Khi máy bay không người lái hợp sức: Đòn bẩy mới cho công nghiệp

Kỹ thuật điều khiển
20/08/2025 04:07
Khi được ứng dụng hợp lý, máy bay không người lái không chỉ tối ưu hiệu quả làm việc mà còn giúp giảm tới 30% chi phí vận hành, giảm chi phí nhân công
aa
Máy bay không người lái giao hàng đầu tiên trên thế giới Máy bay không người lái có thể đậu trên các cành cây với thiết kế cánh ôm
Khi máy bay không người lái hợp sức: Đòn bẩy mới cho công nghiệp
Máy bay không người lái có thể giúp nông nghiệp linh hoạt hơn và cung cấp thông tin ngay lập tức về tình hình đồng ruộng. Nguồn: Adobe Stock, do AI tạo

Bầy UAV - Nguyên lý hoạt động ra sao?

Bầy UAV là tập hợp nhiều máy bay không người lái được lập trình hoạt động như đàn ong, đàn chim hay đàn kiến. Mỗi chiếc tự đưa ra quyết định phi tập trung dựa trên các quy tắc được lập trình sẵn, điều kiện địa phương và hành vi của các máy bay không người lái khác, không có hệ thống phân cấp. Chúng được đồng bộ và điều chỉnh hành vi theo thời gian thực, mọi UAV đều có khả năng và nhiệm vụ như nhau, phối hợp nhịp nhàng không cần trao đổi nhiều.

Nhờ nguyên tắc “bầy đàn”, hệ thống có thể mở rộng quy mô mà không giảm hiệu suất, quét nhanh diện tích lớn, làm việc trong môi trường phức tạp hoặc nguy hiểm và thích ứng tức thì với thay đổi.

Cách bầy UAV vận hành trong hoạt động thực tế

Trong thực tế, bầy máy bay không người lái hoạt động dựa trên sự phối hợp thông minh, dữ liệu thời gian thực và khả năng tự ra quyết định.

Mỗi UAV được trang bị máy tính tích hợp để điều phối đàn và mang theo các công cụ chuyên dụng cho nhiệm vụ nông nghiệp, chẳng hạn như camera đa phổ, thùng chứa và bình phân phối phân bón, cũng như GPS + RTK (động học thời gian thực).Con người sẽ thiết lập nhiệm vụ, ví dụ như: chỉ bón phân cho những khu vực cần thiết dựa trên loại đất, độ ẩm và dinh dưỡng - giúp tiết kiệm chi phí và tránh lãng phí.

Khi phát hiện vùng thiếu phốt pho qua chỉ số thực vật khác biệt chuẩn hóa (NDVI), UAV gần nhất, có đủ phân sẽ xử lý. Nếu UAV khác ở gần hơn, nhiệm vụ sẽ được chuyển giao. Quy trình này lặp lại cho tới khi toàn bộ khu vực hoàn thành.

Những ứng dụng thực tiễn hiệu quả nhất

Trong lĩnh vực nông nghiệp, bầy máy bay không người lái có thể bao phủ diện tích lớn nhanh và hiệu quả hơn nhiều so với từng chiếc đơn lẻ. So với máy bay có người lái hay vệ tinh, chúng cung cấp dữ liệu chi tiết theo thời gian thực, độ phân giải tới cấp thửa ruộng, cùng tính linh hoạt và khả năng tự động hóa cao.

Các ứng dụng nổi bật gồm: gieo hạt phối hợp, chụp ảnh đa góc để tái tạo mô hình 3D, phát hiện sớm dịch bệnh và tình trạng hạn.

Tuy nhiên, chi phí vẫn là rào cản lớn. Ở một số bang của Mỹ, thuê máy bay nông nghiệp có phi công chỉ tốn khoảng 150 USD/giờ - mức giá khiến UAV khó cạnh tranh ở thời điểm hiện tại. Dù công nghệ đang tiến bộ: pin rẻ hơn, máy bay cải thiện dần, camera đa phổ từng có giá 6.000 USD nay chỉ còn khoảng 500 USD.

