Từ tốc độ đến chiều sâu: Chuyển đổi số Việt Nam ngày càng gần dân hơn

Chương trình năm nay được xem là dấu mốc tổng kết 5 năm triển khai Chương trình Chuyển đổi số quốc gia (2020 - 2025) và mở ra giai đoạn mới 2026 - 2030.

Sau 5 năm, Việt Nam đã đạt nhiều kết quả nổi bật trên cả năm trụ cột: nhận thức, thể chế, chính phủ số, kinh tế số và xã hội số. Hiện 80% dịch vụ công đã được xử lý hoàn toàn trên môi trường số; kinh tế số chiếm gần 20% GDP; và một xã hội với 100 triệu “công dân số” đang hình thành, nơi công nghệ và dữ liệu trở thành động lực tăng trưởng, nâng cao năng suất lao động.

Phó Thủ tướng Nguyễn Chí Dũng phát biểu tại sự kiện. Ảnh: Bộ KH&CN

Ngày Chuyển đổi số Quốc gia 2025 có ý nghĩa hết sức quan trọng nhằm nâng cao nhận thức toàn xã hội về vai trò của khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số (KHCN, ĐMST và CĐS), đưa chuyển đổi số thực sự đi vào cuộc sống, mang lại lợi ích thiết thực cho người dân, doanh nghiệp và toàn xã hội.

Theo Phó Thủ tướng Nguyễn Chí Dũng, trước bối cảnh thế giới đang bước vào một giai đoạn chuyển đổi sâu sắc của AI, IoT, chuyển đổi số,… Do đó, Đảng, Nhà nước, Chính phủ đã xác định KHCN, ĐMST và CĐS là yếu tố quan trọng để xác lập mô hình tăng trưởng mới để Việt Nam hiện thực hóa khát vọng phát triển nhanh, bền vững, bao trùm và tự chủ nhằm đạt được 2 mục tiêu 100 năm của đất nước.

Kể từ khi Chính phủ ban hành Chương trình Chuyển đổi số quốc gia vào tháng 6/2020, hành trình thúc đẩy và lan tỏa những thành tựu phát triển của công cuộc CĐS đã trở thành xu thế tất yếu, là dòng chảy chủ đạo trong phát triển đất nước.

Trong giai đoạn 2020-2021, Chính phủ đã tập trung "đặt nền móng" cho công cuộc CĐS quốc gia. Phát huy nền tảng đó, trong giai đoạn từ năm 2022 đến nay, nước ta đã "tăng tốc phát triển", đưa chuyển đổi số từng bước đi vào đời sống. Hoạt động quản lý nhà nước và thực hiện thủ tục hành chính được đẩy mạnh số hóa; 80% bộ, ngành, địa phương có nền tảng chia sẻ dữ liệu dùng chung.

Hàng loạt mô hình chính quyền số, đô thị thông minh được bước đầu hình thành. Chính phủ chỉ đạo triển khai năm dữ liệu quốc gia trọng điểm, tạo nền tảng cho quản trị dựa trên dữ liệu.

"Mặc dù đã đạt được nhiều thành tựu nhất định, chúng ta cũng cần nhìn nhận thẳng thắn rằng, chặng đường phía trước vẫn còn không ít khó khăn, thách thức" - Phó Thủ tướng nhấn mạnh.

Nhiều cơ chế, chính sách chưa đồng bộ, chưa tiệm cận các chuẩn mực quốc tế và bắt kịp với sự phát triển nhanh chóng của KHCN. Hạ tầng và dữ liệu số vẫn còn phân tán, chia sẻ dữ liệu giữa các cơ quan còn hạn chế.

Vẫn còn tình trạng thiếu hụt nhân lực số, đặc biệt là nhân lực chất lượng cao. Nhiều địa phương, doanh nghiệp nhỏ chưa thực sự tiếp cận được lợi ích của chuyển đổi số. Ở một số nơi, cách làm còn hình thức, phong trào, hiệu quả chưa đến với người dân.

Biến chuyển đổi số thành tăng trưởng thực chất

Phát biểu tại sự kiện, Thứ trưởng Thường trực Bộ Khoa học và Công nghệ (KHCN) Vũ Hải Quân nhấn mạnh tinh thần xuyên suốt của chủ đề năm nay: “Trong khó khăn hoạn nạn, tinh thần tương thân tương ái càng tỏa sáng, và chính tinh thần đó sẽ tiếp thêm sức mạnh để chúng ta đẩy nhanh quá trình chuyển đổi số, nhanh hơn - hiệu quả hơn - gần dân hơn”.

Thứ trưởng Thường trực Vũ Hải Quân. Ảnh: Bộ KH&CN

Ông cho biết, sau giai đoạn khởi động và tạo nền tảng, chuyển đổi số của Việt Nam đã đi vào chiều sâu, với hạ tầng viễn thông phủ tới 99,3% thôn, bản; dịch vụ công trực tuyến toàn trình đạt gần 40%, tăng gấp 9 lần so với năm 2019; kinh tế số chiếm khoảng 14-15% GDP, tiến tới mục tiêu 20% vào năm 2025.

Theo Thứ trưởng Vũ Hải Quân, giai đoạn 2026-2030 sẽ là bước chuyển quan trọng, hướng đến “chuyển hóa thành quả số hóa thành tăng trưởng kinh tế, nâng cao năng suất và năng lực cạnh tranh quốc gia”.

“Chuyển đổi số cần phải nhanh hơn - nhanh hơn trong xây dựng và hoàn thiện thể chế, trong triển khai các chiến lược, dự án và trong thích ứng với công nghệ mới. Đồng thời, phải hiệu quả hơn, được đo bằng tác động thực tế đến năng suất, chi phí và sự hài lòng của người dân, doanh nghiệp” - ông Quân nhận định.

Thứ trưởng cũng nhấn mạnh, hiệu quả của chuyển đổi số phải được đo bằng niềm tin và sự hài lòng của người dân, qua việc tạo dựng một không gian mạng lành mạnh, văn minh. Bởi chỉ khi chuyển đổi số gắn liền với đời sống, giải quyết những vướng mắc của người dân và đem lại hạnh phúc cho nhân dân, khi đó chuyển đổi số mới thực sự đi vào lòng người.

Cũng trong khuôn khổ sự kiện, Bộ KHCN công bố xếp hạng mức độ chuyển đổi số (DTI) năm 2024 của các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương - được coi là căn cứ quan trọng phản ánh mức độ sẵn sàng và hiệu quả triển khai chuyển đổi số trên phạm vi toàn quốc.