Linh vật trong thời đại số

Linh vật đóng vai trò như một hình thức vốn xã hội bằng cách thúc đẩy bản sắc cộng đồng, xây dựng cảm xúc và hoạt động như những biểu tượng văn hóa kết nối dân tộc. Các thành phố sử dụng linh vật động vật để thúc đẩy bản sắc địa phương, du lịch và niềm tự hào cộng đồng, đóng vai trò là đại sứ tạo ra những nguồn cảm hứng và thương hiệu đáng nhớ. Những linh vật này thường đại diện cho văn hóa, lịch sử hoặc động vật hoang dã địa phương, tạo ra một hình ảnh độc đáo và dễ nhận biết, nổi bật trong các chiến dịch tiếp thị và truyền thông xã hội - môi trường. Chúng tăng cường lòng trung thành, niềm tin vào sự may mắn thúc đẩy các giá trị chung và thường tạo ra giá trị thương mại hoặc biểu tượng đáng kể, biến các thực thể trừu tượng thành những nhân vật dễ gần và đáng tin cậy.

Ảnh minh họa

Việt Nam là một đất nước tuyệt đẹp nằm bên bờ Biển Đông trải dài từng Móng Cái đến mũi Cà Mau, có hình tượng hình chữ S (security) hay hình tượng con Rồng (dragon) đang bay lên,… luôn đạt được sự ngưỡng mộ của người dân và các nhà lãnh đạo quốc gia trên khắp thế giới.

Với xu thế đột phá thể chế, tất cả các thành phố, địa phương khắp cả nước luôn đa dạng các nguồn lực, đặc biệt là nguồn lực xã hội để đóng góp ngày càng nhiều vào sự nghiệp phát triển đất nước. Hà Nội ở phía Bắc với linh vật Rùa (Quy) là biểu tượng thiêng liêng tượng trưng cho trí tuệ, sự trường thọ và văn hóa lịch sử lâu đời. Nó gắn liền với truyền thuyết vua Lê Lợi trả gươm báu tại Hồ Gươm và việc xây thành Cổ Loa. Rùa Hồ Gươm được xem là linh vật quý, biểu tượng tinh thần bền vững trường tồn của Thủ đô và đất nước.

Trong khi đó ở phía Nam, TP. Hồ Chí Minh là trung tâm lớn về kinh tế, văn hóa, giáo dục - đào tạo, khoa học - công nghệ, đóng góp lớn nhất cho sự phát triển kinh tế chung của cả nước, là đầu tàu kinh tế trên các lĩnh vực và có ảnh hưởng, tác động lớn đến toàn quốc. Trong dịp đầu xuân Bính Ngọ, khách du lịch có thể hoà vào trong dòng người vui Tết tại trung tâm thành phố và chiêm ngưỡng các biểu tượng ngựa (Mã) oai phong và bình an, đặc biệt là tại Đường hoa Nguyễn Huệ với đại cảnh "Nhất mã thong dong" cao gần 7m, kết hợp công nghệ Projection Mapping và chất liệu tre đan truyền thống. Linh vật năm nay thể hiện sự bứt phá, vững bước vươn mình, được lắp đặt tại trung tâm và nhiều nơi khác như công viên 152 Trần Phú, Nhà Văn hóa Thanh niên,…

Đường hoa Nguyễn Huệ Tết Bính Ngọ 2026 mang chủ đề “Xuân hội tụ -Vững bước vươn mình”, được ví như một bản giao hưởng mùa xuân, khắc họa rõ nét tâm thế tự tin và khát vọng bứt phá của dân tộc trong kỷ nguyên phát triển mới. Ảnh: Tiền Phong

Thực tế, không chỉ năm Bính Ngọ 2026, linh vật ngựa từ lâu đã trở thành biểu tượng nổi bật, gắn liền với sức mạnh, lòng trung thành và khát khao chinh phục thử thách của người dân cả nước và đặc biệt là người dân TP HCM với những địa danh, tượng đài… gắn với động vật yêu quý này. Trường đua ngựa Phú Thọ được xây từ năm 1932 là trường đua ngựa duy nhất của Sài Gòn và Việt Nam, đã một thời là điểm đua ngựa quen thuộc của dân Sài Gòn và Nam kỳ Lục tỉnh. Những tượng đài Thánh Gióng tại Ngã sáu Phù Đổng cưỡi ngựa sắt, tượng Trần Nguyên Hãn cưỡi ngựa, thả chim câu tại cửa Bắc, chợ Bến Thành (dự kiến sẽ phục dựng lại khi hoàn thiện dự án Metro số 1) và nhiều tượng đài các anh hùng dân tộc trong bộ giáp kỵ mã ở những vị trí trang trọng của thành phố đã minh họa và gợi lên rõ nét một linh vật động vật nổi bật nhất được người dân ở đây quý trọng và nâng niu không chỉ trong quá khứ mà còn ngay cả trong kỷ nguyên công nghệ mới.

Trong thời đại số hóa, linh vật đang chuyển mình mạnh mẽ, trở thành công cụ chiến lược để xây dựng thương hiệu và tương tác người dùng ở cấp độ cao hơn. Với công nghệ 3D, và AR (advanced reality), linh vật không còn bị giới hạn trong hình ảnh tĩnh. Giờ đây, chúng có thể tương tác trực tiếp trong không gian thực tế ảo, mang lại trải nghiệm thương hiệu sinh động và gần gũi: Chia sẻ, tương tác và cùng tạo nội dung với linh vật giúp phát triển vốn xã hội bằng cách thiết lập cộng đồng kỹ thuật số, hay bản sắc "tiên phong văn hóa". Với công nghệ NFT (Non-fungible token) và Metaverse, linh vật không chỉ hiện diện mà còn đại diện cho thương hiệu, tham gia các sự kiện ảo, game hoặc không gian thương mại ảo. Điều này giúp thương hiệu xây dựng hệ sinh thái số riêng, tiếp cận thế hệ người tiêu dùng mới - đặc biệt là Gen Z và Alpha.

Linh vật ngựa ở Đà Nẵng - biểu tượng của sự bền bỉ, tiên phong và khát vọng vươn xa, gửi gắm thông điệp về ý chí phát triển mạnh mẽ của TP. Đà Nẵng trong kỷ nguyên chuyển đổi số. Ảnh: Tiền Phong

Trong không khí mừng Xuân Bính Ngọ mới, cũng là dịp chúng ta không chỉ nhìn lại quá khứ mà còn hướng về tương lai dân tộc trên quê hương Việt Nam. Theo các nhà chiến lược phát triển, trong chiến lược 3 Qs (Quy hoạch, Quản trị, Quan hệ quốc tế), mô hình "Ngũ hành lực" với khung quản trị chiến lược dựa trên sự cân bằng và tích lũy 5 nhóm nguồn lực cốt lõi (vốn tự nhiên, vốn tài chính, vốn con người, vốn xã hội và vốn sản phẩm, quản trị nguồn vốn xã hội) với điểm nhấn xây dựng các hình tượng linh vật động vật của Thủ đô Hà Nội và TP HCM kết hợp đổi mới thể chế sẽ góp phần rất quan trọng để Việt Nam thịnh vượng và có vai trò ảnh hưởng ngày càng lớn trong các nỗ lực bảo vệ an ninh, hòa bình và sự thịnh vượng khu vực và thế giới.

TS. Đoàn Duy Khương