Trách nhiệm của doanh nghiệp trong phát triển bền vững sản xuất thực phẩm, nông sản và quản trị ESG

Trong bối cảnh biến đổi khí hậu và ô nhiễm môi trường diễn biến ngày càng khó lường, việc phát triển bền vững trong sản xuất thực phẩm và nông sản trở thành ưu tiên hàng đầu. Quá trình sản xuất của các đơn vị, doanh nghiệp vừa phải đáp ứng nhu cầu của hiện tại, vừa không gây hại cho thế hệ tương lai. Đây là một nhiệm vụ cấp bách và quan trọng.

Với mục tiêu hỗ trợ các doanh nghiệp cập nhật các kiến thức mới về các tác động trong sẻn xuất nông nghiệp và chế biến thực phẩm đến môi trường cũng như các quy định của Việt Nam và quốc tế và trách nhiệm của doanh nghiệp đối với việc bảo vệ môi trường, cắt giảm khí thải, ngày 16/4/2024, Trung tâm Xúc tiến Thương mại và Đầu tư Thành phố (ITPC) đã tổ chức hội thảo với chủ đề “Phát triển bền vững trong sản xuất thực phẩm và nông sản: Bền vững môi trường, xã hội và quản trị (ESG); Kiểm soát khí nhà kính (GHG); Chứng nhận không phá rừng (EUDR)”.

Giảm phát thải carbon là mục tiêu toàn cầu về chống biến đổi khí hậu, đã được nhấn mạnh trong thỏa thuận Paris tại hội nghị về Biến đổi khí hậu của Liên hợp quốc năm 2015 (COP21) và Hội nghị thượng đỉnh về biến đổi khí hậu của Liên hợp quốc năm 2021 (COP26). Mỹ, EU và một số quốc gia phát triển đã ban hành luật bảo vệ môi trường và giảm phát thải khí nhà kính đối với các hàng hoá nhập khẩu. Trong khi quy định Cơ chế điều chỉnh biên giới Carbon của EU (CBAM), một công cụ định giá carbon xả thải hợp lý cho việc sản xuất hàng hóa sử dụng nhiều carbon, có hiệu lực từ ngày 16/5/2023 tại EU nhằm khuyến khích sự sản xuất sạch hơn ở các quốc gia khác ngoài EU.

Hiện nay, Việt Nam đang hoàn thiện chính sách và giải pháp giảm phát thải carbon thông qua việc học hỏi kinh nghiệm từ Mỹ và EU. Các biện pháp bao gồm việc quy định công bố thông tin đối với các công ty niêm yết hoạt động trong các lĩnh vực có lượng khí thải carbon cao, hoàn thiện cơ chế giao dịch tín chỉ carbon, thúc đẩy sử dụng nguồn năng lượng tái tạo và thiết lập quy định về truy xuất nguồn gốc sản phẩm để bảo vệ tài nguyên rừng. Đồng thời, thay thế các nguồn năng lượng hóa thạch hay quy trình sản xuất vốn rất khó để khử carbon bằng các giải pháp ít hoặc không có phát thải carbon.

Phát biểu tại hội thảo, bà Hồ Thị Quyên – Phó Giám đốc Trung tâm Xúc tiến Thương mại và Đầu tư TP. Hồ Chí Minh (ITPC) chia sẻ: “Trong bối cảnh thách thức ngày càng tăng về biến đổi khí hậu và làn sóng ô nhiễm môi trường, không gì quan trọng hơn việc chúng ta đề cao tầm quan trọng của việc đảm bảo sự phát triển bền vững trong sản xuất thực phẩm và nông sản. Chúng ta đang đứng trước một nhiệm vụ quan trọng đó là phải đảm bảo rằng những gì sản xuất không chỉ đáp ứng nhu cầu của thế hệ hiện tại mà còn không gây hại cho thế hệ tương lai của chúng ta”.

ESG, một tiêu chuẩn đo lường yếu tố liên quan đến phát triển bền vững và tác động của doanh nghiệp đối với cộng đồng viết tắt của Environmental – Môi trường, Social – Xã hội và Governance – Quản trị, trong đó:

+ Yếu tố Môi trường đánh giá tác động của hoạt động kinh doanh và sản xuất của doanh nghiệp tới môi trường, bao gồm việc sử dụng tài nguyên năng lượng, quản lý chất thải và ảnh hưởng đến phát thải, biến đổi khí hậu.

+ Yếu tố Xã hội đánh giá ảnh hưởng của doanh nghiệp đối với các vấn đề xã hội, bao gồm quyền lợi của người lao động, chính sách làm việc, sức khỏe và đào tạo nhân viên.

+ Yếu tố Quản trị đánh giá các quyết định và nỗ lực của doanh nghiệp về tính minh bạch, trách nhiệm giải trình, tính toàn diện và tuân thủ văn hóa doanh nghiệp.

Để đáp ứng các yếu tố trên và tiến bộ trên thang điểm ESG, các doanh nghiệp có thể thực hiện bằng cách sử dụng năng lượng tái tạo như năng lượng mặt trời và điện gió, giúp giảm lượng khí thải carbon và giảm sự phụ thuộc vào nguồn năng lượng truyền thống. Ngoài ra, doanh nghiệp cũng có thể đảm bảo nguồn tài nguyên nước sạch để duy trì hoạt động sản xuất bền vững; áp dụng các biện pháp tái chế, tái sử dụng chất thải trong quá trình sản xuất thực phẩm để bảo vệ môi trường sống xung quanh.

Qua hội nghị này, Trung tâm Xúc tiến Thương mại và Đầu tư Thành phố Hồ Chí Minh (ITPC) đã cung cấp thông tin và cái nhìn tổng quát giúp các doanh nghiệp Việt Nam nhận thức vai trò, trách nhiệm của mình trong việc bảo vệ môi trường sống, học hỏi và áp dụng tiêu chuẩn ESG trong quá trình sản xuất kinh doanh, nhất là các doanh nghiệp sản xuất nông sản, lương thực, thực phẩm. Từ đó, đề xuất các giải pháp, quy trình và lộ trình thực hiện nhằm nâng cao giá trị sản phẩm và thương hiệu, đồng thời nâng cao hiệu quả hoạt động sản xuất và kinh doanh bằng cách đáp ứng các tiêu chí về bảo vệ môi trường của các thị trường phát triển như Mỹ và EU.

Đạm Lê Quang