Siết quản lý chatbot AI tạo deepfake, kiểm soát rủi ro, bảo vệ quyền con người trên không gian mạng

An ninh an toàn mạng
02/02/2026 04:04
Trước thực trạng một số chatbot trí tuệ nhân tạo (AI) có hành vi tạo và lan truyền nội dung deepfake khiêu dâm, xâm phạm nghiêm trọng quyền con người, trên không gian mạng, vấn đề đặt ra là hướng xử lý như thế nào để vừa kiểm soát rủi ro, vừa bảo đảm sự phát triển lành mạnh của công nghệ AI.
aa
Siết quản lý chatbot AI tạo deepfake, kiểm soát rủi ro, bảo vệ quyền con người trên không gian mạng
Luật Trí tuệ nhân tạo nghiêm cấm hành vi sử dụng deepfake để lừa đảo hoặc vi phạm pháp luật

Trao đổi về vấn đề này, ông Trần Văn Sơn, Phó Viện trưởng Viện Công nghệ số và Chuyển đổi số quốc gia (Bộ KH&CN) cho biết, Luật Trí tuệ nhân tạo được Quốc hội thông qua ngày 10/12/2025 và có hiệu lực từ ngày 1/3/2026, đã thiết lập khuôn khổ pháp lý tương đối đầy đủ để phân loại rủi ro, quy định trách nhiệm của các chủ thể liên quan và trao thẩm quyền cho cơ quan quản lý nhà nước trong việc can thiệp, xử lý các hệ thống AI vi phạm.

Nghiêm cấm hành vi sử dụng deepfake để lừa đảo hoặc vi phạm pháp luật

Căn cứ vào các tiêu chí phân loại của Luật Trí tuệ nhân tạo, đa số các hệ thống trí tuệ nhân tạo tạo sinh cơ bản được xếp vào nhóm rủi ro trung bình do có khả năng tạo ra nội dung gây nhầm lẫn hoặc tác động đến người sử dụng.

Luật quy định các chủ thể liên quan có trách nhiệm xử lý sự cố, bao gồm việc kịp thời phát hiện, áp dụng biện pháp kỹ thuật để khắc phục, tạm dừng hoặc thu hồi hệ thống nhằm bảo đảm an toàn và trật tự xã hội. Đồng thời, nhà cung cấp và bên triển khai phải thực hiện trách nhiệm giải trình trước cơ quan nhà nước có thẩm quyền về mục đích sử dụng, nguyên lý hoạt động, biện pháp quản lý rủi ro và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân trong trường hợp xảy ra vi phạm hoặc khi có yêu cầu thanh tra, kiểm tra.

Luật quy định nghiêm cấm hành vi sử dụng deepfake để lừa đảo hoặc vi phạm pháp luật, đồng thời yêu cầu các hệ thống AI tạo sinh phải tuân thủ các nghĩa vụ kỹ thuật: Phải dán nhãn thông báo đối với nội dung được tạo ra hoặc chỉnh sửa bởi AI; phải có giải pháp ký hiệu nhận dạng (watermark) đối với sản phẩm do AI tạo ra để phục vụ công tác quản lý và truy vết.

Về thẩm quyền và biện pháp xử lý vi phạm, Bộ Khoa học và Công nghệ là cơ quan đầu mối chịu trách nhiệm chính trước Chính phủ thực hiện quản lý nhà nước về trí tuệ nhân tạo, chủ trì hướng dẫn quy trình phân loại rủi ro và đánh giá sự phù hợp.

Khi xảy ra sự cố nghiêm trọng hoặc phát hiện hệ thống có nguy cơ gây thiệt hại, cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền yêu cầu nhà cung cấp tạm dừng hoạt động, thu hồi hoặc đánh giá lại hệ thống AI.

Vi phạm nghiêm trọng có thể bị xử lý hình sự

Đối với các hành vi đặc biệt nghiêm trọng như tạo deepfake khiêu dâm trẻ em hoặc gây rối trật tự an toàn xã hội, việc xử lý sẽ không chỉ dừng lại ở các biện pháp quản lý theo Luật Trí tuệ nhân tạo.

Theo quy định, ngoài việc tạm dừng hoặc hạn chế dịch vụ AI, các cá nhân và tổ chức liên quan còn có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự hoặc xử phạt vi phạm hành chính. Trường hợp gây thiệt hại, các chủ thể vi phạm còn phải bồi thường theo quy định của pháp luật dân sự.

Cách tiếp cận này thể hiện rõ quan điểm quản lý của Nhà nước, đó là khuyến khích đổi mới sáng tạo, nhưng không chấp nhận việc lạm dụng trí tuệ nhân tạo để xâm phạm quyền con người và gây mất an toàn xã hội, qua đó bảo đảm AI được phát triển và ứng dụng một cách có trách nhiệm, an toàn và bền vững.

