Khi công nghệ cần được kể bằng ngôn ngữ của công chúng

Trong hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, truyền thông không chỉ là cánh tay nối dài của những người làm nghiên cứu khoa học hay các doanh nghiệp chế tạo, ứng dụng công nghệ, mà còn là cầu nối thiết yếu giữa công nghệ và đời sống xã hội. Từ nhu cầu lan tỏa tri thức khoa học, giới thiệu sản phẩm, thu hút đầu tư, cho đến việc định hướng tiêu dùng và phản biện chính sách, truyền thông đóng vai trò kết nối quá trình công nghệ được nghiên cứu, sản xuất, ứng dụng và chấp nhận bởi cộng đồng. Bài viết này nhìn lại ba mắt xích quan trọng trong chuỗi giá trị công nghệ: nhà nghiên cứu, doanh nghiệp và người tiêu dùng cuối, để nhận diện rõ hơn những kỳ vọng thực chất mà họ đang đặt vào báo chí và truyền thông hiện nay.

Cần coi trọng hơn nữa vấn đề an ninh mạng trong các cơ quan báo chí Trợ lý báo chí trong thời đại số

Mảnh ghép chiến lược của nhà khoa học và nhà phát minh công nghệ mới

Trong một thời đại mà khoa học không còn là lĩnh vực “đóng kín trong phòng thí nghiệm”, vai trò của truyền thông ngày càng trở nên thiết yếu đối với các nhà nghiên cứu và phát minh. Họ không chỉ cần công bố kết quả nghiên cứu trên các tạp chí học thuật mà còn cần lan toả những tri thức ấy ra ngoài phạm vi hàn lâm, hướng đến công chúng, nhà quản lý và doanh nghiệp. Truyền thông, vì vậy, không chỉ là phương tiện đưa tin mà là một phần cấu thành trong chiến lược phát triển khoa học và công nghệ.

Các nhà khoa học ngày nay phải đối mặt với yêu cầu ngày càng cao về khả năng giao tiếp khoa học: từ việc trình bày phát minh sao cho dễ hiểu, đến việc xây dựng hình ảnh cá nhân, tạo uy tín trong cộng đồng và xã hội. Khi một nghiên cứu được lan tỏa rộng rãi, khả năng được trích dẫn tăng lên, cơ hội nhận tài trợ và hợp tác cũng mở rộng. Đặc biệt, với những phát minh có tiềm năng ứng dụng, việc được giới thiệu đúng lúc qua báo chí có thể trở thành cú hích để bước ra thị trường.

Tuy nhiên, mối quan hệ giữa giới khoa học và báo chí không phải lúc nào cũng suôn sẻ. Không ít nhà nghiên cứu còn e ngại việc xuất hiện trên truyền thông vì lo sợ bị hiểu sai, giật tít hoặc đơn giản là không biết cách truyền đạt sao cho vừa chính xác vừa hấp dẫn. Ngược lại, nhiều phóng viên cũng thiếu nền tảng khoa học để hiểu sâu các nội dung nghiên cứu. Sự thiếu cầu nối này đang khiến nhiều giá trị khoa học bị “ẩn mình” thay vì được phát huy.

Đã đến lúc các nhà khoa học cần chủ động hơn trong việc tiếp cận truyền thông như một đối tác chiến lược, đồng thời báo chí cũng cần phát triển lực lượng phóng viên chuyên trách về khoa học - những “người phiên dịch” giữa thế giới tri thức và công chúng. Trong hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, nơi mỗi ý tưởng đều có tiềm năng thay đổi thế giới, sự kết nối giữa nghiên cứu và truyền thông chính là chìa khóa để khoa học thực sự bước ra đời sống.

Khi công nghệ cần được kể bằng ngôn ngữ của công chúng

Cầu nối chiến lược giữa doanh nghiệp công nghệ và xã hội

Nếu như các nhà nghiên cứu - phát minh cần báo chí để lan tỏa tri thức, thì các doanh nghiệp sản xuất và kinh doanh công nghệ cũng ngày càng xem truyền thông là một phần thiết yếu trong chiến lược phát triển bền vững. Không đơn thuần là công cụ quảng bá sản phẩm, truyền thông chính là chiếc cầu nối giúp doanh nghiệp công nghệ định vị vị thế, xây dựng niềm tin và mở rộng ảnh hưởng trong một thị trường cạnh tranh ngày càng khốc liệt.

