Quản trị đô thị thông minh: góc nhìn từ Triển lãm Đô thị thông minh châu Á

Đại diện trường Đại học Giao thông vận tải, trường Đại học Mỏ - Địa chất được mời tham quan, dự triển lãm, đồng thời được giới thiệu một số ứng dụng tiêu biểu tại Đài Loan về Bản sao số - sản phẩm tiêu biểu của doanh nghiệp. GS.TS. Lê Hùng Lân, giảng viên trường Đại học Giao thông Vận tải; Phó chủ tịch Hội Tự động hóa Việt Nam tham dự với tư cách chuyên gia về đô thị thông minh.

Triển lãm “Smart City Summit & Expo 2026” diễn ra tại Đài Bắc, Đài Loan (Trung Quốc)

Sự kiện năm nay mang chủ đề "Chuyển đổi số và chuyển đổi xanh", gắn với mục tiêu phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050 và chương trình "New Ten AI Projects" của Đài Loan. Theo ban tổ chức, triển lãm đã quy tụ được hơn 2.250 gian hàng, hơn 70 diễn đàn chuyên đề, cùng đại diện từ 53 quốc gia và vùng lãnh thổ, 174 thành phố, cho thấy xu hướng hợp tác toàn cầu ngày càng rõ nét trong lĩnh vực đô thị thông minh.

Tham dự Lễ khai mạc và trao giải “Triển lãm Thành phố Thông minh 2026 và Triển lãm thành phố Net Zero”, đại diện cho chính quyền Đài Loan, bà Tiêu Mỹ Cầm cho biết trong bối cảnh thế giới đang thay đổi nhanh chóng và có nhiều biến động, Đài Loan phải thể hiện khả năng phục hồi và ứng biến linh hoạt. Bà hy vọng thông qua chính sách số hóa và Net Zero (phát thải ròng bằng 0) để thúc đẩy quản trị thành phố thông minh, hướng tới mục tiêu “lấy con người làm trung tâm” để giải quyết các vấn đề mà người dân gặp phải trong cuộc sống hàng ngày và nâng cao chất lượng dịch vụ công.

Đoàn Việt Nam cùng các thành viên Công ty Vinafore tham dự Smart City Summit & Expo 2026

AI đang tác động trực tiếp đến đời sống người dân thành phố

Phát biểu tại Lễ khai mạc, Thị trưởng Đài Bắc Tưởng Vạn An cho rằng trí tuệ nhân tạo (AI) đang trở thành yếu tố cốt lõi trong vận hành đô thị hiện đại: "Chúng ta không còn hỏi có nên dùng AI hay không, mà là AI sẽ được ứng dụng ở đâu", ông còn nhấn mạnh AI đang tác động trực tiếp đến đời sống người dân. Thực tế triển khai tại Đài Bắc cho thấy nhiều giải pháp công nghệ đã đi vào vận hành. Chính quyền thành phố Đài bắc theo đuổi tầm nhìn “Đài Bắc tương lai dựa trên AI - AI-Driven - Future Taipei”, tập trung xây dựng thành phố thông minh, tích hợp công nghệ số và sự bền vững vào quản trị đô thị và dịch vụ công.

Năm 2025, Đài Bắc đoạt giải nhất hạng mục các nền kinh tế phát triển tại Cuộc thi Thành phố thông minh IEEE, đồng thời nhận “Giải thưởng đóng góp xuất sắc Thành phố thông minh - Quản trị thông minh”, khẳng định việc chuyển đổi quản trị dữ liệu thành tác động thực chất cho chính quyền thành phố. Bằng cách áp dụng AI vào nhiều lĩnh vực như y tế thông minh, quản lý nước thông minh,… Đài Bắc không chỉ nâng cao đáng kể chất lượng cuộc sống người dân mà còn khẳng định vị thế hàng đầu quốc tế như một thành phố thông minh, đáng sống. Thực tế triển khai tại Đài Bắc cho thấy nhiều giải pháp công nghệ đã đi vào vận hành. Nổi bật là hệ thống tích hợp thông tin cấp cứu trước - nhập viện sau, cho phép truyền dữ liệu bệnh nhân từ xe cứu thương đến bệnh viện theo thời gian thực, kết hợp AI hỗ trợ phân tích, giúp rút ngắn trung bình khoảng 6 phút trong quy trình cấp cứu.

Ở lĩnh vực hành chính, tổng đài 1999 của thành phố cũng được nâng cấp với công nghệ chuyển đổi giọng nói thành văn bản, giúp tăng hiệu suất xử lý yêu cầu của người dân lên đến 90%. Theo chính quyền địa phương, AI không thay thế con người mà đóng vai trò hỗ trợ, nâng cao hiệu quả làm việc của đội ngũ công chức.

