Hà Nội), hướng tới quảng bá sản phẩm trong nước, kích cầu tiêu dùng và tạo khí thế sôi động khi cả nước bước vào xuân mới.

Dự báo năm 2026, mức độ tinh vi của lừa đảo trực tuyến gia tăng

An ninh an toàn mạng 11/01/2026 04:00

Năm 2026, an ninh mạng đối với người dùng cá nhân được dự báo sẽ tiếp tục đối mặt với nhiều thách thức mới, trong đó nổi bật là sự gia tăng về mức độ tinh vi của các hình thức lừa đảo trực tuyến. Các nhóm tội phạm mạng sẽ đẩy mạnh việc ứng dụng công nghệ Deepfake để tạo ra hình ảnh, video và giọng nói giả mạo có độ chân thực rất cao.

Tử vi vòng quay công nghệ ngày 11/1/2026: tuổi Hợi cần thận trọng, tuổi Thân cơ hội phát triển

Tin hay không tin 10/01/2026 19:09

Những bí ẩn của khoa học đời sống là "món ăn" tinh thần không thể thiếu trong cuộc sống của con người. Tử vi vòng quay công nghệ xem tử vi 12 con giáp ngày 11/1/2026 cho tất cả các tuổi nhằm dự đoán vận hạn về công danh, tiền bạc, tình duyên, sức khỏe...

Tin tức ngân hàng nổi bật tuần qua: BIDV cảnh báo khẩn về các chiêu lừa đảo tài chính tinh vi

Doanh nghiệp, Doanh nhân 10/01/2026 16:10

Tuần đầu thiên của năm mới 2026, đã có nhiều ngân hàng đã có những động thái quan trọng nhằm mở rộng dịch vụ và thu hút khách hàng với hàng loạt diễn biến đáng chú ý liên quan đến hoạt động kinh doanh, chiến lược nhân sự như: VIB khởi động năm 2026 với loạt ưu đãi thẻ hấp dẫn; BIDV cảnh báo khẩn về các chiêu lừa đảo tài chính tinh vi; Nghị quyết 79 đặt mục tiêu xây dựng các ngân hàng nhà nước dẫn dắt thị trường...

Du lịch Việt Nam lập kỷ lục mới: Gần 21,2 triệu lượt khách quốc tế trong năm 2025

Văn hoá giải trí 10/01/2026 16:10

Năm 2025 đánh dấu bước bứt phá mạnh mẽ của du lịch Việt Nam khi lượng khách quốc tế đạt gần 21,2 triệu lượt - mức cao nhất từ trước đến nay. Tăng trưởng vượt trội không chỉ khẳng định sức hấp dẫn của điểm đến Việt Nam trên bản đồ du lịch thế giới, mà còn đóng góp quan trọng vào đà tăng trưởng của khu vực dịch vụ và nền kinh tế nói chung.

Hội nghị An toàn Robot Quốc tế 2025: Tiêu chuẩn mới mở đường cho kỷ nguyên tự động hóa an toàn

Kỹ thuật robot 10/01/2026 04:07

Hội nghị An toàn Robot Quốc tế 2025 (IRSC 2025) đã mang đến cái nhìn toàn cảnh về cách cộng đồng tiêu chuẩn và an toàn toàn cầu đang chuẩn bị cho làn sóng robot thế hệ mới. Từ robot cộng tác đến người máy hình người, các chủ đề thảo luận cho thấy an toàn không còn là yếu tố bổ trợ, mà đang trở thành nền tảng cốt lõi để tự động hóa có thể mở rộng trên quy mô lớn.

Từ "Sao tháng Tám" đến "Địa đạo": Chuỗi phim đặc sắc mừng Đại hội XIV

Văn hoá giải trí 10/01/2026 04:04

Từ ngày 14 đến 17/1, Viện Phim Việt Nam tổ chức đợt chiếu phim miễn phí tại rạp Ngọc Khánh (523 Kim Mã, Hà Nội), giới thiệu bốn phim truyện điện ảnh cách mạng kinh điển cùng chùm phim hoạt hình nổi tiếng, chào mừng Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng.

Xem thêm

Đời sống công nghệ

Khi công nghệ cần được kể bằng ngôn ngữ của công chúng

"AI thực chiến" bước ra đời sống: Vinh danh những giải pháp Made in Vietnam

Herbalife khuyến khích lối sống năng động trong ngày đầu năm mới

5 xu hướng robot hàng đầu toàn cầu năm 2026

Trường THPT Trần Nhân Tông: 65 năm bền bỉ vun đắp tri thức, khẳng định vị thế giáo dục Thủ đô

Đổi mới tư duy phát triển văn học từ sáng tác đến quảng bá trong môi trường số

AI đang tái định hình ngành sản xuất tiên tiến: Điều gì sẽ đến tiếp theo?

Dự kiến tổ chức Hội chợ Mùa Xuân 2026 với chủ đề "Kết nối thịnh vượng - Mùa xuân huy hoàng"

Dự báo năm 2026, mức độ tinh vi của lừa đảo trực tuyến gia tăng

Tử vi vòng quay công nghệ ngày 11/1/2026: tuổi Hợi cần thận trọng, tuổi Thân cơ hội phát triển

Tin tức ngân hàng nổi bật tuần qua: BIDV cảnh báo khẩn về các chiêu lừa đảo tài chính tinh vi

Du lịch Việt Nam lập kỷ lục mới: Gần 21,2 triệu lượt khách quốc tế trong năm 2025

Hội nghị An toàn Robot Quốc tế 2025: Tiêu chuẩn mới mở đường cho kỷ nguyên tự động hóa an toàn

Từ "Sao tháng Tám" đến "Địa đạo": Chuỗi phim đặc sắc mừng Đại hội XIV

Báo in

Tạp chí số tháng 11 + 12 - 2025

Đọc nhiều

[E-Magazine] Đường sắt cao tốc - câu chuyện không chỉ của tốc độ

5 loại công nghệ định hình thế giới 2025

[E-Magazine] An ninh hệ thống điều khiển công nghiệp trong chiến tranh phi truyền thống