Trong nhà máy thông minh, giá trị không nằm ở cánh tay robot mà khả năng biến dữ liệu thành quyết định theo thời gian thực

Hội tự động hoá
19/05/2026 16:45
Nhiều doanh nghiệp Việt Nam trong giai đoạn chuyển đổi số, xây dựng hệ thống ERP, dữ liệu lớn và tự động hóa cơ bản đã tích hợp Trí tuệ nhân tạo (AI ) vào các khâu vận hành, tiến tới sản xuất thông minh.
aa
Hà Nội sắp diễn ra Techmart AI đầu tiên Nhà máy thông minh ứng dụng AI như thế nào? Techmart về sản phẩm ứng dụng AI khẳng định khả năng làm chủ công nghệ của người Việt Nam

Thực tế cho thấy, chuyển đổi AI không phải là một dự án công nghệ riêng lẻ mà là chiến lược cấp doanh nghiệp. AI phải phục vụ chiến lược tổng thể, từ nghiên cứu phát triển sản phẩm, marketing, điều hành chuỗi cung ứng đến quản trị sản xuất. Việc đưa trí tuệ nhân tạo vào sản xuất đang chuyển từ khẩu hiệu sang hành động cụ thể tại Việt Nam, khi doanh nghiệp bắt đầu coi dữ liệu và năng lực tính toán là “nhiên liệu” của tăng trưởng mới. Tuy nhiên, để AI thực sự trở thành động lực kinh tế, cần sự có các bước triển khai tính toán cụ thể chính xác mới thu được hiệu quả theo đúng nhu cầu của doanh nghiệp.

Các thông tin được nêu ra tại hội thảo về “Ứng dụng AI trong sản xuất & tự động hóa” diễn ra chiều 18/5 trong khuôn khổ Techmart được Hội Tự động hóa Việt Nam và Cục Thông tin, Thống kê tổ chức. Ngoài ra, cũng tại hội thảo, ông Dương Nguyên Bình, Phó Chủ tịch Hội Tự động hóa Việt Nam, cho rằng Việt Nam đang bước vào giai đoạn chuyển đổi quan trọng khi các nghị quyết về khoa học công nghệ phải được hiện thực hóa trong hoạt động sản xuất.

Trí tuệ nhân tạo không còn là công cụ phân tích dữ liệu đơn thuần mà đang tiến tới vai trò “chủ thể hành động”, có khả năng lập kế hoạch, suy luận và ra quyết định. Điều này kéo theo sự thay đổi trong tư duy phát triển kinh tế: từ dựa vào năng suất lao động sang dựa vào năng lực tính toán.

Ông Bình nhận định, những diễn đàn chuyên sâu là bước khởi đầu cho chương trình dài hơi nhằm đưa công nghệ lõi và AI vào thực tế doanh nghiệp, góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế.

Doanh nghiệp bước vào giai đoạn “chuyển đổi kép”

Ông Nguyễn Quốc Đạt, chủ tịch HĐQT Công ty Cổ phần giải pháp Tự động hoá ETEK chia sẻ, mô hình sản xuất mới không chỉ dừng ở tự động hóa dây chuyền mà đang tiến tới khả năng tối ưu vận hành theo thời gian thực.

Sự dịch chuyển này đang tạo áp lực lớn lên các doanh nghiệp sản xuất tại Việt Nam. Nếu trước đây lợi thế cạnh tranh đến từ lao động giá rẻ, thì trong kỷ nguyên AI công nghiệp, năng lực khai thác dữ liệu và tự động hóa thông minh sẽ quyết định tốc độ tăng trưởng. Các chuyên gia cho rằng doanh nghiệp không thể chỉ mua robot hay phần mềm rời rạc, mà cần xây dựng hệ sinh thái kết nối từ tầng thiết bị, điều khiển, dữ liệu đến vận hành. Bởi trong nhà máy thông minh, giá trị lớn nhất không nằm ở cánh tay robot, mà nằm ở khả năng biến dữ liệu thành quyết định theo thời gian thực.

Nếu tự động hóa giúp máy móc vận hành chính xác, số hóa giúp toàn bộ quy trình được kết nối bằng dữ liệu thì thông minh hóa là giai đoạn AI bắt đầu tham gia vào quá trình ra quyết định, ông Đạt nhấn mạnh.

