| 3 ‘ông lớn’ bắt tay phát triển robotaxi tự lái cấp độ 4 |
Dự án gồm xe buýt tự hành, robotaxi, robot giao hàng và robot dọn vệ sinh, hướng tới kiểm chứng công nghệ trong điều kiện thực tế và tạo dữ liệu phục vụ xây dựng tiêu chuẩn, quy chuẩn về phương tiện tự hành tại Việt Nam.
 |
| Robot giao hàng tự hành của Phenikaa-X. Ảnh: Phenikaa-X |
Thử nghiệm 4 nhóm phương tiện tự hành
UBND TP. Hà Nội đã ban hành Quyết định số 4554/QĐ-UBND, cho phép Công ty cổ phần Phenikaa-X thực hiện thử nghiệm có kiểm soát dự án “Thử nghiệm hệ thống giao thông tự hành thông minh bao gồm xe buýt, robotaxi, robot dọn vệ sinh tự động, robot giao hàng”.
Thời gian thử nghiệm kéo dài 24 tháng, được triển khai trên các tuyến đường cố định đã thiết lập bản đồ HD và hệ thống giám sát tại Khu Công nghệ cao Hòa Lạc và Đại học Quốc gia Hà Nội cơ sở Hòa Lạc.
Hệ thống thử nghiệm gồm 4 nhóm phương tiện: xe buýt tự hành, robotaxi, robot dọn vệ sinh tự động và robot giao hàng. Các phương tiện được tích hợp nhiều công nghệ như LiDAR, camera, bản đồ số độ chính xác cao 2D/3D, GPS độ chính xác cao cùng các thuật toán trí tuệ nhân tạo, học máy và học sâu.
Tại Khu Công nghệ cao Hòa Lạc, robotaxi và robot giao hàng sẽ hoạt động trên mạng lưới đường dài khoảng 11,5 km. Robotaxi được thử nghiệm vận chuyển hành khách theo hình thức gọi xe, trong khi robot giao hàng thực hiện nhiệm vụ đưa đồ ăn từ các nhà hàng, quán cà phê tới các tòa nhà, trụ sở trong khu vực.
Trong khi đó, tại Đại học Quốc gia Hà Nội cơ sở Hòa Lạc, cung đường thử nghiệm dài khoảng 2,8 km. Xe buýt tự hành được đưa vào vận hành để hỗ trợ sinh viên di chuyển giữa khu ký túc xá, giảng đường, khu học quân sự và khu vực bến xe buýt. Robot dọn vệ sinh đường và robot giao hàng tự hành cũng được đưa vào các kịch bản thử nghiệm.
Kiểm chứng công nghệ trong điều kiện thực tế
Mục tiêu của dự án không chỉ là đánh giá khả năng tự vận hành của phương tiện mà còn kiểm chứng độ an toàn, độ tin cậy và khả năng sẵn sàng của hệ thống trong điều kiện thực tế.
Thông qua quá trình thử nghiệm, Hà Nội sẽ đánh giá trải nghiệm của người sử dụng, khả năng kết nối giữa phương tiện tự hành với hệ thống giao thông hiện có, đồng thời thu thập dữ liệu thực tế phục vụ nghiên cứu và xây dựng các tiêu chuẩn, quy chuẩn về xe tự hành tại Việt Nam.
Đây cũng là bước thử nghiệm quan trọng đối với các công nghệ nền tảng của giao thông tự hành, từ hệ thống cảm biến, định vị, bản đồ số độ chính xác cao đến các thuật toán AI, học máy và học sâu.
Việc đưa phương tiện vào môi trường thực tế tại Hòa Lạc giúp doanh nghiệp có điều kiện đánh giá công nghệ trong những tình huống vận hành đa dạng hơn so với môi trường phòng thí nghiệm, đồng thời tạo cơ sở để hoàn thiện hệ thống trước khi xem xét khả năng mở rộng ứng dụng.
 |
| Giám sát từ xa robot giao hàng. Ảnh: T.Hằng |
Kiểm soát chặt an toàn, chưa kinh doanh thương mại
Dù cho phép thử nghiệm trong thực tế, Hà Nội đặt ra các yêu cầu kiểm soát chặt chẽ đối với phương tiện và quá trình vận hành.
Theo quyết định, xe buýt tự hành và robotaxi phải có người giám sát an toàn tại vị trí lái. Người giám sát phải có giấy phép lái xe phù hợp, được đào tạo và luôn sẵn sàng tiếp quản phương tiện khi xảy ra tình huống khẩn cấp.
Mỗi phương tiện chỉ được đưa vào vận hành thực địa sau khi đáp ứng các điều kiện liên quan đến cấu hình kỹ thuật, phần mềm, kết quả kiểm tra và đánh giá an toàn, tuyến đường, tốc độ, điều kiện thời tiết, người giám sát cũng như phương án dừng khẩn cấp, cứu hộ, phòng cháy chữa cháy, bảo hiểm và kết nối dữ liệu giám sát.
Trong trường hợp phương tiện vượt quá giới hạn vận hành hoặc ngưỡng an toàn, hệ thống phải có khả năng tự động dừng hoặc đưa phương tiện về trạng thái rủi ro tối thiểu. Tốc độ vận hành tối đa dự kiến không quá 40 km/h. Xe buýt tự hành được chở tối đa 8 hành khách mỗi lượt, trong khi robotaxi tối đa 4 hành khách, không tính lực lượng giám sát.
Đáng chú ý, trong thời gian thử nghiệm 24 tháng, dự án không tổ chức kinh doanh vận tải thương mại và không thu phí vận tải thương mại. Điều này cho thấy mục tiêu trước mắt của chương trình là kiểm chứng công nghệ, đánh giá mức độ an toàn và khả năng vận hành, thay vì triển khai dịch vụ thương mại đại trà.
Việc Hà Nội cho phép thử nghiệm có kiểm soát hệ thống giao thông tự hành tại Hòa Lạc được thực hiện theo cơ chế “thử nghiệm có kiểm soát”, tạo không gian để các công nghệ mới được kiểm chứng trong thực tế nhưng vẫn nằm trong khuôn khổ giám sát về kỹ thuật và an toàn.
Từ Hòa Lạc, các công nghệ như xe buýt tự hành, robotaxi, robot giao hàng và robot vệ sinh sẽ có cơ hội được đánh giá trong môi trường vận hành thực tế. Kết quả thử nghiệm không chỉ có ý nghĩa đối với doanh nghiệp phát triển công nghệ mà còn có thể cung cấp dữ liệu quan trọng cho quá trình hoàn thiện chính sách, tiêu chuẩn và quy chuẩn, qua đó từng bước hình thành nền tảng cho giao thông thông minh và tự hành tại Việt Nam.
