Trạng nguyên Tiếng Việt và hành trình 10 năm ‘cõng công nghệ’ đến mọi miền Tổ quốc

Sự kiện do Trạng nguyên Education tổ chức, diễn ra trong 2 ngày 26-27/4, với sự góp mặt 392 học sinh xuất sắc toàn quốc, được lựa chọn từ 5,2 triệu học sinh ở 63 tỉnh thành tham dự cuộc thi Trạng nguyên Tiếng Việt 2024-2025.

Cuộc thi Đình năm nay có sự góp mặt của 392 học sinh Tiểu học xuất sắc trên toàn quốc (Ảnh TN Education)

10 năm và những thành tựu đáng tự hào

Được biết, Trạng Nguyên Tiếng Việt là chương trình thực hiện theo Quyết định số 1008/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt đề án “Tăng cường Tiếng Việt cho trẻ em mầm non, học sinh tiểu học vùng dân tộc thiểu số giai đoạn 2016 - 2020, định hướng năm 2025”. Với hình thức tổ chức sinh động và công nghệ tiên tiến, ngay sau khi ra mắt, sân chơi Trạng Nguyên tiếng Việt đã nhanh chóng được các cơ quan quản lý, giáo viên, học sinh và phụ huynh học sinh tiểu học cả nước quan tâm đón nhận.

Đây là lần đầu tiên học sinh Tiểu học có một chương trình riêng biệt về tiếng Việt với hình thức thi được mô phỏng theo các kì thi khoa bảng thời xưa, bao gồm thi Hương - cấp Quận/Huyện, thi Hội - cấp Tỉnh, thi Đình - cấp Quốc gia. Nội dung kiến thức học, thi là môn Tiếng Việt theo chương trình sách giáo khoa của Bộ Giáo dục và Đào tạo. Bài thi được thiết kế nhằm kích thích tư duy sáng tạo của trẻ với các dạng: Trắc nghiệm, điền từ, ghép cặp, sắp xếp trật tự, kéo thả vào ô chủ đề, điền và chọn đáp án có sẵn góp phần khơi dậy tình yêu quê hương, tự hào về truyền thống, văn hoá dân tộc. 

Cuộc thi Đình và Lễ vinh danh Trạng nguyên diễn ra trong 2 ngày 26-27/4, tại Hà Nội (Ảnh: TN Education)

Theo thông tin từ Ban tổ chức (BTC), cuộc thi thường niên Trạng nguyên Tiếng Việt lần thứ 10 đã ghi nhận con số kỷ lục với hơn 13 triệu lượt học sinh và thầy cô trên toàn quốc tham dự, từ mũi Cà Mau địa đầu tổ quốc, đến 3 miền Bắc - Trung - Nam, các dân tộc thiểu số ít người. Điều này là minh chứng cho thấy tình yêu tiếng Việt được lan tỏa, tinh hoa văn hóa dân tộc được giữ gìn, hào khí cha ông được tiếp nối suốt 10 năm qua.  

Cuộc thi được tổ chức bởi Trạng Nguyên Education - hệ sinh thái giáo dục học tương tác, với hình thức thi trực tuyến trên Internet được áp dụng công nghệ tiên tiến, hiện đại như Trạng nguyên Tiếng Việt, Trạng nguyên Toán, Trạng nguyên Toàn tài, Trạng nguyên Lịch sử, Trạng nguyên Mẫu giáo, Lách cách Edu nhằm phát triển tư duy và kỹ năng công nghệ cho học sinh thời đại mới.

Với 10 năm hình thành và phát triển, Trạng nguyên đã thành công xây dựng các chương trình học online bổ ích và tổ chức các sân chơi trí tuệ, thu hút sự quan tâm của hàng triệu học sinh trên cả nước.   

Trạng nguyên Education đã vinh dự nhận được nhiều giải thưởng lớn, được công nhận là đơn vị “chuyển đổi số vì cộng đồng năm 2023”. Trong 10 năm qua, hệ thống đã ghi nhận hơn 10 triệu tài khoản học tập online. Cuộc thi Trạng nguyên Tiếng Việt hằng năm được công nhận là Top 1 sân chơi trực tuyến tại Việt Nam.

