Năng lượng đi trước một bước cho mục tiêu tăng trưởng trên 10%/năm

Tại Diễn đàn Hiện thực hóa cơ chế, chính sách phát triển năng lượng quốc gia giai đoạn 2026-2030 do Báo Công Thương tổ chức ngày 29/1, ông Trần Hoài Trang, Phó Cục trưởng Cục Điện lực (Bộ Công Thương), cho biết Việt Nam đang đẩy mạnh chuyển dịch năng lượng song song với việc hoàn thiện thể chế nhằm phát triển ngành năng lượng theo hướng bền vững, hiện đại.

Quang cảnh diễn đàn

Theo ông Trần Hoài Trang, các định hướng này hướng tới mục tiêu bảo đảm an ninh năng lượng phục vụ phát triển nhanh và bền vững đất nước, gắn với hai mục tiêu chiến lược đến năm 2030 và 2045, bao gồm giảm phát thải khí nhà kính và phát triển kinh tế xanh.

An ninh năng lượng - nền tảng của tăng trưởng cao

Định hướng xuyên suốt của Việt Nam là bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia, được xác định là một trụ cột lâu dài trong chiến lược phát triển kinh tế - xã hội. Nghị quyết số 70 của Bộ Chính trị về bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045, đã khẳng định an ninh năng lượng là nền tảng, tiền đề quan trọng cho phát triển đất nước và là bộ phận cấu thành của an ninh quốc gia.

“Phát triển năng lượng được ưu tiên cao nhất để đáp ứng yêu cầu tăng trưởng liên tục trên 10% trong giai đoạn tới, phục vụ thực hiện hai mục tiêu 100 năm của đất nước. Quy hoạch phát triển năng lượng quốc gia cần được triển khai tập trung, thống nhất, đồng bộ và hiệu quả”, ông Trần Hoài Trang nhấn mạnh.

Cùng với đó, Việt Nam ưu tiên phát triển đồng bộ, hợp lý và đa dạng hóa các loại hình năng lượng; khai thác và sử dụng hiệu quả các nguồn năng lượng tái tạo, năng lượng mới và năng lượng sạch, nhằm giảm phụ thuộc vào năng lượng hóa thạch và tăng khả năng tự chủ.

Bên cạnh yếu tố nguồn cung, ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số cũng được xác định là động lực then chốt để phát triển ngành năng lượng nhanh và bền vững. Việt Nam từng bước hướng tới làm chủ công nghệ hiện đại, trong đó có công nghệ năng lượng nguyên tử, tiến tới tự chủ sản xuất phần lớn thiết bị năng lượng, không chỉ phục vụ nhu cầu trong nước mà còn hướng tới xuất khẩu công nghệ và thiết bị.

Ảnh minh họa

Ưu tiên năng lượng tái tạo, hoàn thiện hành lang pháp lý

Theo đại diện Bộ Công Thương, hệ thống thể chế cho phát triển năng lượng tiếp tục được hoàn thiện, trong đó Luật Điện lực 2024 giữ vai trò nền tảng pháp lý cao nhất, điều chỉnh toàn diện ngành điện theo hướng xanh, bền vững và hiện đại.

Luật Điện lực 2024 ưu tiên phát triển các nguồn năng lượng tái tạo như điện gió, điện mặt trời; đẩy mạnh cơ chế tự sản xuất, tự tiêu thụ; khuyến khích đầu tư tư nhân và từng bước thể chế hóa các chính sách chuyển đổi năng lượng, đặc biệt đối với điện gió ngoài khơi - lĩnh vực được đánh giá có tiềm năng lớn tại Việt Nam.

Một điểm mới đáng chú ý của Luật là khuyến khích phát triển mạnh điện mặt trời mái nhà thông qua cơ chế ưu đãi rõ ràng, giảm bớt thủ tục hành chính cho người dân và doanh nghiệp. Đồng thời, Luật tạo hành lang pháp lý vững chắc cho các dự án điện gió ngoài khơi, mở đường cho việc huy động các nguồn lực lớn trong và ngoài nước.

Luật cũng làm rõ hơn cơ chế lựa chọn nhà đầu tư, thúc đẩy cạnh tranh lành mạnh, thu hút nguồn vốn xã hội hóa và tạo điều kiện để doanh nghiệp trong nước tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị công nghệ điện.

“Trên cơ sở Luật Điện lực 2024, Chính phủ đã ban hành 7 nghị định hướng dẫn, Bộ Công Thương cũng ban hành hàng chục thông tư để bảo đảm Luật được triển khai đồng bộ, hiệu quả trong thực tiễn”, ông Trần Hoài Trang cho biết.