PVCFC - Từ nhà máy thông minh đến hệ sinh thái nông nghiệp số

Ngày 22/6, Công ty Cổ phần Phân bón Dầu khí Cà Mau (PVCFC) được vinh danh tại Industrie 4.0 Awards 2025 với hai hạng mục: Top Doanh nghiệp Công nghiệp 4.0 và Top tổ chức/doanh nghiệp Khoa học – Công nghệ & Đổi mới sáng tạo. Thành tích này không chỉ khẳng định vị thế tiên phong của PVCFC trong chuyển đổi số mà còn mở ra mô hình nông nghiệp bền vững gắn công nghệ hiện đại.

Industrie 4.0 Awards 2025 là chương trình thường niên do Viện Sáng tạo và Chuyển đổi số, Hội Tự động hóa Việt Nam và các đơn vị phối hợp tổ chức, nhằm tôn vinh các doanh nghiệp, tổ chức và cá nhân tiêu biểu trong ứng dụng công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, góp phần thúc đẩy phát triển nền kinh tế số, xã hội số và Chính phủ số trong kỷ nguyên mới.

Đại diện Công ty Cổ phần Phân bón Dầu khí Cà Mau (PVCFC) nhận bằng khen vinh danh tại Industrie 4.0 Awards 2025

Chuyển đổi số toàn diện

Trong bối cảnh CMCN 4.0, PVCFC nhanh chóng tích hợp công nghệ vào toàn bộ dây chuyền: thiết kế - vận hành nhà máy, quản trị nội bộ, cung ứng - phân phối và hỗ trợ người trồng. Doanh nghiệp đã xây dựng nhà máy thông minh, số hóa kho bãi, tối ưu logistics bằng thuật toán hoạch định đường vận chuyển, đồng thời phát triển nền tảng số “2Nông” cùng nhân vật AI “Anh Hai Cà Mau” - cặp “trợ lý ảo” đồng hành nông dân trong mọi quyết định canh tác. Hai sản phẩm này được VTV tôn vinh tại chương trình “Dấu ấn 2023”, cho thấy ứng dụng AI ở PVCFC không còn dừng ở khâu quản trị mà đã chạm trực tiếp đến cánh đồng.

Song song, doanh nghiệp hoàn thiện hệ sinh thái số toàn diện: ERP, e-Office, HRM, DMS, CRM, marketing automation… Việc liên thông dữ liệu giữa các nền tảng giúp mọi nghiệp vụ, từ mua nguyên liệu, lập kế hoạch sản xuất, bán hàng đến chăm sóc khách hàng diễn ra tuyến tính, minh bạch và tức thời. Hiệu quả vận hành tăng vượt trội: thời gian xử lý hồ sơ nội bộ rút ngắn, năng suất lao động cao hơn, dòng chảy thông tin liền mạch hỗ trợ ra quyết định nhanh và chính xác.

Ông Văn Tiến Thanh, Tổng giám đốc Công ty Cổ phần Phân bón Dầu khí Cà Mau. Năm 2025, PVCFC đặt mục tiêu vận hành an toàn, tối ưu công suất các nhà máy, quản trị chi phí chặt chẽ và tiết giảm 5% tiêu hao năng lượng so với năm 2022. Doanh nghiệp đẩy mạnh phát triển các dòng sản phẩm thân thiện môi trường như NPK công nghệ Poly Phosphate, phân hữu cơ, vi sinh; đồng thời triển khai giải pháp canh tác nông nghiệp công nghệ cao, mở rộng thị trường xuất khẩu, hướng đến Top 1 mức độ nhận biết thương hiệu (Top of Mind). Công ty cũng thúc đẩy tái cấu trúc mô hình hoạt động, đầu tư chọn lọc vào hệ thống kho cảng, mở rộng công suất nhà máy và xây dựng nền tảng nhà máy thông minh.

Ba nhà máy - một chuẩn mực về hiệu suất và môi trường

Sức mạnh sản xuất của PVCFC hiện được bao trọn trong ba nhà máy: Đạm Cà Mau, NPK Cà Mau và NPK Hàn - Việt, tổng công suất xấp xỉ 1,5 triệu tấn phân bón mỗi năm. Cả ba cơ sở đều xây dựng theo chuẩn quốc tế, điều khiển từ xa bằng hệ thống DCS, giám sát quy trình 24/7 qua mạng cảm biến và SCADA, nhờ vậy duy trì ổn định chất lượng hạt phân, tối ưu tiêu hao năng lượng và giảm thiểu phát thải ngay từ khâu vận hành.

