Quản trị cá nhân

Làm “Chủ tịch Hội đồng quản trị" của chính cuộc đời mình

Xã hội là một hệ sinh thái vĩ mô được cấu thành từ hàng triệu tế bào vi mô là các cá nhân. Sự thịnh vượng của một quốc gia suy cho cùng được đo bằng tổng năng suất lao động của từng cá nhân cộng lại. Khi mỗi con người trong xã hội Quản lý/ Quản trị tốt các nguồn lực của chính mình, họ đang trực tiếp đóng góp vào sự phát triển của quốc gia.

Quản lý cá nhân thiên về kỹ thuật, tập trung vào việc "làm mọi việc cho đúng" (Doing things right) trong ngắn hạn. Quản trị cá nhân thiên về chiến lược, tập trung vào việc "làm đúng việc" (Doing the right things) trong dài hạn và giúp bạn xác định hướng đi, các nguyên tắc sống, đạo đức và sự phân bổ tối ưu giữa các nguồn vốn (tự nhiên, con người, xã hội, sản phẩm, tài chính).

Được như vậy, bạn sẽ đóng vai trò là "Chủ tịch Hội đồng quản trị" của chính cuộc đời mình. Quản trị cá nhân tốt không chỉ là ích kỷ lo cho bản thân, mà chính là nền tảng đầu tiên và thiết thực nhất của trách nhiệm xã hội.

Sống có đạo đức, lễ nghĩa là một trong các cách quản trị tốt bản thân. Ảnh minh họa (Nguồn: Đình Long)

Các triết lý trên thế giới rất coi trọng Quản trị/Quản lý con người trong việc xây dựng một xã hội bền vững. Trung Quốc với triết lý "Tu thân, Tề gia, Trị quốc, Bình thiên hạ", thể hiện rõ nét nhất phiên bản hiện đại của triết lý phương Đông sâu sắc: khẳng định muốn xã hội bình ổn, thịnh vượng (Bình thiên hạ), hệ thống quản trị quốc gia phải tốt (Trị quốc). Muốn quốc gia tốt, từng gia đình, doanh nghiệp phải vững (Tề gia). Muốn gia đình, doanh nghiệp vững, bản thân người chủ, người doanh nhân phải làm chủ được chính mình (Tu thân).

Tại Hoa Kỳ, cha đẻ của quản trị học hiện đại, TS. P. Drucker với cuốn sách ngắn “Managing Oneself” ( Quản trị/Quản lý bản thân) là cẩm nang gối đầu giường về quản trị cá nhân nêu rõ cốt lõi: Bạn không thể quản trị người khác hay tổ chức nếu không biết quản trị chính mình. Trong nền kinh tế tri thức, mỗi cá nhân phải tự coi mình là một "Công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên" (Company of One).

Ở Việt Nam, kế thừa truyền thống của dân tộc, với tư tưởng “lấy dân làm gốc” Bác Hồ đã đơn giản hóa triết lý tu thân của phương Đông thành Bộ tiêu chuẩn “Tu thân” cực kỳ thực tế và tuyệt vời: "Cần, Kiệm, Liêm, Chính" dành cho tất cả mọi tầng lớp trong xã hội, từ người dân, người lao động cho đến cán bộ lãnh đạo và công chức nhà nước.

Ngoài ra, khác với một số trường phái triết học hướng nội, đi tìm sự an yên cá nhân trên núi cao hay trong rừng sâu, triết lý của Chủ tịch Hồ Chí Minh là tu thân giữa dòng đời (Action-oriented), tu thân không phải là đi tu, mà là dấn thân phụng sự… và đây chính là cái "Gốc" của mọi sự quản trị.

Các năng lực cốt lõi của La bàn “ngũ thành công lực”

Lịch sử phát triển của loài người đã chứng minh bản chất vận động của sự tiến hóa: Tồn tại chỉ cần tiêu dùng nguồn lực thô, nhưng để bứt phá và phát triển, cá nhân bắt buộc phải chuyển hóa chúng thành "Thành Công Lực" thông qua công nghệ quản trị bản thân. Dưới đây là chi tiết các năng lực cốt lõi của La bàn “ngũ Thành công lực” phục vụ cho sự phát triển bền vững của cá nhân trong kỷ nguyên số

Thứ nhất, thành công lực “Thân & Tâm”

Công lực này thực chất là năng lực tri thức và thể chất bao gồm tư duy, kiến thức, EQ và sức khỏe nhằm tạo năng lực cốt lõi và giá trị của bạn trên thị trường theo hướng nhân văn, thượng tôn pháp luật và hiệu quả.

