Việt Nam hướng tới trung tâm công nghiệp sạch và bền vững khu vực

Diễn đàn "Đầu tư và Xây dựng Nhà máy công nghiệp 2025" diễn ra chiều ngày 11/9/2025 tại Hà Nội, trong khuôn khổ Triển lãm Viet Industry 2025. Diễn đàn tập trung bàn về định hướng phát triển nhà máy sản xuất bền vững, hiện đại, đáp ứng tiêu chuẩn toàn cầu và xu hướng chuyển đổi xanh, đồng thời tạo cơ hội kết nối giữa doanh nghiệp Việt Nam với các đối tác đầu tư, cung ứng và chuyển giao công nghệ.

Phát biểu khai mạc, ông Chu Việt Cường - Giám đốc Trung tâm Hỗ trợ phát triển công nghiệp (IDC), Cục Công nghiệp, Bộ Công Thương nhấn mạnh: Việt Nam đang là điểm đến hấp dẫn của dòng vốn đầu tư quốc tế với môi trường chính trị ổn định, lực lượng lao động trẻ, cùng hệ thống chính sách ngày càng cởi mở và minh bạch. Chính phủ đặt mục tiêu đến năm 2030 đưa Việt Nam trở thành trung tâm công nghiệp sạch và bền vững trong khu vực, tập trung thu hút đầu tư vào công nghiệp nền tảng, công nghiệp hỗ trợ và công nghiệp công nghệ cao.

Ông khẳng định: "Diễn đàn hôm nay không chỉ là dịp để chúng ta trao đổi, thảo luận về xu hướng và cơ hội hợp tác, mà còn là cơ hội để kết nối các ý tưởng lớn, thúc đẩy để xây dựng những nhà máy công nghiệp hiện đại, những trái tim của nền sản xuất quốc gia. Các khu công nghiệp, các nhà máy mới sẽ không chỉ đơn thuần là nơi sản xuất, mà còn là không gian sáng tạo, hướng dụng công nghệ số, trí tuệ nhân tạo, tự động hóa, góp phần hình thành nên hệ sinh thái, công nghiệp thông minh, thân thiện với môi trường". Ông Cường cũng nhấn mạnh cam kết của Chính phủ trong hoàn thiện chính sách ưu đãi đầu tư, phát triển hạ tầng công nghiệp và logistics, tăng cường liên kết vùng và hỗ trợ công nghiệp phụ trợ.

Toàn cảnh diễn đàn "Đầu tư và Xây dựng Nhà máy công nghiệp 2025". Ảnh: Bích Ngọc

Doanh nghiệp Việt trước cơ hội và thách thức trong chuỗi cung ứng toàn cầu

Đại diện Ban tổ chức, bà Trần Vân Khánh - Công ty Tư vấn đầu tư VKI đồng tình với ý kiến trên. Bà cũng cho biết, bối cảnh kinh tế Việt Nam hiện nay vừa có cơ hội vừa đối diện thách thức. Việt Nam hưởng lợi từ xu hướng dịch chuyển chuỗi cung ứng toàn cầu, song phải cạnh tranh gay gắt với các quốc gia như Indonesia, Ấn Độ, Mexico. Các rủi ro bảo hộ thương mại từ Mỹ, EU, Trung Quốc cùng yêu cầu tuân thủ tiêu chuẩn xanh toàn cầu và cam kết Net Zero đặt ra nhiều thách thức cho doanh nghiệp.

Ở trong nước, chi phí logistics chiếm khoảng 16,5% GDP, cao hơn mức trung bình toàn cầu; hạ tầng kết nối chưa đồng bộ, chi phí vận tải nội địa còn cao. Lao động dồi dào nhưng thiếu nhân lực chất lượng cao trong công nghệ và công nghiệp phụ trợ, tỷ lệ nội địa hóa thấp, phụ thuộc nhiều vào nguyên liệu và linh kiện nhập khẩu. Thủ tục hành chính đã cải thiện nhưng vẫn còn vướng mắc và thiếu sự đồng bộ.

Để khắc phục, bà Khánh đề xuất tăng tỷ lệ nội địa hóa bằng đổi mới công nghệ, tích hợp ESG và phát triển năng lượng tái tạo, thúc đẩy liên kết giữa doanh nghiệp FDI và doanh nghiệp trong nước để xây dựng hệ sinh thái công nghiệp bền vững. Đồng thời, cần đầu tư hạ tầng khu công nghiệp thế hệ mới, logistics thông minh, khu thương mại tự do; chính quyền địa phương cần đóng vai trò tích cực trong cải cách thủ tục, nâng cấp logistics và đào tạo nhân lực chất lượng cao.

Hạ tầng bứt phá, chính sách thông thoáng: Việt Nam mở rộng cánh cửa đầu tư

Việt Nam đang nổi lên như một điểm đến hấp dẫn đối với các nhà đầu tư quốc tế nhờ xu hướng phát triển công nghiệp, hạ tầng và những chính sách ưu đãi ngày càng thông thoáng. Theo ông Chu Việt Cường, trong những năm gần đây, ngành công nghiệp Việt Nam duy trì được mức tăng trưởng vững chắc. Chỉ số sản xuất công nghiệp (IIP) trong 7 tháng đầu năm 2025 tăng 8,6% so với cùng kỳ, riêng tháng 7/2025 đạt mức tăng 8,5%. Giá trị gia tăng của toàn ngành công nghiệp trong quý I/2025 ước tăng 7,32%, đóng góp 2,39 điểm phần trăm vào mức tăng tổng.