Hiện đại hóa Đạm Cà Mau vì một nền nông nghiệp xanh và bền vững

Đạm Cà Mau là “trái tim” công nghệ: nhà máy vùng nhiệt đới đầu tiên dùng tạo hạt tầng sôi của Tokyo Engineering Corp (Nhật Bản), cho hạt ure đồng đều, ít vỡ vụn. Nhờ chuỗi cải tiến liên tục thu hồi nhiệt thừa, tái tối ưu vòng tuần hoàn khí tổng hợp, lắp biến tần cao cấp cho bơm-quạt, mức tiêu hao chỉ 28 GJ/tấn sản phẩm, được hãng Haldor Topsoe (Đan Mạch) xếp vào Top 10 % nhà máy ure tiết kiệm năng lượng nhất thế giới. Năng lượng tiết kiệm tương đương 60 000 tấn CO₂ tránh phát thải mỗi năm, tạo lợi thế chi phí lẫn uy tín môi trường.

Nhà máy NPK Cà Mau áp dụng công nghệ hóa nhiệt dạng hơi, cho phép điều chỉnh công thức dinh dưỡng linh hoạt đáp ứng từng loại đất, qua đó giảm lãng phí phân bón ngay từ đầu vào. Quá trình tạo hạt khép kín với hệ thống lọc bụi tay áo đa cấp giữ hàm lượng hạt mịn thoát ra < 20 mg/Nm³, thấp hơn nhiều so với quy chuẩn Việt Nam.

Nhà máy NPK Hàn - Việt liên doanh với đối tác Hàn Quốc sử dụng công nghệ prolate tạo hạt dạng thuôn dài, tăng diện tích tiếp xúc dinh dưỡng, đồng thời trang bị dây chuyền đóng bao robot hóa hoàn toàn, giảm tổn thất kho bãi và nhân công. Hệ thống thu hồi nhiệt ở tháp sấy được tái sử dụng để sấy than hoạt tính, tiết kiệm 10 % tiêu thụ hơi nước so với thế hệ trước.

Ba nhà máy liên thông dữ liệu vận hành qua nền tảng Plant Performance Monitor, cho phép kỹ sư tại trung tâm điều độ Cà Mau “bắt mạch” thời gian thực, dự báo sự cố thiết bị và lên kế hoạch bảo trì chủ động. Mô hình quản trị theo tiêu chuẩn ISO 14001 (môi trường) và ISO 45001 (an toàn - sức khỏe nghề nghiệp) được áp dụng đồng bộ, biến cụm cơ sở này thành chuẩn mực kép về hiệu suất năng lượng và trách nhiệm môi trường trong ngành phân bón Đông Nam Á.

Nhờ nền tảng “2Nông” cùng cố vấn ảo “Anh Hai Cà Mau”, nông dân giờ đây không còn phải lần mò trong “biển” thông tin rời rạc. Ứng dụng gửi cảnh báo thời tiết, phân tích dịch hại và gợi ý liều lượng bón phân theo từng giai đoạn sinh trưởng; mọi khuyến cáo đều dựa trên dữ liệu khí tượng, thổ nhưỡng và lịch sử canh tác được cập nhật liên tục. Thử nghiệm tại vùng lúa Đồng Tháp Mười cho thấy, nông hộ áp dụng hướng dẫn số đã cắt giảm 5–10 % lượng phân bón nhưng năng suất vẫn tăng bình quân 3–7 %. Tiết kiệm vật tư, tăng sản lượng, thu nhập ròng theo đó cải thiện rõ rệt, giúp người trồng mạnh dạn tái đầu tư kỹ thuật tiên tiến.

PVCFC tập trung vào các hoạt động nghiên cứu, phát triển các sản phẩm mới ứng dụng công nghệ tiên tiến trên thế giới

Không chỉ dừng ở khâu bón phân, QR code gắn trên mỗi bao sản phẩm cho phép truy xuất toàn bộ hành trình từ nguyên liệu đầu vào đến kho đại lý. Tính minh bạch này bảo vệ nông dân khỏi nguy cơ mua nhầm hàng giả, một vấn nạn kéo dài nhiều năm qua đồng thời củng cố niềm tin của thị trường vào chất lượng nông sản Việt. Khi toàn chuỗi được số hóa, đại lý dễ dàng kiểm kho, còn cơ quan quản lý nhanh chóng thu thập dữ liệu tiêu thụ phục vụ hoạch định chính sách phân bón, hạn chế tình trạng “sốt” giá cục bộ.

