Khoa học và Công nghệ tăng trưởng ấn tượng - khẳng định vai trò trụ cột của nền kinh tế tri thức

Ngành Khoa học và Công nghệ (KH&CN) Việt Nam đang nổi lên như một động lực tăng trưởng quan trọng trong bối cảnh kinh tế toàn cầu chuyển mạnh sang mô hình dựa trên tri thức và đổi mới sáng tạo.

Toàn cảnh họp báo

Tại họp báo thường kỳ sáng 1/4, Thứ trưởng Bộ KH&CN Bùi Hoàng Phương cho biết, doanh thu toàn ngành trong tháng 3/2026 đạt 516.817 tỷ đồng, tăng 17% so với cùng kỳ năm trước. Đáng chú ý, giá trị gia tăng đóng góp vào GDP ước đạt 133.486 tỷ đồng, tương ứng mức tăng trưởng 28% - con số cho thấy hiệu quả rõ rệt của quá trình chuyển đổi tư duy điều hành.

Theo đánh giá, đây là kết quả trực tiếp từ việc chuyển dịch mô hình phát triển của ngành, từ “quản lý hành chính” sang “kiến tạo phát triển”, phù hợp tinh thần Nghị quyết 57-NQ/TW của Bộ Chính trị. Sau một năm thực hiện tinh gọn bộ máy và hợp nhất các đơn vị, mức đóng góp của ngành vào GDP đã tăng khoảng 35%, cho thấy hiệu ứng tích cực từ cải cách thể chế và tổ chức.

Không chỉ tăng trưởng về quy mô, ngành KH&CN còn đang hình thành hệ sinh thái đổi mới sáng tạo năng động, nơi doanh nghiệp giữ vai trò trung tâm. Sự kết nối giữa nghiên cứu cơ bản và thương mại hóa đã giúp rút ngắn khoảng cách từ phòng thí nghiệm tới thị trường, tạo ra giá trị kinh tế thực chất.

Một trong những yếu tố then chốt thúc đẩy tăng trưởng là việc hoàn thiện hành lang pháp lý. Trong thời gian qua, Bộ KH&CN đã tham mưu ban hành 6 văn bản quan trọng, gồm 2 nghị định và 4 quyết định định hướng dài hạn. Các chính sách tập trung vào những lĩnh vực chiến lược như năng lượng nguyên tử vì mục đích hòa bình, củng cố Quỹ Đổi mới công nghệ quốc gia và triển khai Luật Trí tuệ nhân tạo (AI).

Đáng chú ý, việc xây dựng Khung đạo đức Trí tuệ nhân tạo quốc gia được xem là bước đi tiên phong, giúp Việt Nam định vị là quốc gia phát triển AI theo hướng trách nhiệm và bền vững. Đồng thời, Khung kiến trúc ICT cho đô thị thông minh phiên bản 2.0 cũng đang mở ra dư địa lớn cho các địa phương như Hà Nội và TP.HCM ứng dụng dữ liệu và AI trong quản lý đô thị.

Từ ngày 1/4/2026, các sửa đổi của Luật Sở hữu trí tuệ và Luật Chuyển giao công nghệ chính thức có hiệu lực, kỳ vọng tháo gỡ những rào cản lâu nay trong thương mại hóa kết quả nghiên cứu - khâu vốn được xem là “điểm nghẽn” của hệ thống đổi mới sáng tạo.

Bước sang quý II/2026, ngành KH&CN đặt mục tiêu tiếp tục duy trì đà tăng trưởng, với trọng tâm là xây dựng danh mục công nghệ chiến lược, ưu tiên các lĩnh vực như bán dẫn, công nghệ sinh học và năng lượng xanh.

Song song đó, Bộ KH&CN dự kiến thành lập tổ công tác liên ngành nhằm thiết kế cơ chế tài chính đặc thù cho nghiên cứu khoa học. Cơ chế này hướng tới việc chấp nhận rủi ro trong nghiên cứu - yếu tố quan trọng để tạo ra các đột phá công nghệ mang tính dẫn dắt.

Với những nền tảng đang được củng cố, ngành Khoa học và Công nghệ được kỳ vọng sẽ tiếp tục giữ vai trò “đầu tàu”, góp phần định hình mô hình tăng trưởng mới của nền kinh tế Việt Nam trong giai đoạn tới.