Từ xu hướng toàn cầu đến lựa chọn của Việt Nam
Gần hai thế kỷ qua, xăng dầu đóng vai trò nền tảng đối với giao thông vận tải và sự phát triển kinh tế - xã hội. Tuy nhiên, áp lực giảm phát thải, bảo vệ môi trường và bảo đảm an ninh năng lượng đang thúc đẩy các quốc gia tìm kiếm những nguồn nhiên liệu thay thế bền vững hơn. Trong đó, nhiên liệu sinh học, đặc biệt là ethanol, được xem là một trong những giải pháp quan trọng.
 |
| Ảnh minh họa |
Ethanol được sản xuất từ các nguyên liệu có nguồn gốc nông nghiệp như mía, ngô, sắn, củ cải đường hoặc các phụ phẩm hữu cơ. Khi phối trộn với xăng khoáng theo các tỷ lệ khác nhau sẽ tạo thành các loại xăng sinh học như E5, E10, E15 hay E85. Trong đó, E10 là loại xăng chứa tối đa 10% ethanol và khoảng 90% xăng khoáng.
Trên thế giới, nhiên liệu sinh học đã được sử dụng rộng rãi không chỉ vì mục tiêu môi trường mà còn nhằm đa dạng hóa nguồn cung năng lượng. Mỹ hiện là thị trường ethanol lớn nhất thế giới với E10 là loại xăng phổ biến nhất. Brazil duy trì tỷ lệ phối trộn ethanol trong xăng ở mức khoảng 27%, trong khi Ấn Độ đang đẩy nhanh lộ trình đạt mục tiêu E20 nhằm giảm phụ thuộc vào nhập khẩu dầu thô. Tại châu Âu, nhiên liệu sinh học cũng là thành phần quan trọng trong chiến lược giảm phát thải của lĩnh vực giao thông vận tải.
Thực tiễn quốc tế cho thấy E5, E10 hoặc E15 thường là bước đi phù hợp trong giai đoạn đầu, khi hạ tầng và phương tiện chưa cần thay đổi đáng kể. Đây cũng là lý do E10 được xem là lựa chọn phù hợp đối với Việt Nam ở thời điểm hiện nay.
E10 - giải pháp hài hòa giữa môi trường và an ninh năng lượng
Xăng E10 được nhiều quốc gia lựa chọn nhờ khả năng cân bằng giữa yêu cầu giảm phát thải và tính khả thi trong triển khai. Với tỷ lệ phối trộn 10% ethanol, E10 vẫn tương thích với phần lớn các phương tiện sử dụng động cơ xăng hiện nay, đồng thời có thể sử dụng trên hệ thống tồn trữ, vận chuyển và phân phối xăng dầu hiện hữu.
Không chỉ mang ý nghĩa môi trường, E10 còn góp phần nâng cao khả năng chống chịu của hệ thống năng lượng quốc gia. Trong bối cảnh thị trường dầu mỏ thế giới liên tục biến động bởi các yếu tố địa chính trị, gián đoạn chuỗi cung ứng và biến động giá năng lượng, việc đa dạng hóa nguồn nhiên liệu trở thành yêu cầu ngày càng cấp thiết.
Theo Bộ Công Thương, nhu cầu xăng dầu của Việt Nam năm 2025 ước đạt khoảng 26,4 triệu tấn, trong đó xăng chiếm gần 11,9 triệu tấn. Nếu toàn bộ lượng xăng tiêu thụ trên thị trường được thay thế bằng E10, Việt Nam có thể giảm khoảng 1,1 triệu tấn xăng khoáng mỗi năm. Đây là con số có ý nghĩa cả về kinh tế lẫn an ninh năng lượng.
Ở góc độ phát triển kinh tế, nhiên liệu sinh học còn mở ra cơ hội hình thành chuỗi giá trị liên kết giữa nông nghiệp, công nghiệp chế biến, lọc hóa dầu và phân phối nhiên liệu. Khi nhu cầu ethanol tăng ổn định, các vùng nguyên liệu có thêm đầu ra, nhà máy nhiên liệu sinh học được vận hành hiệu quả hơn và doanh nghiệp năng lượng có thêm sản phẩm đáp ứng xu hướng tiêu dùng xanh.
 |
| Nhà máy Lọc dầu Dung Quất thuộc BSR tổ chức lễ xuất bán xăng E10. Ảnh: Thanh Hiếu |
Petrovietnam và vai trò hiện thực hóa chính sách
Để một chính sách đi vào cuộc sống, cần có những doanh nghiệp đủ năng lực tổ chức triển khai trên quy mô lớn. Với hệ sinh thái năng lượng đồng bộ từ sản xuất, chế biến đến phân phối, Petrovietnam giữ vai trò quan trọng trong việc hiện thực hóa chủ trương phát triển nhiên liệu sinh học của Việt Nam.
 |
| Bộ trưởng Bộ Công Thương Lê Mạnh Hùng cùng lãnh đạo Petrovietnam, lãnh đạo BSR kiểm tra tình hình sản xuất tại Nhà máy Nhiên liệu sinh học Dung Quất. Ảnh: Thanh Hiếu |
Thông qua các đơn vị thành viên như Tổng công ty Lọc hóa dầu Việt Nam (BSR), Tổng công ty Dầu Việt Nam (PVOIL) và Công ty Cổ phần Nhiên liệu sinh học miền Trung (BSR-BF), Petrovietnam đang sở hữu những điều kiện thuận lợi để tham gia toàn bộ chuỗi giá trị E10, từ sản xuất ethanol, phối trộn nhiên liệu đến phân phối ra thị trường.
Trong lộ trình chuyển dịch năng lượng, xe điện, hydro hay nhiên liệu hàng không bền vững là những giải pháp dài hạn. Tuy nhiên, với hàng chục triệu phương tiện động cơ xăng đang lưu hành, E10 được xem là bước chuyển thực tế và khả thi hơn trong giai đoạn hiện nay. Mỗi lít xăng E10 không chỉ góp phần giảm phát thải mà còn thể hiện nỗ lực xây dựng một hệ thống năng lượng đa dạng, tự chủ và bền vững hơn cho tương lai.