AI không còn là lựa chọn, mà trở thành điều kiện cần cho tăng trưởng bền vững
Ông Nguyễn Quốc Đạt, chủ tịch HĐQT Công ty Cổ phần giải pháp Tự động hoá ETEK chia sẻ tại hội thảo.

Đồng quan điểm, ông Đoàn Nam Thái, Giám đốc Công ty TNHH Công nghệ và Tự động hoá AVATECH cho rằng điểm khác biệt lớn nhất của nhà máy thông minh nằm ở khả năng xử lý dữ liệu thời gian thực. Hệ thống AI có thể phân tích hàng triệu tín hiệu vận hành từ cảm biến, robot, camera thị giác máy tính hay phần mềm quản trị để đưa ra dự báo hỏng hóc, tối ưu tiêu thụ năng lượng hoặc điều chỉnh chế độ vận hành ngay lập tức.

Trong bối cảnh yêu cầu truy xuất nguồn gốc và tiêu chuẩn chất lượng ngày càng khắt khe, AI đang dần trở thành lớp “kiểm định viên” mới trong nhà máy. Nếu trước đây con người là đôi mắt cuối cùng trước khi sản phẩm ra thị trường, thì nay vai trò đó đang được chuyển giao cho camera AI hoạt động liên tục 24/7 mà không biết mệt mỏi.

Điển hình như Công ty CP Bóng đèn Phích nước Rạng Đông đã chuyển mình từ mô hình truyền thống sang sản xuất kinh doanh dựa trên số hóa, thông minh hóa. Ông Nguyễn Hoàng Kiên, Phó Tổng Giám đốc công ty nhấn mạnh, AI phải phục vụ chiến lược tổng thể, từ R&D, marketing số đến vận hành mạng lưới sản xuất xanh. Nhưng điều này đòi hỏi cách tiếp cận hệ thống, xây dựng nền tảng dữ liệu và năng lực phân tích trước khi triển khai rộng.

AI không còn là lựa chọn, mà trở thành điều kiện cần cho tăng trưởng bền vững
Ông Nguyễn Hoàng Kiên, Phó Tổng Giám đốc Công ty CP Bóng đèn Phích nước Rạng Đông.

Doanh nghiệp nên bắt đầu từ đâu?

AI đang đi vào trong từng khâu của sản xuất vậy yếu tố nào sẽ được ưu tiên thay đổi để giúp cho các doanh nghiệp nhanh nhất có thể đưa ứng dụng AI vào trong sản xuất tránh lãng phí. Ông Đoàn Nam Thái chia sẻ, hiện nay doanh nghiệp chúng tôi đã áp dụng AI vào những mảng chính như: Nghiên cứu và phát triển sản phẩm

AI giúp nâng cao năng lực của đội ngũ, kể cả nhân sự trình độ chưa cao; bán hàng và marketing. GenAI hỗ trợ xây dựng hệ thống bán hàng và chăm sóc khách hàng hiệu quả. Theo ông, đây là hai lĩnh vực có thể triển khai nhanh, chi phí thấp và tạo giá trị rõ rệt.

AI không còn là lựa chọn, mà trở thành điều kiện cần cho tăng trưởng bền vững
Ông Đoàn Nam Thái, Giám đốc Công ty TNHH công nghệ và tự động hoá AVATECH

Hiện nay xu hướng công nghệ biến động nhanh và phức tạp. Các công cụ AI hiện có rất đa dạng, phong phú, với tính năng và mức chi phí rát khác nhau, việc lựa chọn các ứng dụng AI vào doanh nghiệp cũng là những băn khoăn trăn trở. Ông Nguyễn Hoàng Kiên đưa ra các gợi ý để doanh nghiệp có hướng đi phù hợp cho từng đơn vị. Theo đó, nguyên tắc lựa chọn các công cụ AI ứng dụng vào doanh nghiệp: Đảm bảo tính hướng đích, tính hệ thống, tính nền tảng, xác định rõ mục tiêu ứng dụng, phạm vi ứng dụng, giá trị mới, làm mới các qui trình vận hành; căn cứ vào kết quả đánh giá hiện trạng và điều kiện dữ liệu và kết nối, năng lực tương tác của đội ngũ. Tuân thủ nguyên tắc thử từ dễ tới khó; đi từ miễn phí đến trả phí một phần - tới thuê ngoài đặt hàng theo yêu cầu; lựa chọn dựa vào ma trận ưu tiên ứng dụng Al của Gartner, (theo mức độ lợi ích: dưới 2 năm; từ 2 - 5 năm; từ 5 - 10 năm; trên 10 năm); căn cứ vào xu hướng ứng dụng AT tại Việt Nam; lựa chọn tham khảo gợi ý từ các nền tảng dịch vụ Al (WatsonX, CMC, Copilot, ChatGPT-4 ,Gemini, NotebookLM); lựa chọn theo phân loại Trợ lý ao (Virtual Assistant, Al Assistant,, Intelligent Agent (Al Agent), Chatbot, Collaborative Al) và cuối cùng là lựa chọn gắn với cách triển khai.

