Hội Tự động hóa Việt Nam đề xuất chuyển đổi số Đông y, liên kết 5 bên chăm sóc sức khỏe cộng đồng

Ngày 19/5, tại văn phòng Hội Đông y Việt Nam, hội thảo kết nối hợp tác đa phương giữa 5 đơn vị gồm Hội Đông y Việt Nam, Hội Hành nghề Y tư nhân Việt Nam, Hội Tự động hóa Việt Nam, Hội Cựu Thanh niên xung phong Việt Nam và Viện Nghiên cứu Bảo tồn và Phát triển Văn hóa Dân tộc đã diễn ra với nhiều định hướng hợp tác đáng chú ý.

Sự kiện hướng tới xây dựng mạng lưới liên kết trong chăm sóc sức khỏe cộng đồng, phát huy giá trị y học cổ truyền, thúc đẩy chuyển đổi số y tế và bảo tồn văn hóa dân tộc trong bối cảnh mới.

Toàn cảnh hội thảo

Phát biểu khai mạc, TTND.PGS.TS. Đậu Xuân Cảnh - Chủ tịch Hội Đông y Việt Nam nhấn mạnh mục tiêu kết nối sức mạnh liên ngành nhằm phát triển nền Đông y Việt Nam theo hướng hiện đại, phục vụ hiệu quả công tác chăm sóc sức khỏe nhân dân. Ông cũng bày tỏ mong muốn mở rộng hợp tác công nghệ, quản trị và nguồn lực từ khối y tế tư nhân, đồng thời dành sự quan tâm đặc biệt tới công tác chăm sóc sức khỏe cho lực lượng cựu thanh niên xung phong.

TTND.PGS.TS. Đậu Xuân Cảnh - Chủ tịch Hội Đông y Việt Nam phát biểu khai mạc hội thảo

Hội Hành nghề Y tư nhân Việt Nam: Đẩy mạnh nguồn lực và chuyển đổi số toàn quốc

Đại diện Hội Hành nghề Y tư nhân Việt Nam cho biết mạng lưới y tế ngoài công lập hiện phát triển mạnh với hơn 200 cơ sở hành nghề chuyên khoa cùng sự tham gia của Viện Phát triển Y tế. Theo GS.TS. Phan Văn Tường - Phó Chủ tịch, Tổng Thư ký Hội, trong bối cảnh người dân đứng trước “ma trận” thông tin y tế, hệ thống y tế tư nhân có vai trò quan trọng trong tư vấn và cung cấp các dịch vụ chuẩn hóa.

Đơn vị hiện cũng đang triển khai chương trình đào tạo chuyển đổi số cho y tế tư nhân trên toàn quốc sau khi ký kết với Bộ Y tế - Trung tâm Thầy thuốc Quốc gia. Nội dung bao gồm bệnh án điện tử, quản trị phòng dược và kết nối dữ liệu tuyến tỉnh.

GS.TS. Phan Văn Tường - Phó Chủ tịch, Tổng Thư ký Hội Hành nghề Y tư nhân Việt Nam

Ở góc độ phát triển Đông y, GS.TS. Nguyễn Văn Năm - Chủ tịch CLB Doanh nghiệp Hành nghề y tư nhân Việt Nam cho rằng Đông y thế giới đang thay đổi mạnh mẽ khi ứng dụng sâu công nghệ hiện đại. Ông đặt vấn đề cần tăng cường liên kết với giới khoa học, công nghệ sinh học để nâng tầm Đông y Việt Nam, đặc biệt trong bối cảnh nhiều đối tác quốc tế như CHLB Đức đang quan tâm tới lĩnh vực này.

Các chuyên gia cũng nhấn mạnh xu hướng kết hợp Đông - Tây y trong điều trị. Theo BSCK2. Trịnh Đình Cần và TSDS. Phùng Tuấn Giang, Đông y vẫn giữ vai trò quan trọng trong nhiều phác đồ hỗ trợ điều trị, đặc biệt với các bệnh lý mạn tính và ung thư. Hiện đơn vị đang nghiên cứu hơn 200 bài thuốc hỗ trợ điều trị ung thư, đồng thời theo đuổi định hướng “Y học chữa lành” gắn với bảo tồn giá trị văn hóa dân tộc.

Hội Tự động hóa Việt Nam: Kiến tạo hệ sinh thái số cho Đông y và y tế cộng đồng

Một trong những nội dung nhận được nhiều sự quan tâm tại hội thảo là định hướng chuyển đổi số và ứng dụng công nghệ do Hội Tự động hóa Việt Nam đề xuất.

Ông Đỗ Nguyên Hưng - Tổng Thư ký Hội cho biết, sau hơn 30 năm hoạt động kể từ khi thành lập năm 1994 theo quyết định của Thủ tướng Chính phủ, Hội đã xây dựng mạng lưới kết nối rộng khắp với các bộ, ngành khoa học công nghệ, chuyên gia đa lĩnh vực cùng cộng đồng doanh nghiệp trong và ngoài nước.