Song song với sự phát triển công nghiệp, hạ tầng giao thông, năng lượng và đô thị thông minh cũng được chú trọng đầu tư. Giai đoạn 2025-2030 là thời kỳ bứt phá với nhiều dự án trọng điểm như cao tốc Bắc - Nam, các tuyến vành đai 3, 4, metro tại Hà Nội và TP.HCM, sân bay Long Thành, đường sắt cao tốc cùng hệ thống cảng biển, kho bãi logistics hiện đại. Ngành xây dựng được dự báo sẽ tiếp tục tăng trưởng mạnh mẽ, đóng góp tích cực vào GDP trong giai đoạn tới.

Ông Chu Việt Cường - Giám đốc Trung tâm Hỗ trợ phát triển công nghiệp (IDC), Cục Công nghiệp, Bộ Công Thương phát biểu tại diễn đàn. Ảnh: Bích Ngọc

Quỹ đất công nghiệp cũng mở rộng nhanh chóng, đặc biệt ở khu vực miền Bắc với quy mô đạt 16.700 ha vào quý III/2024, tăng 16% so với năm 2023. Giá thuê đất trung bình đạt khoảng 130 USD/m², tăng 5,7%, thậm chí có nơi tăng tới 10%. Cùng với đó, chiến lược số hóa quốc gia được đẩy mạnh: đến năm 2025, 100% tỉnh, thành sẽ được phủ sóng 5G, cáp quang phổ cập rộng khắp, đồng thời phát triển các đô thị thông minh, trung tâm R&D, cảng và sân bay công nghệ cao. Kinh tế số dự kiến đóng góp khoảng 20% GDP vào năm 2025 và 30% vào năm 2030.

Để khuyến khích đầu tư, Việt Nam ban hành nhiều chính sách ưu đãi nổi bật. Theo dự thảo luật mới có hiệu lực từ tháng 7/2025, các dự án trong lĩnh vực công nghệ cao, hạ tầng số, nghiên cứu và phát triển, cũng như dự án tại các khu công nghiệp, khu công nghệ cao, khu kinh tế hoặc vùng khó khăn sẽ được hưởng nhiều ưu đãi. Doanh nghiệp được miễn thuế thu nhập doanh nghiệp trong 4 năm đầu, giảm 50% trong 9 năm tiếp theo; các dự án đặc biệt lớn hoặc tại địa bàn khó khăn có thể áp dụng mức thuế suất ưu đãi 10% trong 15 năm. Ngoài ra, máy móc, thiết bị và nguyên liệu chưa sản xuất trong nước được miễn thuế nhập khẩu. Chính sách đất đai cũng thông thoáng hơn với thời gian thuê tối đa lên tới 70 năm, miễn tiền thuê từ 7-15 năm tùy khu vực, mức miễn giảm có thể tới 50%.

Từ những yếu tố trên có thể thấy, Việt Nam đang tạo dựng một môi trường đầu tư năng động, vừa thúc đẩy phát triển hạ tầng, công nghiệp, số hóa, vừa đưa ra chính sách ưu đãi cạnh tranh. Đây chính là "cơ hội vàng" cho các doanh nghiệp quốc tế và trong nước, khẳng định Việt Nam không chỉ là điểm đến sản xuất, mà còn là đối tác chiến lược trong chuỗi cung ứng toàn cầu.

Doanh nghiệp tiên phong với định hướng phát triển công nghiệp xanh và công nghệ cao

Trong bức tranh phát triển hạ tầng công nghiệp năm 2025, cả VSIP và INTECH Group đều khẳng định vị thế tiên phong với những định hướng chiến lược rõ ràng. Theo ông Cao Phan Tuân - Trưởng phòng Marketing Khu công nghiệp VSIP Bắc Ninh, VSIP tiếp tục mở rộng loạt dự án mới như VSIP Thái Bình (khởi công tháng 3/2025) và VSIP Hải Long (Nam Định), dự kiến triển khai giai đoạn 1 trong quý III hoặc đầu quý IV năm nay.

Song song, doanh nghiệp chú trọng phát triển mô hình khu công nghiệp xanh, tiêu biểu là VSIP III tại Bình Dương - điểm đến đang thu hút các nhà đầu tư cam kết bảo vệ môi trường. VSIP cũng hướng tới hoàn thiện hệ sinh thái toàn diện, bao gồm khu đô thị, nhà xưởng chuyên dụng, trung tâm logistics, khu R&D và công nghệ cao, qua đó khẳng định vai trò là nhà phát triển bất động sản công nghiệp hàng đầu Việt Nam gắn liền với phát triển bền vững.

Ông Cao Đại Thắng - Tổng Giám đốc INTECH GroupGroup chia sẻ về xu hướng đầu tư nhà máy công nghiệp. Ảnh: Bích Ngọc

Ở lĩnh vực công nghệ cao, INTECH Group đặt mục tiêu bứt phá trong năm 2025 với kế hoạch đầu tư và phát triển các nhà máy chuyên sâu về phòng sạch, bán dẫn và điện tử. Trọng tâm chiến lược của INTECH là xây dựng nguồn nhân lực chất lượng cao, thông qua các chương trình đào tạo và tuyển dụng quy mô lớn, đồng thời mở rộng sản xuất để đáp ứng nhu cầu thị trường. Với sự chuẩn bị đồng bộ từ hạ tầng đến nhân lực, INTECH Group kỳ vọng tạo dựng dấu ấn mới, góp phần đưa Việt Nam trở thành điểm đến sản xuất công nghệ cao hàng đầu trong khu vực.

Bích Ngọc - Đình Minh