Một ví dụ đáng chú ý là dự án RoboBees của Viện Wyss (Đại học Harvard), lấy cảm hứng từ hành vi bầy đàn của côn trùng. Những robot bay siêu nhỏ này có thể thu thập dữ liệu môi trường, phối hợp giám sát cây trồng và phát hiện vùng gặp vấn đề theo thời gian thực. Dù mới ở giai đoạn thử nghiệm, hạn chế về tải trọng và thời gian bay, dự án cho thấy tiềm năng lớn của công nghệ phối hợp phi tập trung trong môi trường phức tạp.

Giải pháp tăng tốc chuỗi cung ứng

Bầy máy bay không người lái đang mở ra hướng đi mới cho ngành hậu cần nhờ khả năng xử lý các tác vụ phân tán nhiều địa điểm, nhiều quyết định di chuyển một cách tự động, nhanh chóng, giá thành rẻ và bền vững hơn so với mô hình tập trung hay máy bay không người lái đơn lẻ.

Các mạng lưới máy bay không người lái tự động có thể phân bổ đơn hàng dựa trên vị trí, lượng pin, trọng lượng và khoảng cách giao. Tuy nhiên, trở ngại lớn nhất lại nằm ở khung pháp lý. Nếu có vật gì rơi xuống và gây thương tích cho người qua đường, chính quyền sẽ là bên đầu tiên bị chất vấn. Đó là lý do tại sao họ cần hàng chục nghìn bài kiểm tra thực tế để xác nhận tính an toàn và tại sao nhiều quy trình, quy định phải được xây dựng và tinh chỉnh.

Một số doanh nghiệp đã bước đầu thử nghiệm nguyên lý bầy đàn. Ví dụ, ZenaDrone phát triển đội máy bay không người lái đồng bộ để quét kệ, theo dõi linh kiện và tối ưu kho theo thời gian thực. Hiện hệ thống mới giới hạn trong môi trường kiểm soát, dựa vào điểm đánh dấu hoặc bản đồ lidar để định vị. Dù vậy, đây vẫn là minh chứng rõ ràng cho tiềm năng của bầy máy bay không người lái trong việc cung cấp dữ liệu phân tán, hỗ trợ tối ưu chuỗi cung ứng.

Theo Therobotreport

Hồng Nhung

Tudonghoangaynay.vn
tan-hoang-minh
Tin bài khác
Tôn vinh tài năng trẻ, thúc đẩy khát vọng làm chủ công nghệ

Tôn vinh tài năng trẻ, thúc đẩy khát vọng làm chủ công nghệ

Chiều 17/11, tại Trường Đại học VinUni, Trung ương Đoàn phối hợp với Bộ Khoa học và Công nghệ tổ chức Lễ trao Giải thưởng Khoa học công nghệ Quả cầu vàng và Giải thưởng Nữ sinh khoa học công nghệ Việt Nam năm 2026. Sự kiện nhằm tôn vinh những tài năng trẻ có thành tích nổi bật trong nghiên cứu, sáng tạo, đồng thời khơi dậy khát vọng làm chủ khoa học, công nghệ, đóng góp vào sự phát triển của đất nước.
Doanh nghiệp nhỏ và vừa cần lộ trình chuyển đổi kép từ dữ liệu

Doanh nghiệp nhỏ và vừa cần lộ trình chuyển đổi kép từ dữ liệu

Chuyển đổi số và chuyển đổi xanh đang trở thành yêu cầu ngày càng rõ nét đối với doanh nghiệp khi tham gia chuỗi cung ứng. Tuy nhiên, nhiều doanh nghiệp nhỏ và vừa vẫn thiếu dữ liệu, nhân lực và nguồn lực để triển khai.
Hiện đại hóa hệ thống DCS: Sáu giai đoạn giúp nâng cấp công nghệ, tối ưu vận hành

Hiện đại hóa hệ thống DCS: Sáu giai đoạn giúp nâng cấp công nghệ, tối ưu vận hành

Thay thế hệ thống điều khiển phân tán (DCS) cũ bằng nền tảng mới không đơn thuần là chuyển đổi phần cứng và sao chép cấu hình hiện hữu. Một quy trình hiện đại hóa bài bản cần đánh giá lại toàn bộ logic điều khiển, cảnh báo, dữ liệu và các chức năng vận hành đã tích lũy qua nhiều thập kỷ. Cách tiếp cận này giúp doanh nghiệp hạn chế rủi ro, giảm chi phí phát sinh và xây dựng nền tảng điều khiển phù hợp hơn với yêu cầu sản xuất hiện đại.
Di sản Hà Nội trong dòng chảy sáng tạo