Khu trưng bày triển lãm “Tầm nhìn thành phố - City Vision” giới thiệu tầm nhìn phát triển đô thị thông minh của thành phố Đài Bắc thông qua các công nghệ số và trí tuệ nhân tạo bào gồm: Quản trị đô thị thông minh, Dịch vụ công và tiện ích cho người dân, Hệ thống an toàn và quản lý đô thị bằng AI cùng các ứng dụng dữ liệu và nền tảng số cho thành phố thông minh.

Chunghwa Telecom - nhà cung cấp viễn thông tích hợp lớn nhất Đài Loan, bao gồm mạng cố định, di động, băng rộng, internet, cùng dịch vụ ICT cho doanh nghiệp (big data, an ninh mạng, đám mây, data center) mang đến trưng bày tại triển lãm “Công nghệ Bản sao số cho đường sắt thông minh - Dịch vụ quản lý thông tin tàu thời gian thực” (giải thưởng Ứng dụng Đổi mới Thành phố thông minh 2026) và “ Xuất khẩu giải pháp 5G AIoT Đài Loan, xây dựng mô hình khu công nghệ thông minh ở nước ngoài” (Giải thưởng Xuất khẩu tích hợp hệ thống 2026).

Cục Công nghiệp số - Bộ Phát triển số xây dựng khu triển lãm với bốn định hướng “Go Global - Go Digital, Go Green và APICTA”, giới thiệu nhiều ứng dụng số tiêu biểu như AI hướng dẫn và trải nghiệm văn hóa, hồ sơ y tế đa ngôn ngữ bằng giọng nói, đọc sách thông minh, hệ thống hỗ trợ cứu nạn, nông nghiệp và giao thông thông minh, chăm sóc sức khỏe và giáo dục đặc biệt, nền tảng AI tạo sinh, phiên dịch đa ngôn ngữ thời gian thực,… thể hiện hiệu quả của chuyển đổi số và chuyển đổi xanh.

Bộ Giao thông vận tải tham gia gian hàng triển lãm với chủ đề “An toàn cacbon thấp - Thông minh tiến bước”, sử dụng ngôn ngữ tương tác gần gũi để hiện thực hóa chính sách giao thông trừu tượng, thể hiện thành tựu cụ thể của Đài Loan trong giao thông thông minh và chuyển đổi net-zero, chuẩn bị cho Hội nghị ITS thế giới 2029, củng cố vị thế Đài Loan trong chuỗi cung ứng toàn cầu và quyết tâm trở thành cường quốc giao thông.

Bộ Môi trường Đài Loan trưng bày “Công nghệ AI mới để chống ô nhiễm và kết quả chuyển đổi xanh trong đời sống + công nghiệp”, nổi bật với “Ảnh tiếng ồn” xử phạt xe ồn, robot chó cơ khí, tàu không người lái, hàng rào thông minh, tái chế (bã cà phê, vỏ sò, tre thay nhựa), “Bản đồ mát mẻ chống nóng” với hơn 5.700 điểm mát, xây dựng cộng đồng bền vững,... giúp công chúng hiểu và áp dụng các ý tưởng môi trường sáng tạo vào đời sống hàng ngày, hướng tới lối sống xanh net-zero.

Bộ Kinh tế lấy chủ đề “Cùng xây dựng nền kinh tế tương lai - Economy Next”, xây dựng song song hai khu triển lãm về AI và phát triển phát thải ròng bằng 0. Khu Net-Zero tập trung vào hệ thống năng lượng xanh đa dạng và xây dựng chuỗi cung ứng carbon thấp, giới thiệu các giải pháp về năng lượng tái tạo, công nghệ giảm phát thải, chuyển đổi sản xuất và kinh tế tuần hoàn. Khu AI gắn với chiến lược “10 dự án AI mới”, trình bày các công nghệ tiên tiến như silicon photonics, điện toán điện tử, robot AI và dịch vụ phần mềm.

Đoàn Việt Nam tham quan, trao đổi tại Viện Nghiên cứu động đất quốc gia và Hệ thống giám sát sức khỏe công trình cầu tại TP. Đài Bắc

Bản sao số ứng dụng trong đô thị thông minh

Chủ đề “Bản sao số và ứng dụng trong đô thị thông minh” là một trong những nội dung chính được quan tâm của triển lãm.

Thực tế trải nghiệm cho thấy hiệu quả hết sức to lớn của Bản sao số trong mô phỏng các công trình thời gian thực, hỗ trợ hiệu quả trong công tác giám sát, dự báo sự cố và ra quyết định quản lý của các công trình.

Ý nghĩa của Bản sao số càng được rõ nét hơn ở triển lãm Smart City tại thành phố Cao Hùng, từ 20 - 21/3/2026.