Trong bối cảnh công nghệ thay đổi nhanh chóng, sản phẩm liên tục được cải tiến, doanh nghiệp không thể chỉ dựa vào tính năng kỹ thuật mà cần đến sự đồng hành của báo chí trong việc “giải thích” công nghệ cho công chúng. Các bài viết phân tích sâu về quy trình R và D, năng lực thiết kế - chế tạo, hoặc giải pháp ứng dụng vào thực tế sẽ giúp khách hàng, đối tác và nhà đầu tư hiểu rõ giá trị mà doanh nghiệp tạo ra. Từ đó, hình ảnh của doanh nghiệp không chỉ là “người bán sản phẩm”, mà là “người dẫn dắt công nghệ”.

Với các startup công nghệ hoặc doanh nghiệp vừa và nhỏ, truyền thông còn là cánh cửa để tiếp cận thị trường, thu hút vốn và tạo tiếng vang trong hệ sinh thái đổi mới sáng tạo. Một bài báo trên tạp chí chuyên ngành uy tín có thể mang lại cơ hội hợp tác, tạo đòn bẩy cho quá trình thương mại hóa sản phẩm công nghệ mới. Đặc biệt, trong các lĩnh vực đòi hỏi chuẩn hóa và quản lý chặt chẽ như AI, y sinh, năng lượng tái tạo, việc xuất hiện đúng lúc trên truyền thông có thể góp phần định hướng chính sách và nâng cao vị thế của doanh nghiệp trong quá trình đối thoại với cơ quan chức năng.

Ngược lại, truyền thông cũng là “vũ khí mềm” trong quản trị khủng hoảng, giúp doanh nghiệp xử lý kịp thời các hiểu lầm về kỹ thuật, sự cố vận hành hay thông tin thất thiệt.

Như vậy, cũng như giới nghiên cứu, doanh nghiệp công nghệ không thể phát triển bền vững nếu đứng ngoài truyền thông. Họ cần báo chí không chỉ để được biết đến, mà để được hiểu đúng, đánh giá công bằng và đồng hành dài hạn trong hành trình chinh phục thị trường bằng tri thức và đổi mới sáng tạo.

Kỳ vọng của người tiêu dùng cuối

Trong chuỗi giá trị công nghệ, báo chí và truyền thông không chỉ là công cụ quảng bá mà còn là người kết nối và định hướng cho cả tổ chức, doanh nghiệp lẫn người dùng cuối. Những đối tượng này ngày càng có kỳ vọng rõ ràng và thực chất hơn đối với truyền thông, không chỉ dừng ở việc “đưa tin”, mà phải thực sự trở thành một phần của hệ sinh thái công nghệ.

Trước hết, họ cần báo chí đóng vai trò “phiên dịch” công nghệ, giúp giải thích các khái niệm kỹ thuật một cách dễ hiểu nhưng chính xác. Khi một tổ chức hay người tiêu dùng cân nhắc sử dụng một sản phẩm hoặc giải pháp công nghệ, họ mong muốn có được cái nhìn rõ ràng về cơ chế vận hành, tính năng đặc thù và tác động thực tiễn. Một bệnh viện muốn đầu tư thiết bị chẩn đoán hình ảnh mới hay một doanh nghiệp nhỏ đang lựa chọn phần mềm quản lý vận hành, đều cần những bài viết trung lập, giúp họ hiểu đúng và đủ để ra quyết định.

Tiếp theo là vai trò tư vấn tiêu dùng. Người tiêu dùng và doanh nghiệp ngày càng mong đợi các bài phân tích so sánh sản phẩm, đánh giá độc lập về chất lượng, giá trị sử dụng và chi phí bảo trì. Truyền thông khi đó không chỉ đưa tin, mà trở thành “cố vấn công nghệ” đáng tin cậy, giúp người đọc tránh những lựa chọn sai lầm, nhất là trong bối cảnh thị trường ngập tràn quảng cáo và thông tin thiếu kiểm chứng.

Không dừng lại ở hiện tại, báo chí công nghệ còn cần dẫn dắt người đọc theo kịp các xu hướng mới. Việc cập nhật thông tin về những thay đổi trong trí tuệ nhân tạo, bảo mật dữ liệu, vật liệu thông minh hay công nghệ môi trường giúp tổ chức và người dùng không bị tụt lại phía sau. Những chuyên đề chuyên sâu, phân tích thị trường hoặc phỏng vấn chuyên gia chính là cầu nối quan trọng giữa người tiêu dùng và thế giới công nghệ đang vận động không ngừng.

Bên cạnh đó, báo chí cũng là lực lượng giám sát trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp công nghệ. Khi công nghệ liên quan trực tiếp đến dữ liệu cá nhân, quyền riêng tư, sức khỏe hay môi trường, người đọc mong đợi báo chí đóng vai trò kiểm chứng và phản biện. Việc minh bạch hóa thông tin, phơi bày các hành vi vi phạm chuẩn mực, cũng như đưa tin công bằng về những nỗ lực khắc phục của doanh nghiệp chính là thước đo uy tín của một nền báo chí chuyên nghiệp.