Thân và Tâm của bạn giống như một bộ vi xử lý (CPU) cho nên để phát triển, bạn không thể giữ một tư duy cũ lỗi thời mà phải quản trị cho việc rèn luyện sức khỏe và tư duy phản biện cũng như đầu tư học tập liên tục.

Để làm chủ năng lực tự học và thiết lập màng lọc thông tin độc lập, bạn nên dành tối thiểu 30 phút mỗi ngày để xóa mù ngoại ngữ, công nghệ và học cách ứng dụng AI vào công việc chuyên môn. Thực hành thiền định hoặc viết nhật ký 10 phút cuối ngày để giải phóng áp lực tâm trí, bảo vệ sự bình an nội tại.

Tích lũy tri thức là một loại năng lực. Hình ảnh thầy trò Trường Đại học Quy Nhơn trên giờ giảng. Ảnh: QNU

Thứ hai, Thành công lực “Hiệu suất công nghệ”

Đây là nguồn lực “sản phẩm” (bao gồm phương tiện thực chiến & công nghệ) hay nói cách khác là các đòn bẩy và "vũ khí" giúp bạn nhân bản năng suất, biến tri thức thành kết quả.

Để phát triển, bạn phải thay đổi tư duy “chấm dứt việc lao động chân tay thô sơ, lặp đi lặp lại”. Hãy dùng công nghệ để giải phóng thời gian cho tư duy chiến lược. Tích hợp AI và các phần mềm tự động hóa (Notion, ChatGPT, các app quản lý tài chính) vào quy trình làm việc hằng ngày để giải phóng sức lao động. Và hơn hết, phải đóng gói kinh nghiệm cá nhân thành các sản phẩm (bài viết, khóa học, dự án đã hoàn thành) để chứng minh năng lực.

Bạn cần phải làm chủ các kỹ năng tạo ra thu nhập cao (bán hàng, g vốn, thuyết trình) và điều quan trọng nhất là phải biến Trí tuệ nhân tạo (AI) thành trợ lý ảo mở rộng cho não bộ. Cụ thể hãy đóng gói toàn bộ các kỹ năng, công việc hằng ngày của bạn thành các quy trình SOP (Quy trình làm việc tiêu chuẩn) cá nhân. Ngoài ra, cần tạo lập sẵn một "Thư viện câu lệnh AI" (Prompt Library) trên máy tính để xử lý nhanh các tác vụ phân tích dữ liệu, soạn thảo văn bản, viết code hoặc lên kế hoạch chỉ trong vài phút.

Thứ ba, Thành công lực “Sinh thời gian”

Tạo hóa tự nhiên cho thấy mỗi ngày bạn chỉ có 24 giờ và một mức năng lượng sinh học nhất định. Do nguồn lực hữu hạn nên bạn cần biến thời gian thành tài sản sinh lời, thay vì tiêu hao nó vô tội vạ và hơn nữa, nên quản lý năng lượng thay vì quản lý thời gian (ngủ đủ, ăn sạch, tập thể thao). Cần thiết lập khung giờ vàng (giờ tập trung cao nhất) cho công việc quan trọng nhất và loại bỏ các "bẫy tiêu hao" năng lượng vô ích (lướt mạng xã hội tiêu cực, tranh cãi).

Điều quan trọng nhất là phải sống thuận theo đồng hồ sinh học và làm chủ kỹ thuật quản trị năng lượng thay vì quản lý thời gian với sự cấu trúc lại giấc ngủ: đảm bảo ngủ sâu để cơ thể tự chữa lành tế bào gốc cũng như áp dụng phương pháp tập thể dục để duy trì mức năng lượng đỉnh cao suốt cả ngày mà không bị kiệt sức.

Thứ tư, Thành công lực “Uy tín xã hội”

Vốn xã hội của bạn bao gồm uy tín, thương hiệu cá nhân & mối quan hệ, do đó bạn cần xây dựng nhân hiệu nhất quán, uy tín ("nói được làm được") trong gia đình cũng như ngoài xã hội. Cần phân loại mạng lưới quan hệ: Người cố vấn (Mentor), đối tác chiến lược, bạn bè đồng hành. Biết nuôi dưỡng các mối quan hệ sâu sắc bằng sự chân thành, thay vì chỉ kết nối khi cần nhờ vả.