Các nhà máy vận hành bằng công nghệ tiêu hao năng lượng thấp và quy trình tái tận dụng nhiệt thừa đã góp phần cắt giảm khoảng 30.000 tấn CO₂ mỗi năm, qua đó gián tiếp giảm dấu chân carbon của chính người canh tác. Kết hợp với các gói sản phẩm NPK công thức linh hoạt, giải pháp canh tác chính xác không chỉ nâng hiệu suất đồng ruộng mà còn bảo vệ độ phì nhiêu của đất, giảm nguy cơ rửa trôi dinh dưỡng ra nguồn nước. Nhờ vậy, PVCFC không chỉ đem lại lợi ích kinh tế tức thời cho nông hộ, mà còn tạo nền tảng sinh thái bền vững để ngành trồng trọt thích ứng với biến đổi khí hậu và tiến tới mục tiêu phát thải thấp.

Tầm nhìn phát triển bền vững

Hướng tới mục tiêu Net Zero của Việt Nam, PVCFC đặt trọng tâm giai đoạn 2025 - 2030 vào giảm phát thải xuyên suốt chuỗi giá trị phân bón, canh tác. Doanh nghiệp dự kiến hoàn thiện nền tảng e-Agriculture tích hợp drone phun dinh dưỡng chính xác, cảm biến đất - khí, và bộ máy AI xử lý ảnh vệ tinh. Khi vận hành đồng bộ, hệ thống sẽ tự động vẽ bản đồ dinh dưỡng, cảnh báo mất cân bằng pH hoặc mặn hóa, đồng thời gợi ý liều lượng N-P-K phù hợp từng mét vuông ruộng. Mô hình thử nghiệm ở Sóc Trăng cho thấy lượng phân bón giảm gần 12 %, thuốc bảo vệ thực vật cắt 15 %, trong khi sản lượng lúa vẫn tăng 5 %, giúp nông dân vừa tiết kiệm chi phí vừa giảm phát thải nitơ oxit – khí nhà kính có tiềm năng ấm lên gấp 300 lần CO₂.

Ở khâu sản xuất, PVCFC đang triển khai dự án thu hồi và tái sử dụng CO₂ thải từ lò reforming, đặt mục tiêu cắt ít nhất 100.000 tấn CO₂ mỗi năm, đồng thời biến khí thải thành nguyên liệu cho dây chuyền sản xuất ure vi hạt và khí công nghiệp. Cùng lúc, phòng R&D hợp tác với viện sinh học nông nghiệp quốc tế nghiên cứu thế hệ phân bón thông minh tan chậm, phóng thích dinh dưỡng theo tín hiệu độ ẩm và pH đất, nhờ đó hạn chế rửa trôi ra sông rạch và giảm ô nhiễm nitrat nguồn nước ngầm.

Tầm nhìn carbon thấp của PVCFC không dừng ở công nghệ nhà máy, mà còn mở rộng sang kinh tế tuần hoàn. Phụ phẩm rơm, trấu sau thu hoạch sẽ được thu gom làm nguyên liệu sản xuất viên nén sinh khối cho lò hơi, thay thế một phần khí tự nhiên. Doanh nghiệp cũng chủ động tham gia thị trường tín chỉ carbon, hướng tới chứng nhận quốc tế để mỗi tấn CO₂ cắt giảm được chuyển hóa thành giá trị tài chính hỗ trợ nông dân đầu tư giống chất lượng cao và thiết bị tiết kiệm nước. Bằng cách gắn kết ba trụ cột: dữ liệu số, công nghệ giảm phát thải và kinh tế tuần hoàn, PVCFC định hình một hệ sinh thái nông nghiệp bền vững, nơi lợi nhuận được tạo ra song hành với sức khỏe đất đai và an sinh cộng đồng trồng trọt.

Từ một doanh nghiệp sản xuất phân bón truyền thống, PVCFC đã chuyển mình thành công ty nông nghiệp công nghệ cao, nơi dữ liệu và trí tuệ nhân tạo song hành với từng hạt phân, từng thửa ruộng. Cú đúp giải thưởng tại Industrie 4.0 Awards 2025 là minh chứng rõ ràng nhất cho chiến lược “công nghệ hóa - số hóa” mà PVCFC kiên trì theo đuổi. Khi công nghệ và nông nghiệp bắt tay, bức tranh kinh tế nông thôn Việt Nam không chỉ tươi sáng hơn về năng suất, mà còn bền vững hơn về môi trường và an sinh xã hội, đúng như sứ mệnh “Hạt ngọc mùa vàng” mà PVCFC đã cam kết với hàng triệu nông hộ suốt hơn một thập kỷ qua.

Ba nhà máy của PVCFC đều đạt chuẩn mực về hiệu suất và môi trường.