Thiết bị IoT công nghiệp hết vòng đời: “Điểm mù” an ninh mạng mà doanh nghiệp không thể bỏ qua

Các tổ chức thiết lập các thực tiễn quản lý vòng đời sản phẩm mạnh mẽ sẽ có vị thế thuận lợi để thích ứng khi các mối đe dọa thay đổi và công nghệ phát triển

Khác với môi trường CNTT thông thường, các hệ thống công nghệ vận hành (OT) trực tiếp điều khiển dây chuyền sản xuất, thiết bị cơ khí và các quy trình vật lý. Vì vậy, một cuộc tấn công mạng không chỉ gây mất dữ liệu mà còn có thể dẫn đến dừng sản xuất, hư hỏng máy móc, thậm chí đe dọa an toàn của người lao động.

Thực tế cho thấy nguy cơ này không còn mang tính giả định. Vụ tấn công botnet Mirai từng lợi dụng hàng loạt thiết bị IoT bảo mật yếu để làm gián đoạn nhiều dịch vụ Internet trên quy mô lớn, trở thành lời cảnh báo về khả năng các thiết bị kết nối có thể bị biến thành công cụ tấn công hạ tầng trọng yếu. Sau sự kiện này, nhiều quốc gia đã siết chặt quy định về bảo mật IoT, yêu cầu các tổ chức phải nâng cao khả năng quản lý vòng đời thiết bị.

Tuy nhiên, thay thế toàn bộ thiết bị EOL trong thời gian ngắn là điều không khả thi đối với phần lớn doanh nghiệp do hạn chế về ngân sách và yêu cầu duy trì hoạt động sản xuất liên tục. Vì vậy, các chuyên gia an ninh mạng khuyến nghị doanh nghiệp cần áp dụng chiến lược quản lý rủi ro theo nhiều lớp thay vì chỉ dựa vào việc thay mới thiết bị.

Bước đầu tiên là xây dựng danh mục đầy đủ các tài sản công nghiệp, bao gồm thông tin về chủng loại, phiên bản phần mềm, vị trí và trạng thái hỗ trợ của từng thiết bị. Việc nhận diện đầy đủ giúp doanh nghiệp xác định chính xác những "điểm mù" bảo mật và ưu tiên xử lý theo mức độ rủi ro.

Song song với đó, phân đoạn mạng là giải pháp quan trọng nhằm cô lập các thiết bị đã lỗi thời khỏi những hệ thống trọng yếu. Nếu một thiết bị bị xâm nhập, kẻ tấn công sẽ khó mở rộng phạm vi tấn công sang các khu vực khác của mạng OT.

Đối với những thiết bị chưa thể thay thế ngay, doanh nghiệp nên triển khai các biện pháp bảo vệ bổ sung như tăng cường giám sát lưu lượng, kiểm soát quyền truy cập, áp dụng "vá lỗi ảo" thông qua thiết bị mạng và theo dõi liên tục các dấu hiệu bất thường. Những lớp bảo vệ này giúp giảm thiểu nguy cơ khai thác lỗ hổng trong khi chờ kế hoạch nâng cấp.

Một nội dung thường bị xem nhẹ là quy trình loại bỏ thiết bị khi kết thúc vòng đời. Các chuyên gia lưu ý rằng việc chỉ phá hủy phần cứng không đồng nghĩa với xóa sạch dữ liệu. Doanh nghiệp cần xây dựng quy trình xóa dữ liệu an toàn, lưu giữ hồ sơ tiêu hủy và lựa chọn đơn vị xử lý đạt chứng nhận để vừa đáp ứng yêu cầu bảo mật vừa tuân thủ các quy định về môi trường.

Trong bối cảnh các mối đe dọa mạng ngày càng tinh vi, quản lý thiết bị IoT hết vòng đời không còn là vấn đề bảo trì đơn thuần mà đã trở thành một phần của chiến lược an ninh mạng công nghiệp. Chủ động kiểm kê tài sản, phân vùng mạng, giám sát liên tục và lập kế hoạch thay thế theo vòng đời sẽ giúp doanh nghiệp duy trì khả năng vận hành an toàn, giảm thiểu rủi ro và bảo vệ hiệu quả các hệ thống sản xuất trong dài hạn.

Theo automation.com