Mạng lưới mối quan hệ không tính bằng số lượng danh thiếp hay bạn bè trên mạng xã hội, nó được tính bằng độ sâu của niềm tin và sự nhất quán trong lời nói của bạn thông qua xây dựng nhân hiệu trên môi trường số thông qua việc chia sẻ các kiến thức giá trị, giải quyết bài toán thực tế cho cộng đồng. Sàng lọc lại vòng tròn mối quan hệ: dành 80% thời gian cho những người cố vấn (Mentors), đối tác chiến lược có tư duy "Win-Win" và cắt bỏ các mối quan hệ tiêu cực gây tiêu hao năng lượng.

Thứ năm, Thành công lực “Dòng tiền thặng dư”

Vốn tài chính (tiền & tài sản) là đầu ra của việc vận hành tốt 4 nguồn vốn được tạo ra bởi 4 Thành công lực trên, đồng thời là bệ đỡ giúp bảo vệ hệ thống. Tiền chỉ là kết quả cuối cùng của vòng tròn tương sinh 4 năng lực trên. Khi 4 lực trên mạnh, tiền tự động chảy về. Quản trị các dòng tiền tài chính tốt giúp bạn có sự tự do để lựa chọn cơ hội phát triển.

Dòng tiền thặng dư chính là nguồn vốn đều đặn hàng tháng để bạn thực hiện việc mua những tài sản đẻ ra tiền (cổ phiếu, bất động sản, doanh nghiệp,…) và là nhiên liệu cũng như bệ phóng nguyên bản nhất để kiến tạo nên dòng tiền thụ động bền vững. Dòng tiền thụ động là khoản thu nhập bạn nhận được một cách đều đặn mà không cần bỏ ra nhiều công sức hay thời gian vận hành hàng ngày để duy trì.

Do vậy, chìa khóa cốt lõi giúp bạn đạt được tự do tài chính vững chắc là phải chuyển dịch từ tư duy "kiếm tiền" bằng dòng tiền chủ động (sức lao động) sang tư duy "tích lũy tài sản và tạo dòng tiền thụ động".

Đặc biệt, bạn cần xây dựng một số nguyên tắc tài chính như: thiết lập quỹ dự phòng khẩn cấp (từ 3 đến 6 tháng chi phí sinh hoạt); phân bổ thu nhập theo quy tắc các chiếc hũ (chi tiêu thiết yếu, đầu tư tích lũy, học tập); đầu tư tạo nguồn thu nhập thụ động để giảm áp lực lên dòng tiền chủ động

Cụ thể, bạn cần tuân thủ nghiêm ngặt nguyên tắc phân bổ thu nhập: 10% cho Quỹ đầu tư phát triển bản thân (vốn con người), 10% quỹ rủi ro, và 30% cho các tài sản sinh ra dòng tiền thụ động. Tiếp nữa, bạn sử dụng AI để theo dõi, phân loại các khoản chi tiêu hằng tuần để cắt giảm triệt để các "chi phí rác" không mang lại giá trị dài hạn.

Trong kỷ nguyên công nghệ mới, nền tảng cốt lõi cho việc đạt mục đích "dân giàu, nước mạnh" là sự phát triển đồng bộ giữa Quản trị/Quàn lý cá nhân (vi mô) và Quản trị quốc gia (vĩ mô), dựa trên cấu trúc của Hệ điều hành quản trị kinh tế thông minh.

Chính vì vậy, khái niệm "Dân giàu, Nước mạnh" không phải là những khẩu hiệu trừu tượng. Đó là một hệ thống quản trị định lượng, nơi chính phủ vận hành một hệ điều hành thông minh nhất và đặc biệt là mỗi người dân cam kết tự quản trị cuộc đời mình một cách xuất sắc nhất để giải phóng toàn bộ sức mạnh nội sinh của mình. Thực hiện hiệu quả quá trình đó, tất cả chúng ta chắc chắn sẽ không những hoàn thành tốt trách nhiệm xã hội mà còn trực tiếp hiện thực hóa quyền con người được mặc định trong Hiến pháp Việt.

TS. Đoàn Duy Khương