Di sản Hà Nội trong dòng chảy sáng tạo

Từ những ngôi đình thờ tổ nghề trong phố cổ đến Chợ Đồng Xuân và Công viên Thống Nhất, Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026 đưa di sản bước vào đời sống đương đại với 150 hoạt động nghệ thuật, triển lãm và trải nghiệm.
Nhận định phiên giao dịch ngày 18/11: Nắm giữ danh mục hiện tại

Nhận định phiên giao dịch ngày 18/11: Nắm giữ danh mục hiện tại

VN-Index đang tiến gần những vùng giá quan trọng, trong khi thanh khoản suy giảm và tâm lý thận trọng vẫn bao trùm thị trường. Trước khi xu hướng mới được xác lập, nhà đầu tư được khuyến nghị tiếp tục nắm giữ danh mục hiện tại, chưa vội mở mua thêm khi độ rộng thị trường và dòng tiền chưa xuất hiện tín hiệu cải thiện rõ ràng.
Thị trường chứng khoán ngày 17/11: VN Index giảm hơn 10 điểm, dòng tiền tìm đến nhóm thực phẩm và cổ phiếu điện

Thị trường chứng khoán ngày 17/11: VN Index giảm hơn 10 điểm, dòng tiền tìm đến nhóm thực phẩm và cổ phiếu điện

VN Index giảm hơn 10 điểm khi áp lực bán gia tăng tại nhóm ngân hàng, dầu khí và công nghệ. Thanh khoản khớp lệnh ở mức thấp, trong khi khối ngoại tiếp tục bán ròng. Ở chiều ngược lại, nhóm thực phẩm, đồ uống và điện vẫn duy trì diễn biến tích cực.
Tự động hóa kho vận thúc đẩy nhu cầu robot công nghiệp

Tự động hóa kho vận thúc đẩy nhu cầu robot công nghiệp

Nhu cầu robot đang phục hồi mạnh trên toàn cầu, trong đó các ứng dụng vận chuyển và xử lý hàng hóa tại kho bãi, trung tâm logistics đóng vai trò quan trọng.
Tử vi vòng quay công nghệ ngày 18/11/2026: Tuổi Mùi vận trình khởi sắc, tuổi Tý cần thận trọng

Tử vi vòng quay công nghệ ngày 18/11/2026: Tuổi Mùi vận trình khởi sắc, tuổi Tý cần thận trọng

Những bí ẩn của khoa học đời sống luôn mang đến nhiều điều thú vị và là chủ đề thu hút sự quan tâm của đông đảo độc giả. Tử vi vòng quay công nghệ ngày 18/11/2026 sẽ cùng khám phá vận trình của 12 con giáp trên các phương diện công danh, tiền bạc, tình duyên và sức khỏe, qua đó mang đến những góc nhìn tham khảo về cơ hội cũng như thử thách trong ngày mới.
Nhận định phiên giao dịch ngày 17/11: Kiểm soát margin và duy trì sức mua

Nhận định phiên giao dịch ngày 17/11: Kiểm soát margin và duy trì sức mua

Sau nhịp điều chỉnh, định giá tại một số nhóm ngành đã trở nên hấp dẫn hơn, tạo cơ hội tích lũy cho dòng tiền trung hạn. Tuy nhiên, thị trường chưa có đủ tín hiệu xác nhận xu hướng tăng mạnh. Nhà đầu tư được khuyến nghị duy trì tỷ trọng cổ phiếu hợp lý, kiểm soát margin và giữ sức mua dự phòng để chủ động trước những biến động bất ngờ.
Epson ra mắt robot cộng tác AX6 dành cho môi trường phòng sạch tại Đông Nam Á

Epson ra mắt robot cộng tác AX6 dành cho môi trường phòng sạch tại Đông Nam Á

Epson vừa giới thiệu robot cộng tác AX6 tại thị trường Đông Nam Á, hướng tới nhu cầu tự động hóa linh hoạt, tiết kiệm năng lượng và bảo đảm an toàn trong môi trường phòng sạch.
master