Cuối cùng, người tiêu dùng không muốn chỉ được “nghe” mà còn muốn “nói”. Truyền thông công nghệ cần mở ra diễn đàn hai chiều - nơi ý kiến của người dùng, tổ chức ứng dụng, chuyên gia và nhà phát triển gặp nhau. Những khảo sát, ý kiến phản hồi hoặc phân tích trải nghiệm thực tế sẽ giúp các doanh nghiệp công nghệ cải tiến sản phẩm phù hợp hơn với nhu cầu thị trường.

Tóm lại, doanh nghiệp ứng dụng và người tiêu dùng cuối không chỉ cần thông tin về công nghệ, mà còn mong muốn một báo chí công nghệ chuyên sâu, minh bạch, có trách nhiệm xã hội và mang tính tương tác. Khi truyền thông thực hiện tốt vai trò này, công nghệ mới thật sự được hiểu đúng, ứng dụng hiệu quả và phát triển bền vững trong lòng xã hội.

Tiến Dũng

Tudonghoangaynay.vn

Tin bài khác

Khi văn hóa trở thành động lực kinh tế: Bài học từ hành trình số hóa di sản cải lương

Góc nhìn 26/02/2026 12:27

TP.HCM - Trong bối cảnh các quốc gia trên thế giới đang tìm kiếm những mô hình phát triển kinh tế bền vững và đặc sắc, câu chuyện về việc biến di sản văn hóa thành tài sản kinh tế mà vẫn giữ gìn được giá trị truyền thống đang dần trở thành một trong những định hướng chiến lược quan trọng. Hội thảo "Không gian di sản số" diễn ra vào ngày 9/2/2026 tại TP.HCM không chỉ là một sự kiện văn hóa thông thường, mà còn là minh chứng sinh động cho mô hình kinh tế văn hóa mà Việt Nam đang hướng tới.

Trung tâm tài nguyên điện toán biên giúp kỹ sư tiếp cận trí tuệ nhân tạo thế hệ mới

Kỹ thuật điều khiển 26/02/2026 11:11

Mouser Electronics vừa công bố mở rộng trung tâm tài nguyên điện toán biên trực tuyến nhằm cung cấp cho cộng đồng kỹ sư những thông tin, công nghệ và giải pháp mới nhất liên quan đến trí tuệ nhân tạo (AI) và xử lý dữ liệu tại biên. Sáng kiến này phản ánh xu hướng chuyển dịch quan trọng trong lĩnh vực công nghệ số, khi điện toán biên đang dần thay đổi cách trí tuệ kỹ thuật số tương tác với thế giới vật lý bằng cách đưa khả năng xử lý đến gần nơi dữ liệu được tạo ra thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào hạ tầng đám mây.

Nhận định phiên giao dịch ngày 26/2: Tăng thêm tỷ trọng ở các mã đang có lợi nhuận

Thị trường 26/02/2026 05:05

Sau nhịp điều chỉnh chấm dứt chuỗi tăng ấn tượng, VN-Index được dự báo sẽ tiếp tục tích lũy quanh vùng 1.860 điểm trước khi hướng tới mốc 1.900 điểm. Trong bối cảnh thanh khoản duy trì ở mức cao và dòng tiền chưa rút lui, nhà đầu tư được khuyến nghị tận dụng các nhịp rung lắc để gia tăng tỷ trọng ở những cổ phiếu đang có lợi nhuận.

Tử vi vòng quay công nghệ ngày 26/2/2026: Tuổi Ngọ thuận lợi bất ngờ, tuổi Tỵ nhiều tác động xấu

Tin hay không tin 25/02/2026 17:07

Những bí ẩn của khoa học đời sống là "món ăn" tinh thần không thể thiếu trong cuộc sống của con người. Tử vi vòng quay công nghệ xem tử vi 12 con giáp ngày 26/2/2026 cho tất cả các tuổi nhằm dự đoán vận hạn về công danh, tiền bạc, tình duyên, sức khỏe...

Chính phủ ban hành Chương trình hành động thực hiện Nghị quyết 79

Sự kiện 25/02/2026 16:52

Chính phủ vừa ban hành Nghị quyết số 29/NQ-CP triển khai Nghị quyết số 79-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế nhà nước. Chương trình hành động đặt mục tiêu thể chế hóa đầy đủ các quan điểm, nhiệm vụ, giải pháp; đồng thời xác lập lộ trình cụ thể để nâng cao hiệu quả, phát huy vai trò chủ đạo, tiên phong và định hướng chiến lược của khu vực kinh tế nhà nước trong giai đoạn mới.