Thành phố Cao Hùng là thành phố đầu tiên và duy nhất của Đài Loan hiện nay đã xây dựng và ứng dụng thành công Bản sao số. Lãnh đạo Cục quản lý các công trình công cộng thành phố rất tự hào và đích thân thuyết trình tại triển lãm, đồng thời mời đoàn đến làm việc, trao đổi tại Cục sau đó.

Lãnh đạo Cục quản lý các công trình công cộng TP. Cao Hùng tiếp và thuyết trình về ứng dụng Bản sao số

Nền tảng bản sao số 5D hỗ trợ quản lý và ra quyết định cho thành phố thông minh Cao Hùng do nhóm nghiên cứu của Vinafore xây dựng có 16 chức năng: (1) Mô hình bối cảnh thực 3D; (2) Giám sát hình ảnh sửa chữa đường; (3) Các đường ống ngầm; (4) Chiếu sáng đèn đường thông minh; (5) Giám sát và cảnh báo cây đổ trên đường; (6) Giám sát mô hình gió đô thị; (7) Giám sát cầu; (8) Cảnh báo an toàn công trình xây dựng; (9) Quản lý tòa nhà; (10) Bản đồ phân bố tuổi thọ tòa nhà; (11) Bản đồ phân bố vật liệu tòa nhà; (12) Bản đồ đánh giá rủi ro do động đất trên các tuyến đường quan trọng; (13) Lưu ý an toàn kết cấu tòa nhà; (14) Phân tích phát thải carbon từ tòa nhà; (15) Giám sát an toàn sạt lở; (16) Các ứng dụng liên phòng, ban.

Thiết bị IoT giám sát dao động của cây xanh do Vinafore phát triển

Chức năng giám sát thải carbon

Một trong những ứng dụng tiêu biểu của bản sao số cho thành phố thông minh Cao Hùng là phục vụ giám sát các công trình hạ tầng giao thông. Thành phố có Trung tâm Quản lý Đào đường, là một cơ quan chuyên trách thuộc Cục Công trình Công cộng Cao Hùng. Nhiệm vụ chính của trung tâm này là: (1) Tổng hợp và quản lý toàn bộ các hoạt động đào đường trên địa bàn thành phố, bao gồm: lập kế hoạch, thiết kế, thi công, giám sát và phục hồi mặt đường sau khi đào; (2) Phối hợp với các cơ quan, doanh nghiệp công ích (như điện lực, cấp nước, thoát nước, viễn thông, gas,…) để tích hợp các dự án đào đường, tránh tình trạng đào lặp lại nhiều lần (giảm “đào xong lại đào”, tiết kiệm chi phí và giảm ùn tắc giao thông); (3) Quản lý giấy phép đào đường, theo dõi tiến độ thi công, kiểm tra chất lượng phục hồi mặt đường, xử lý vi phạm; (4) Xây dựng và duy trì cơ sở dữ liệu về hệ thống ống ngầm, bản đồ GIS đường ống, giúp tra cứu và lập kế hoạch tốt hơn; (5) Thực hiện các dự án sửa chữa mặt đường từ quỹ đường bộ, giám sát an toàn giao thông trong quá trình thi công; (6) Giảm thiểu tác động đến giao thông, môi trường và đời sống dân cư bằng cách ưu tiên tích hợp công trình (ví dụ: các dự án mới phải phối hợp đào cùng lúc nếu có thể). Mục tiêu chính là nâng cao hiệu quả quản lý hạ tầng ngầm, kéo dài tuổi thọ mặt đường, đảm bảo an toàn giao thông và giảm thiểu bất tiện cho người dân. Bản sao số giúp trung tâm theo dõi trực tuyến tình trạng công trình giao thông và diễn biến quá trình thi công.

GS.TS. Lê Hùng Lân thăm Trung tâm Quản lý đào đường

Từ những gì diễn ra tại Smart City Summit & Expo 2026, có thể thấy rõ một xu hướng: đô thị thông minh không còn được định nghĩa chỉ bằng công nghệ, mà đang được đặt trong bài toán tổng thể về phát triển bền vững. Đây cũng là hướng đi mà nhiều quốc gia và địa phương đang hướng tới trong giai đoạn tới. Một điểm nổi bật trong cách tiếp cận của Đài Loan là kết hợp AI với mục tiêu phát triển bền vững. Tại SCSE 2026, nhiều giải pháp công nghệ đã được giới thiệu nhằm hướng tới đô thị phát thải thấp. Các mô hình “Bản sao số” (digital twin) cho phép mô phỏng đô thị trong môi trường số, từ đó hỗ trợ quy hoạch và quản lý hiệu quả hơn. Có thể nói xu hướng quản trị đô thị thông minh dựa trên bản sao số là xu hướng tất yếu của Smart City.

Lê Hùng Lân