Nói về hành trình 10 năm của Trạng nguyên Tiếng Việt, bà Trịnh Thị Hương, Tổng Giám đốc Trạng nguyên Education, Trưởng Ban tổ chức cuộc thi cho biết, xuất phát từ mong muốn các em học sinh tiểu học đều giỏi tiếng mẹ đẻ, thông qua Tiếng Việt thêm yêu quê hương đất nước, giữ gìn hào khí dân tộc, tinh hoa Việt Nam, những người sáng lập chương trình đã ấp ủ và quyết tâm thực hiện ước mơ.

Trong hành trình 10 năm, Trạng nguyên Tiếng Việt đã hun đúc lòng yêu Tiếng Việt, tự hào dân tộc của các em học sinh (Ảnh: Trạng nguyên Education)

“10 năm qua là một hành trình rất dài, khó nhọc và nhiều trăn trở. Tuy nhiên, nhìn thành quả mỗi năm mỗi tốt hơn, chúng tôi vô cùng xúc động, tự hào và càng quyết tâm cao để chương trình ngày càng ý nghĩa và trọn vẹn”, bà Hương bày tỏ.

Theo bà Hương, đối với mỗi học sinh, trước tiên phải hiểu sâu sắc và giỏi tiếng mẹ đẻ. Bởi, Tiếng Việt chính là tiền đề để các em học sinh có cơ hội tiếp cận với nhiều nguồn tri thức, để giỏi về kiến thức, giàu về bản sắc văn hóa, yêu lịch sử, hiểu giá trị cốt lõi từ sức mạnh dân tộc. Qua từng buổi học, buổi thi, các em sẽ thêm yêu tiếng mẹ đẻ, tự tin làm chủ ngôn ngữ và trân trọng những giá trị văn hóa dân tộc. 

Giấc mơ "cõng công nghệ" đến mọi miền Tổ quốc

Bà Nguyễn Thị Thu Phương - Chủ tịch Hội đồng Thành viên chia sẻ, hành trình Trạng nguyên được khởi nguồn 10 năm trước, từ một giấc mơ rất đỗi giản dị. Giấc mơ mang con chữ về làng, cõng tri thức lên bản, để mọi em nhỏ, dù ở nông thôn, miền núi hay thành thị, đều được học tập trong yêu thương, tự tin phát triển và nuôi dưỡng ước mơ. Hành trình ấy bắt đầu từ những con người từng trải qua tuổi thơ dưới ánh đèn dầu, với đôi chân trần và khát vọng vươn lên bằng tri thức.

Xuất thân từ một gia đình nghèo miền biển, cô gái Nguyễn Thị Thu Phương nuôi giấc mơ dùng tri thức khám phá năm châu bốn biển, còn cô bé nghèo dân tộc Mường Trịnh Thị Hương ấp ủ giấc mơ cõng con chữ lên bản. Họ đã chạm nhau trong một giấc mơ tri thức. Cuộc gặp gỡ định mệnh từ 25 năm trước, sau này đã gắn kết hai người phụ nữ đi chung một con đường, thực hiện giấc mơ cõng tri thức, công nghệ đến mọi miền Tổ quốc.

Sau gần mười năm học tập, làm việc nơi xứ người, bà Phương trở về nước trở thành một chuyên gia tài chính, còn bà Hương khi đó đã là một Nhà báo, Biên kịch viên truyền hình. Họ gặp lại nhau. Trong những chuyến đi thực tế đến các vùng cao, họ tận mắt chứng kiến các em nhỏ co ro trong cái lạnh, thiếu sách vở, thiếu người dìu dắt,… Họ lặng người khi thấy các cô giáo vùng cao vật lộn dạy tiếng Việt cho các em học sinh dân tộc thiểu số.