Theo chinhphu.vn

tan-hoang-minh
Tin bài khác
Epson ra mắt robot cộng tác AX6 dành cho môi trường phòng sạch tại Đông Nam Á

Epson ra mắt robot cộng tác AX6 dành cho môi trường phòng sạch tại Đông Nam Á

Epson vừa giới thiệu robot cộng tác AX6 tại thị trường Đông Nam Á, hướng tới nhu cầu tự động hóa linh hoạt, tiết kiệm năng lượng và bảo đảm an toàn trong môi trường phòng sạch.
Rockwell Automation: Ứng dụng AI tăng nhanh, khai thác dữ liệu vẫn hạn chế

Rockwell Automation: Ứng dụng AI tăng nhanh, khai thác dữ liệu vẫn hạn chế

Gần 90% doanh nghiệp sản xuất thực phẩm và đồ uống đã sử dụng hoặc có kế hoạch sớm triển khai trí tuệ nhân tạo (AI) và học máy, nhưng chỉ khoảng 45% dữ liệu thu thập được khai thác hiệu quả.
25 trường đại học được đầu tư phòng thí nghiệm bán dẫn

25 trường đại học được đầu tư phòng thí nghiệm bán dẫn

Bộ Giáo dục và Đào tạo phê duyệt 25 cơ sở đào tạo với 53 chương trình thuộc lĩnh vực vi mạch bán dẫn tham gia Chương trình phát triển nguồn nhân lực ngành công nghiệp bán dẫn. Các trường được hỗ trợ đầu tư thiết bị, phần mềm và nâng cấp phòng thí nghiệm phục vụ đào tạo, nghiên cứu.
Thị trường chứng khoán ngày 16/11: VIC giữ sắc xanh cho VN Index, dù 220 cổ phiếu chìm trong sắc đỏ

Thị trường chứng khoán ngày 16/11: VIC giữ sắc xanh cho VN Index, dù 220 cổ phiếu chìm trong sắc đỏ

VN Index vẫn giữ được sắc xanh, nhưng bức tranh trên bảng điện tử lại hoàn toàn trái ngược khi có tới 220 cổ phiếu giảm giá. Trong khi thanh khoản lao dốc, việc chỉ số tránh được một phiên điều chỉnh đến chủ yếu từ việc cổ phiếu VIC tăng giá và đóng góp hơn 8 điểm.
On Stage 2026: Khi kịch nghệ truyền thống được kể lại bằng ngôn ngữ GENZ

On Stage 2026: Khi kịch nghệ truyền thống được kể lại bằng ngôn ngữ GENZ

On Stage là chương trình nghệ thuật đặc sắc, tổ chức thường niên do Câu lạc bộ Kịch nghệ Life’s So Drama - CLB về kịch nghệ do học sinh trường THPT Chuyên Hà Nội - Amsterdam thành lập và duy trì.
BSR nghiên cứu công nghệ thu hồi, lưu trữ CO₂, hướng tới phát thải ròng bằng 0

BSR nghiên cứu công nghệ thu hồi, lưu trữ CO₂, hướng tới phát thải ròng bằng 0

BSR đẩy mạnh hợp tác nghiên cứu công nghệ thu hồi và lưu trữ CO₂, tìm kiếm giải pháp phù hợp để giảm phát thải trong hoạt động của Nhà máy Lọc dầu Dung Quất, hướng tới mục tiêu phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050.
Techmart 2026 kết nối công nghệ vật liệu mới, thúc đẩy sản xuất xanh

Techmart 2026 kết nối công nghệ vật liệu mới, thúc đẩy sản xuất xanh

Nhiều giải pháp về vật liệu tiên tiến, vật liệu thân thiện với môi trường và công nghệ sản xuất xanh sẽ được giới thiệu tại Techmart, góp phần thúc đẩy kết nối cung - cầu, ứng dụng và chuyển giao công nghệ.
BSR tăng cường hợp tác, bảo đảm tự chủ nguồn cung xăng dầu

BSR tăng cường hợp tác, bảo đảm tự chủ nguồn cung xăng dầu

BSR và Cục Xăng dầu đẩy mạnh hợp tác sản xuất nhiên liệu đặc chủng, phát triển sản phẩm mới và khai thác hệ thống kho chứa, góp phần nâng cao năng lực tự chủ xăng dầu phục vụ quốc phòng và an ninh năng lượng quốc gia.
Tử vi vòng quay công nghệ ngày 17/11/2026: Tuổi Tỵ tài lộc khởi sắc, tuổi Dậu cần thận trọng

Tử vi vòng quay công nghệ ngày 17/11/2026: Tuổi Tỵ tài lộc khởi sắc, tuổi Dậu cần thận trọng

Những bí ẩn của khoa học đời sống luôn mang đến nhiều điều thú vị và là chủ đề được đông đảo độc giả quan tâm. Tử vi vòng quay công nghệ ngày 17/11/2026 sẽ cùng khám phá vận trình của 12 con giáp trên các phương diện công danh, tiền bạc, tình duyên và sức khỏe, qua đó mang đến những góc nhìn tham khảo về cơ hội cũng như thử thách trong ngày mới.
Xe máy điện VinFast Rasad và Sadie lộ diện

Xe máy điện VinFast Rasad và Sadie lộ diện

Ứng dụng động cơ đặt giữa công suất tới 7.100W và phanh ABS, hai mẫu xe máy điện mới của VinFast định hình chuẩn mực vận hành hiện đại cho phân khúc cao cấp.
master