Tham vọng xây dựng nền kinh tế Mặt Trăng của nhân loại

Mở ra cánh cổng dẫn đến tương lai của nhân loại

Theo WIRED, loài người sẽ tiếp tục trở lại chinh phục Mặt Trăng, xây dựng nền tảng cho sự hiện diện lâu dài trên bề mặt thiên thể này, biến Mặt Trăng thành một trung tâm công nghiệp - bước đệm quan trọng đưa chúng ta đến Sao Hỏa và xa hơn nữa.

Năm 2025, đánh dấu bước ngoặt nhân loại tiếp tục chinh phục Mặt Trăng. Ảnh 1 là mô phỏng tên lửa Starship, do SpaceX chế tạo đáp xuống bề mặt Mặt Trăng trong chương trình Artemis của NASA (Ảnh: SpaceX)

Các nhà nghiên cứu vũ trụ cho biết, để phát triển nền kinh tế Mặt Trăng, con người cần chuẩn bị ba yếu tố quan trọng: Khả năng vận hành đến Mặt Trăng; phương tiện để tiếp nhiên liệu cho chuyến trở về Trái Đất; các doanh nghiệp hoạt động có lợi nhuận trên Mặt Trăng. Theo đó, ngay từ năm 2025, các lĩnh vực công nghệ để phục vụ ba yếu tố này sẽ bắt đầu hình thành rõ rệt.

Được biết, trong suốt gần một thập kỷ qua, các “ông lớn” trong ngành khám phá vũ trụ tư nhân SpaceX và Blue Origin đã lao vào một cuộc đua đến Mặt Trăng. Tên lửa mới nhất của SpaceX, Starship, đóng vai trò trung tâm trong nỗ lực này. Với chiều cao gần gấp đôi (121m so với 70m) và chiều rộng gấp ba (9m so với 3,7m) so với người tiền nhiệm Falcon 9, Starship có kích thước ấn tượng và còn được thiết kế để thay đổi cách chúng ta nghĩ về du hành vũ trụ.

Khác với các tên lửa truyền thống, chỉ sử dụng một lần rồi bỏ đi, Starship có thể tái sử dụng cho nhiều chuyến bay và thậm chí có thể nạp nhiên liệu ngay trên quỹ đạo, trong khi bay.

Hình ảnh mô phỏng hai phiên bản Starship ghép nối trên quỹ đạo để chuyển nhiên liệu từ tàu này sang tàu kia (Ảnh: SpaceX)

Starship có thể vận chuyển khoảng 100 tấn hàng hóa lên Mặt Trăng trong một chuyến đi, tương đương với tất cả hàng hóa từng được đưa lên Mặt Trăng trong lịch sử.

Startip, với khả năng tiếp nhiên liệu, có thể vận chuyển khoảng 2% trọng lượng cất cánh, trong khi các tên lửa truyền thống chỉ có thể vận chuyển khoảng 0,1% trọng lượng cất cánh của chúng. Vận chuyển nhiên liệu bằng Starship tiết kiệm được rất nhiều chi phí, đồng thời các nhiệm vụ lên Mặt Trăng thực hiện được nhanh chóng hơn.

Năm 2025, SpaceX dự định sẽ trình diễn đầy đủ các khả năng của Starship, bao gồm khả năng tiếp nhiên liệu trong quỹ đạo và tái sử dụng. Đây là một phần trong loạt các cuộc thử nghiệm bay vào vũ trụ diễn ra từ năm 2023 đến năm 2024 và sẽ tiếp tục trong năm 2025.

Trong khi đó, tàu đổ bộ Blue Moon của hãng Blue Origin dự kiến sẽ thực hiện chuyến bay đầu tiên vào đầu năm 2025, đánh dấu một bước quan trọng trong việc xây dựng cơ sở hạ tầng cần thiết cho việc khám phá Mặt Trăng và tiến hành các hoạt động công nghiệp.

Tiếp tục đánh dấu sự trở lại của nhân loại lên Mặt Trăng

Một cột mốc quan trọng khác, trong cuộc đua lên Mặt Trăng, dự kiến sẽ diễn ra vào cuối năm 2025, khi nhiệm vụ Artemis II của NASA sẽ đưa một phi hành đoàn bay quanh Mặt Trăng, đánh dấu lần đầu tiên con người vượt ra ngoài quỹ đạo Trái Đất kể từ các chuyến bay Apollo. Đây là chuyến bay có người lái đầu tiên quan trọng đối với tàu vũ trụ Orion của NASA và Hệ thống Phóng Vũ trụ (SLS). Nó cũng là bước chuẩn bị cho Artemis III, đánh dấu sự trở lại của nhân loại lên bề mặt Mặt Trăng vào năm 2026.

Hình ảnh mô phỏng tàu đổ bộ Mặt Trăng Blue Moon của Blue Origin (Ảnh: Blue Origin)

Hỗ trợ cho nhiệm vụ Artemis là Lunar Gateway, một trạm không gian quay quanh Mặt Trăng và đóng vai trò là trung tâm hậu cần chính cho các nhiệm vụ lên bề mặt Mặt Trăng.

Năm 2025, NASA dự kiến sẽ có những bước tiến đáng kể trong việc phát triển Gateway khi phóng và lắp ráp các mô-đun đầu tiên, bao gồm các mô-đun cung cấp năng lượng và nơi ở cho các phi hành gia. Gateway sẽ đóng vai trò quan trọng trong việc biến việc khám phá Mặt Trăng lâu dài thành hiện thực.

Tuy nhiên, việc đến được Mặt Trăng chỉ là bước đầu tiên trong bài toán này. Một nền kinh tế Mặt Trăng bền vững phụ thuộc vào khả năng vận chuyển con người và vật liệu từ bề mặt Mặt Trăng về Trái Đất. Yếu tố quan trọng nhất để trở về chính là khả năng tiếp nhiên liệu cho hành trình quay lại.

Công ty Starpath đang dự kiến xây dựng "trạm xăng" đầu tiên trên Mặt Trăng, với một hệ thống sản xuất nhiên liệu hoàn chỉnh trên bề mặt Mặt Trăng, có khả năng chuyển đổi lớp đất băng giá thành nhiên liệu tên lửa.

Hệ thống này bao gồm một đội xe tự động khai thác đất băng, một nhà máy xử lý sẽ đun nóng băng để tách nước, phân tách nước thành hydro và oxy rồi hóa lỏng oxy và một dàn năng lượng mặt trời khổng lồ cung cấp điện cho toàn bộ hoạt động. Vào năm 2025, Starpath sẽ thử nghiệm công nghệ này ở quy mô lớn.

Khi những công nghệ này phát triển, Mặt Trăng sẽ không còn là một nơi xa xôi và hoang vắng nữa. Nó sẽ trở thành cánh cổng dẫn đến tương lai của nhân loại trong không gian.

Nguyên Ngọc (Theo Wired)