Hành trình 10 năm Trạng nguyên Tiếng Việt mang đến cho ngành giáo dục nhiều giá trị nhân văn và triết lý giáo dục (Ảnh: TN Education)

Rồi, họ lại đau đáu khi phát hiện, ngay cả học sinh lớp 4, lớp 5 ở thành phố vẫn còn viết sai chính tả, không biết diễn đạt suy nghĩ bằng tiếng mẹ đẻ. Khi hỏi các em yêu thích môn học nào nhất, hai người hầu như không nhận được câu trả lời là Tiếng Việt. Và họ tự hỏi: “Tại sao các em lại không yêu Tiếng Việt? Nếu các em không yêu tiếng mẹ đẻ, thì sau này các em có biết yêu văn hóa cội nguồn của dân tộc không?”

Từ những trăn trở ấy, vào một ngày cuối năm 2014, trong cuộc trò chuyện dài, họ chia sẻ với nhau về tâm nguyện giáo dục trẻ thơ, về ước mơ cõng chữ về bản, về mong muốn mỗi đứa trẻ Việt Nam sau này dù đi ra thế giới, bàn chân vẫn luôn chạm vào đất mẹ và tâm hồn vẫn hướng về Tổ quốc thân yêu. Họ đã quyết định từ bỏ công việc ổn định, để cùng nhau bắt đầu một hành trình đầy thách thức, đó là “sáng tạo nên nền tảng giáo dục số dành riêng cho học sinh tiểu học”, khởi đầu với môn Tiếng Việt.

Họ chọn tên Trạng nguyên, bởi một niềm tin sâu sắc: mỗi một đứa trẻ đều có thể trở thành Trạng nguyên của chính mình nếu được học bằng yêu thương, bằng niềm vui và đúng phương pháp.

Hai người bắt tay vào việc thực hiện giấc mơ. Bà Hương miệt mài với những kịch bản đầu tiên mạng xã hội Trạng nguyên và sân chơi Trạng nguyên Tiếng Việt. Bà Phương say sưa với từng ý tưởng sản phẩm, trăn trở làm sao để những học liệu số đến được với thật nhiều trẻ em trên mọi miền Tổ quốc.

Khi ấy, sản phẩm giáo dục số còn xa lạ với nhiều người dân Việt Nam, và trong một xã hội mà Tiếng Việt đang bị lãng quên giữa làn sóng học tiếng Anh, ít ai tin rằng họ có thể thành công. Tuy vậy, với một niềm tin sắt đá, họ đã cùng nhau viết nên hành trình Trạng nguyên suốt 10 năm qua, đó không chỉ là sân chơi trí tuệ cho hàng triệu học sinh mà còn mở ra một cách tiếp cận giáo dục mới.

Trạng nguyên Education là sân chơi trí tuệ cho học sinh Tiểu học toàn quốc (Ảnh: TN Education)

Trạng nguyên Education đã phát triển học liệu số và phong trào học Tiếng Việt trên cả nước thông qua sân chơi Trạng nguyên Tiếng Việt miễn phí cho học sinh tiểu học trên nền tảng số. Nhờ sự tin tưởng của thầy cô, phụ huynh, sự nhiệt thành của các em học sinh trên khắp mọi miền Tổ quốc, Trạng nguyên đã lan tỏa từ cột cờ Lũng Cú - Hà Giang đến tận mũi Cà Mau.

“Chúng tôi tin một đứa trẻ yêu tiếng mẹ đẻ sẽ yêu cội nguồn dân tộc. Và, khi có tư duy vững vàng, các em sẽ đủ bản lĩnh vươn mình ra thế giới. Nhìn lại chặng đường 10 năm, tôi hiểu rằng Trạng Nguyên không chỉ là hành trình của riêng chúng tôi, mà là hành trình của tất cả những người đã lặng lẽ gieo chữ, thắp sáng tri thức và chở ước mơ đến gần hơn với mỗi em nhỏ”, bà Phương chia sẻ.

Hành trình 10 năm đằng đẵng được ghi nhận với các con số ấn tượng mỗi năm. Từ con số ít ỏi hơn 100 nghìn học sinh tham gia năm đầu tiên; đến năm thứ 10, số học sinh tham gia đã ở mức 5,2 triệu.