Doanh nghiệp xác định AI phải phục vụ chiến lược tổng thể, từ nghiên cứu phát triển sản phẩm, marketing số đến vận hành mạng lưới sản xuất xanh, linh hoạt. Tuy nhiên, quá trình này đòi hỏi cách tiếp cận hệ thống, xây dựng nền tảng dữ liệu, hệ sinh thái và năng lực phân tích trước khi triển khai rộng.

Các chuyên gia tại hội thảo nhận định, chuyển đổi AI không chỉ là bài toán công nghệ mà còn là thay đổi mô hình quản trị và văn hóa doanh nghiệp. Trong đó, AI đóng vai trò đột phá, giúp hình thành phương thức sản xuất mới: linh hoạt, tiết kiệm năng lượng và thân thiện môi trường.

AI không còn là lựa chọn, mà trở thành điều kiện cần cho tăng trưởng bền vững
Các chuyên gia cùng chia sẻ kinh nghiệm về AI ứng dụng trong sản xuất và tự động hoá.

Việt Nam đang đứng trước cơ hội lớn khi AI và tự động hóa ngày càng phổ cập, chi phí công nghệ giảm và hệ sinh thái công nghệ phát triển nhanh. Trong bối cảnh cạnh tranh toàn cầu, doanh nghiệp sản xuất không thể chỉ dựa vào lợi thế lao động giá rẻ. Nhà máy thông minh, linh hoạt và xanh sẽ là chìa khóa để nâng cao năng lực cạnh tranh. AI vì vậy không còn là lựa chọn, mà đang trở thành điều kiện cần cho tăng trưởng bền vững của ngành sản xuất trong kỷ nguyên mới.

Đỗ Phương

Tudonghoangaynay.vn
tan-hoang-minh
Tin bài khác
[E-Magazine] Trí tuệ nhân tạo soạn bài trong vài phút, vì sao người thầy vẫn bận rộn?

[E-Magazine] Trí tuệ nhân tạo soạn bài trong vài phút, vì sao người thầy vẫn bận rộn?

Chỉ một câu lệnh, trí tuệ nhân tạo (AI) có thể phác thảo giáo án, tạo câu hỏi kiểm tra và thiết kế học liệu trong thời gian ngắn. Nhưng sau sự tiện lợi ấy, giáo viên vẫn phải đọc, kiểm chứng, sửa chữa, chấm điểm và thấu hiểu từng học sinh. Những nghiên cứu mới đang chỉ ra một thực tế là công nghệ rút ngắn thời gian của từng việc, song chưa chắc làm nhẹ đi gánh nặng nghề nghiệp.
Nhận định phiên giao dịch ngày 20/11: Ưu tiên quản trị rủi ro, hạ tỷ trọng ở các nhịp hồi kỹ thuật

Nhận định phiên giao dịch ngày 20/11: Ưu tiên quản trị rủi ro, hạ tỷ trọng ở các nhịp hồi kỹ thuật

VN-Index tiếp tục giảm trong phiên 19/11 và đóng cửa dưới mốc 1.700 điểm. Các chỉ báo kỹ thuật cho thấy động lực tăng và dòng tiền đều suy yếu, khiến rủi ro điều chỉnh vẫn hiện hữu. Nhà đầu tư được khuyến nghị ưu tiên quản trị rủi ro, hạn chế sử dụng đòn bẩy và cân nhắc hạ tỷ trọng cổ phiếu khi thị trường xuất hiện các nhịp hồi kỹ thuật.
DHL thử nghiệm robot AI thích ứng trong vận hành kho hàng