Thị trường chứng khoán ngày 25/2: Áp lực chốt lời gia tăng, thị trường điều chỉnh nhẹ

Thị trường 25/02/2026 16:51

Sau chuỗi 5 phiên tăng liên tiếp, thị trường xuất hiện sắc đỏ trở lại khi VN Index điều chỉnh nhẹ và hình thành mẫu nến Doji nhỏ. Thanh khoản tiếp tục gia tăng cho thấy áp lực chốt lời mạnh lên khi chỉ số tiến sát vùng 1.900 điểm.

HUST công bố tuyển 9.880 chỉ tiêu, 3 phương thức tuyển sinh, 68 chương trình đào tạo

Đào tạo 25/02/2026 11:39

Đại học Bách khoa Hà Nội (HUST) vừa công bố tuyển 9.880 chỉ tiêu đại học chính quy năm 2026, với 3 phương thức tuyển sinh như mọi năm, gồm xét tuyển tài năng, xét tuyển theo điểm thi Đánh giá tư duy (TSA) và xét tuyển theo điểm thi tốt nghiệp THPT.

Hà Nội sắp công bố thành lập Trung tâm Đổi mới sáng tạo

Sự kiện 25/02/2026 10:44

Với vốn điều lệ 100 tỷ đồng, trong đó UBND thành phố nắm 70% cổ phần, cùng sự tham gia của Đại học Bách khoa Hà Nội và Tập đoàn CMC, HiHUB được kỳ vọng trở thành đầu mối điều phối hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, thúc đẩy khởi nghiệp và công nghệ cao tại Thủ đô.

Nhận định phiên giao dịch ngày 25/2: Tăng tỷ trọng ở các mã đang có lợi nhuận

Thị trường 25/02/2026 10:43

Sau 5 phiên tăng liên tiếp với thanh khoản cải thiện rõ rệt, VN-Index đang củng cố đà hồi phục và hướng tới mốc 1.900 điểm. Các chuyên gia khuyến nghị nhà đầu tư tiếp tục nắm giữ danh mục, đồng thời tận dụng những nhịp rung lắc để gia tăng tỷ trọng ở các cổ phiếu đang có lợi nhuận.

Phát triển kỹ năng AI - mở ra kỷ nguyên mới cho robot công nghiệp

Tự động hóa công nghiệp 25/02/2026 04:07

Trong nhiều thập kỷ, robot công nghiệp chủ yếu bị giới hạn trong các nhiệm vụ lặp lại, đơn mục đích và hoạt động trong môi trường được kiểm soát chặt chẽ do sự phức tạp của thế giới thực. Tuy nhiên, với nền tảng Acteris, Trener Robotics (trước đây là T-Robotics) đang hướng tới việc thay đổi căn bản mô hình này bằng cách đưa trí tuệ nhân tạo trở thành trung tâm của hoạt động robot.

Xem thêm

Đời sống công nghệ

Khi công nghệ cần được kể bằng ngôn ngữ của công chúng

Việt Nam trong bức tranh toàn cảnh về mức độ ứng dụng trí tuệ nhân tạo

Những mô hình tăng trưởng giúp Việt Nam định vị trên bản đồ thế giới

Những ngày sách không thể quên trên đất nước Cuba

Khi văn hóa trở thành động lực kinh tế: Bài học từ hành trình số hóa di sản cải lương

Trung tâm tài nguyên điện toán biên giúp kỹ sư tiếp cận trí tuệ nhân tạo thế hệ mới

Nhận định phiên giao dịch ngày 26/2: Tăng thêm tỷ trọng ở các mã đang có lợi nhuận

Tử vi vòng quay công nghệ ngày 26/2/2026: Tuổi Ngọ thuận lợi bất ngờ, tuổi Tỵ nhiều tác động xấu

Chính phủ ban hành Chương trình hành động thực hiện Nghị quyết 79

Thị trường chứng khoán ngày 25/2: Áp lực chốt lời gia tăng, thị trường điều chỉnh nhẹ

HUST công bố tuyển 9.880 chỉ tiêu, 3 phương thức tuyển sinh, 68 chương trình đào tạo

Hà Nội sắp công bố thành lập Trung tâm Đổi mới sáng tạo

Nhận định phiên giao dịch ngày 25/2: Tăng tỷ trọng ở các mã đang có lợi nhuận

Phát triển kỹ năng AI - mở ra kỷ nguyên mới cho robot công nghiệp

Báo in

Tạp chí số tháng 1 + 2 - 2026

Đọc nhiều

Khi văn hóa trở thành động lực kinh tế: Bài học từ hành trình số hóa di sản cải lương

[E-Magazine] Hiện đại hóa hạ tầng số - cần can đảm và tỉnh táo!

[E-Magazine] 9 nhà khoa học đáng kính tuổi Bính Ngọ