“Với mong muốn mọi đứa trẻ ở bản xa, làng chài nghèo, ở nông thôn xa xôi đều có cơ hội được học như con em thành phố, chúng tôi tạo ra học liệu số bởi vì không thể mang từng quyển sách, từng giáo viên đến mọi miền Tổ quốc - nhưng công nghệ thì có thể”, bà Phương cho biết thêm.

Trạng nguyên Tiếng Việt dần lan tỏa đến hàng triệu em nhỏ khắp 63 tỉnh thành, đến cả con em kiều bào ở nước ngoài. Từ các bài học hoạt hình 3D, bài luyện tập được thiết kế như trò chơi, đến các kỳ thi mô phỏng thi Hương - thi Hội - thi Đình, các em nhỏ được trải nghiệm một không gian học tích cực, gần gũi và đậm chất truyền thống.

Bà Trịnh Thị Hương với hành trình 10 năm "cõng công nghệ" đến mọi miền Tổ quốc (Ảnh: TN Education)

“Chúng tôi không chỉ tạo ra một sản phẩm giáo dục, mà còn xây dựng một cộng đồng học sinh, giáo viên, phụ huynh cùng học, cùng mơ những giấc mơ lớn cho thế hệ trẻ. Tôi mơ trẻ em được tự do sáng tạo, nói tiếng Việt thật hay, được học Toán thật đúng, được làm chủ công nghệ để hội nhập”, bà Hương giãi bày.

Hành trình Trạng nguyên là câu chuyện của niềm tin, của tình yêu dành trọn cho trẻ em Việt Nam, câu chuyện về một thế hệ dám mơ ước, dám hành động, và không ngừng cống hiến. Mười năm không phải là chặng đường dài, nhưng đủ để gieo những hạt mầm đầu tiên và nuôi dưỡng nhiều lớp trẻ trưởng thành, có nhiều em đã đi du học nước ngoài.

Hành trình 10 năm đã hoàn thành rực rỡ, và hành trình ấy vẫn sẽ tiếp tục với ánh sáng tri thức, với những bước chân không mỏi, với khát vọng phụng sự cho thế hệ tương lai.

Với tinh thần "Giáo dục là hành trình nuôi dưỡng con người", Trạng Nguyên Education không ngừng đổi mới để đồng hành cùng thế hệ trẻ Việt Nam, giúp các em học tốt hơn, sống đẹp hơn và vươn xa hơn, góp phần xây dựng một nền giáo dục khai phóng - hiện đại - đậm đà bản sắc.

Hành trình 10 năm Trạng nguyên Tiếng Việt nhận được sự ủng hộ tuyệt đối của phụ huynh và thầy cô giáo ở mọi miền tổ quốc. Với các bậc phụ huynh, cuộc thi Trạng nguyên là sân chơi bổ ích và ý nghĩa, góp phần thúc đẩy tình yêu ngôn ngữ của học sinh, đồng thời cũng rèn giũa cho các em thêm nhiều kỹ năng mềm. Với các thầy cô, cuộc thi là trải nghiệm thực tiễn, đem đến những bài học sâu sắc, thú vị cho những người trong ngành giáo dục

Nhìn nhận về chặng đường 10 năm của Trạng nguyên Education, Viện trưởng Viện nghiên cứu Sách và Học liệu Giáo dục Phạm Văn Tình cho rằng, Trạng nguyên Education là đơn vị tiên phong trong việc tạo ra, duy trì và phát triển tình yêu của học sinh đối với Tiếng Việt, góp phần bảo vệ sự trong sáng của Tiếng Việt và phát triển văn hóa Việt Nam.

“Lịch sử đã được Trạng nguyên Tiếng Việt thể hiện một cách sáng tạo, dễ tiếp cận và vô cùng lý thú. Tôi rất vui vì trẻ em Việt Nam ngày càng được tiếp cận nhiều sân chơi bổ ích và hiện đại”, nhà nghiên cứu lịch sử GS. Lê Văn Lan nhận định.