Tên lửa Falcon 9 chở hai tàu đổ bộ Mặt Trăng

Tham vọng xây dựng nền kinh tế Mặt Trăng của nhân loại

Tên lửa Falcon 9, của hãng SpaceX, phóng lên Mặt Trăng vào lúc 01h11’ ngày 15/01 (12h11’ giờ Hà Nội, cùng ngày). Tầng đầu tiên của tên lửa quay trở lại Trái Đất như dự kiến, hạ cánh trên tàu tự động "Just Read the Instructions" của SpaceX, đậu ở ngoài khơi Đại Tây Dương, khoảng 8,5 phút sau khi cất cánh.

Tầng đầu tiên của tên lửa SpaceX Falcon 9 nằm trên boong của một tàu không người lái, sau khi phóng tàu đổ bộ lên mặt trăng Blue Ghost và Resilience vào ngày 15 tháng 1 năm 2025. (Nguồn ảnh: NASA)

Theo Space, tầng thứ hai của tên lửa tiếp tục bay lên cao theo kế hoạch, đưa tàu Blue Ghost lên quỹ đạo chuyển tiếp Mặt Trăng khoảng 65 phút sau khi phóng và triển khai tàu Resilience 27 phút sau đó.

Chuyến bay của tàu Blue Ghost mang tên Ghost Riders in the Sky, là nhiệm vụ đầu tiên tới Mặt Trăng của Firefly và nằm trong chương trình Dịch vụ chở hàng Mặt Trăng thương mại (CLPS) của NASA. Tàu đổ bộ chở 10 thiết bị nghiên cứu và công nghệ mà NASA thiết kế để tăng cường hiểu biết về môi trường Mặt Trăng do cơ quan này dự kiến đưa phi hành gia trở lại đây trong chương trình Artemis.

Tên lửa SpaceX Falcon 9 mang theo tàu Blue Ghost Mission của Firefly Aerospace và tàu Resilience của ispace đổ bộ lên Mặt Trăng. Hình ảnh tên lửa sau khi cất cánh từ Tổ hợp phóng 39A tại Trung tâm vũ trụ Kennedy của NASA ở Florida vào thứ Tư, ngày 15/1 2025. (Nguồn ảnh: NASA / Frank Michaux)

Đối với iSpace, đây là nhiệm vụ bay tới Mặt Trăng lần thứ hai. Tàu đổ bộ Hakuto-R của công ty tiến vào quỹ đạo Mặt Trăng hồi tháng 3/2023 nhưng đâm xuống đất trong nỗ lực hạ cánh sau đó một tháng.

Blue Ghost sẽ trải qua 25 ngày trên quỹ đạo Trái Đất, tiến hành kiểm tra hệ thống và bắt đầu hoạt động một số trang thiết bị khoa học. Sau đó, tàu sẽ bắt đầu chuyến bay 4 ngày tới quỹ đạo Mặt Trăng và ở lại đó thêm 16 ngày nữa trước khi tìm cách hạ cánh ở Mare Crisium (Sea of Crises), tại khu vực phía đông bắc vùng sáng của Mặt Trăng.

Nhiệm vụ Ghost Riders in the Sky sẽ kéo dài 60 ngày trên Trái Đất, kể từ khi phóng cho đến khi dự kiến ​​mất năng lượng sau khi Mặt Trời lặn trên bề mặt Mặt Trăng (Nguồn ảnh: Firefly Aerospace)

Trên bề mặt Mặt Trăng, Blue Ghost sẽ có khoảng hai tuần, tức một ngày Mặt Trăng trọn vẹn, cho hoạt động khoa học và nghiên cứu. 10 thiết bị CLPS của tàu đổ bộ hoạt động bằng năng lượng mặt trời là một kỷ lục đối với chương trình vận chuyển hàng hóa Mặt Trăng. Các nghiên cứu tập trung vào tìm hiểu lớp bụi Mặt Trăng.

Resilience sẽ bay theo lộ trình tiết kiệm năng lượng tới Mặt Trăng và đến sau Blue Ghost. Nếu tất cả theo đúng kế hoạch, tàu đổ bộ Nhật Bản sẽ hạ cánh ở Mare Frigoris (Sea of Cold) ở Bắc bán cầu của Mặt Trăng, sau khoảng 4,5 tháng nữa.

Các mốc quan trọng trong Sứ mệnh 2 của ispace (Nguồn ảnh: ispace)

Một trong số thiết bị của Resilience là robot tự hành rất nhỏ mang tên Tenacious sẽ được triển khai trên mặt đất sau khi tàu hạ cánh thành công. Robot tự hành được thiết kế để thu thập mẫu vật lớp bụi trong hợp đồng riêng biệt với NASA.

Việc phóng Blue Ghost và Reslience mở đầu một năm bận rộn đối với các nhiệm vụ Mặt Trăng, công ty Intuitive Machines ở Houston từng hạ cánh thành công với tàu đổ bộ Nova-C đầu tiên mang tên Odysseus vào tháng 2/2024, dự kiến phóng nhiệm vụ IM-2 vào tháng sau.

Giống như bản tiền nhiệm, IM-2 sẽ chở hàng hóa CLPS cho NASA, giúp nghiên cứu sự dồi dào của băng nước ở cực nam Mặt Trăng cùng nhiều hoạt động khác. Nhiệm vụ IM-3 của Intuitive Machines sẽ phóng cuối năm 2025.

Ngọc Nguyên (Theo Space)