DHL thử nghiệm robot AI thích ứng trong vận hành kho hàng

DHL Supply Chain đang thử nghiệm robot tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI) có khả năng thích ứng và đưa công nghệ điều phối AI vào vận hành thực tế tại các kho hàng, nhằm kết hợp robot, AI và người lao động để nâng cao hiệu quả quản lý logistics.
Thị trường chứng khoán ngày 19/11: VN-Index mất mốc 1.700 điểm, áp lực bán chưa hạ nhiệt

Thị trường chứng khoán ngày 19/11: VN-Index mất mốc 1.700 điểm, áp lực bán chưa hạ nhiệt

Phiên giao dịch ngày 19/11 khép lại với việc VN-Index giảm 13,39 điểm, xuống 1.689,62 điểm và không giữ được ngưỡng 1.700 điểm. VIC và FPT là hai cổ phiếu gây sức ép lớn lên chỉ số, trong khi khối ngoại tiếp tục bán ròng khoảng 1.000 tỷ đồng. Thanh khoản HoSE giảm gần 15% so với phiên trước.
Tử vi vòng quay công nghệ ngày 20/11/2026: Tuổi Mão đón vận may, tuổi Dậu cần thận trọng

Tử vi vòng quay công nghệ ngày 20/11/2026: Tuổi Mão đón vận may, tuổi Dậu cần thận trọng

Tử vi 12 con giáp ngày 20/11/2026 mang đến những dự báo đáng chú ý về công việc, tài chính và tình cảm. Có con giáp đón nhận cơ hội mới, công việc thuận lợi, nhưng cũng có tuổi cần giữ bình tĩnh, tránh nóng vội trước những thay đổi bất ngờ. Cùng khám phá vận trình của 12 con giáp trong ngày thứ Sáu này!
Xung đột tại Iran thúc đẩy Đông Nam Á tăng tốc phát triển năng lượng tái tạo

Xung đột tại Iran thúc đẩy Đông Nam Á tăng tốc phát triển năng lượng tái tạo

Gián đoạn nguồn cung nhiên liệu và giá năng lượng tăng cao do xung đột tại Iran đang thúc đẩy nhiều quốc gia Đông Nam Á đẩy nhanh phát triển năng lượng tái tạo.
Đầu tư tác động: Tháo điểm nghẽn cho doanh nghiệp Việt tham gia chuỗi cung ứng

Đầu tư tác động: Tháo điểm nghẽn cho doanh nghiệp Việt tham gia chuỗi cung ứng

Tính đến tháng 11/2026, Dự án IIRV đã hỗ trợ khoảng 250 doanh nghiệp Việt Nam, trong đó có 77 doanh nghiệp tại TP. Hồ Chí Minh thuộc các lĩnh vực nông nghiệp, công nghệ, công nghiệp nhẹ, giáo dục, y tế, du lịch và môi trường.
Nhận định phiên giao dịch ngày 19/11: Tránh bán tháo

Nhận định phiên giao dịch ngày 19/11: Tránh bán tháo

Sau phiên giảm mạnh ngày 18/11, VN-Index có thể tiếp tục giằng co trong vùng 1.680-1.720 điểm. Trong bối cảnh áp lực bán gia tăng và thị trường bước vào phiên đáo hạn phái sinh, nhà đầu tư được khuyến nghị kiên nhẫn, tránh bán tháo và duy trì tỷ trọng cổ phiếu hợp lý.
HYPEMAX ra mắt xe máy điện dùng kiến trúc 400V và pin bán rắn chuẩn ô tô

HYPEMAX ra mắt xe máy điện dùng kiến trúc 400V và pin bán rắn chuẩn ô tô

HYPEMAX vừa trình làng thế hệ xe máy điện ứng dụng nền tảng 400V và pin bán rắn chuẩn ô tô, cho khả năng nạp nhanh 20 phút đi được 320 km.
ABB Robotics ra mắt giải pháp AI vật lý cho logistics ngành thời trang

ABB Robotics ra mắt giải pháp AI vật lý cho logistics ngành thời trang

ABB Robotics vừa giới thiệu giải pháp AI vật lý (Physical AI) cấp công nghiệp đầu tiên của hãng dựa trên công nghệ thị giác, tích hợp AI Robot Trainer vào hệ thống Fashion Inductor.
master