Theo ông Hưng, chuyển đổi số không còn đơn thuần là câu chuyện máy móc hay tự động hóa sản xuất, mà đã mở rộng sang quản trị dữ liệu, sáng tạo nội dung và vận hành hệ sinh thái thông minh. Từ thực tế đó, Hội đề xuất đưa nội dung chuyển đổi số Đông y vào chiến lược phát triển giai đoạn 2026 - 2030 theo hướng linh hoạt, phù hợp thực tiễn.

Ông Đỗ Nguyên Hưng – Tổng Thư ký Hội Tự động hóa Việt Nam

Đáng chú ý, Hội Tự động hóa Việt Nam cam kết xây dựng các “điểm chạm” công nghệ nhằm hỗ trợ toàn diện cho lĩnh vực Đông y và chăm sóc sức khỏe cộng đồng. Trong đó có việc phối hợp xây dựng hệ thống dữ liệu số về dược liệu, vùng trồng, hội viên và doanh nghiệp y tế; triển khai các chương trình chiến lược miễn phí; đồng thời kết nối nguồn lực nghiên cứu, vốn đầu tư và đội ngũ chuyên gia địa phương cho các dự án Đông y.

Đại diện Hội nhận định, công nghệ sẽ đóng vai trò then chốt trong quản lý dữ liệu sức khỏe, theo dõi hiệu quả chương trình cộng đồng, xây dựng công cụ truyền thông và hỗ trợ quản trị. Việc số hóa nếu được triển khai đúng hướng không chỉ giúp nâng cao hiệu quả vận hành mà còn tạo khả năng đo lường, duy trì và lan tỏa bền vững các hoạt động xã hội.

Hội Cựu Thanh niên xung phong Việt Nam: Đề xuất mô hình chăm sóc sức khỏe thí điểm

Đại diện Hội Cựu Thanh niên xung phong Việt Nam, ông Ngô Văn Tuyến - Ủy viên Thường trực Đoàn Chủ tịch Hội cho biết hiện tổ chức đang quản lý khoảng 420.000 hội viên trên tổng số 660.000 cựu thanh niên xung phong cả nước. Theo ông Tuyến, bên cạnh công tác chăm lo đời sống và chế độ chính sách, nhu cầu chăm sóc sức khỏe cho hội viên ngày càng cấp thiết. Tuy nhiên, nhiều cựu TNXP sau năm 1975 vẫn chưa có bảo hiểm y tế; hoạt động khám chữa bệnh lưu động cũng gặp nhiều vướng mắc thủ tục.

Để nâng cao hiệu quả triển khai, Hội đề xuất phối hợp với khối y tế tư nhân xây dựng mô hình khám sàng lọc uy tín, có dữ liệu lưu trữ minh bạch nhằm tránh tình trạng lợi dụng danh nghĩa khám bệnh để kinh doanh thực phẩm chức năng. Hà Nội được đề xuất là địa phương thí điểm đầu tiên. Ngoài ra, Hội cũng mong muốn tham gia chuỗi liên kết sản xuất dược liệu khi cựu TNXP có thể hỗ trợ quỹ đất, vùng trồng nguyên liệu, còn phía Đông y đảm nhận khâu giống và bao tiêu đầu ra.

Ông Ngô Văn Tuyến – Ủy viên Thường trực Đoàn Chủ tịch Hội Cựu Thanh niên xung phong Việt Nam

Viện Nghiên cứu Bảo tồn và Phát triển Văn hóa Dân tộc: Đưa bài thuốc cổ truyền trở thành di sản văn hóa

Ở góc độ văn hóa, NSND. Lê Tiến Thọ - Viện trưởng Viện Nghiên cứu Bảo tồn và Phát triển Văn hóa Dân tộc cho rằng các bài thuốc cổ truyền cần được nhìn nhận như một dạng di sản văn hóa của dân tộc. Theo ông, Việt Nam sở hữu kho tàng hàng chục nghìn bài thuốc quý, song vẫn còn thiếu hệ thống chuẩn hóa và tư liệu hóa bài bản. “Mọi hàng hóa đều cần có một câu chuyện văn hóa phía sau”, ông nhấn mạnh.

Từ định hướng đó, Viện đề xuất phối hợp cùng Hội Đông y Việt Nam thực hiện công tác tư liệu hóa, biên soạn và lưu truyền các bài thuốc cổ truyền cho thế hệ sau. Đồng thời, đơn vị sẽ tổ chức các triển lãm, trạm sáng tác, sự kiện truyền thông nhằm giới thiệu nền tảng khoa học của Đông y, góp phần xây dựng niềm tin trong cộng đồng.

Viện cũng đề xuất phối hợp với Hội Tự động hóa Việt Nam triển khai số hóa di sản, xây dựng “Bản đồ y học” và kết nối dữ liệu cộng đồng, qua đó từng bước hình thành hệ sinh thái bảo tồn - phát triển y học dân tộc trong thời đại số.

NSND. Lê Tiến Thọ cho rằng các bài thuốc cổ truyền cần được nhìn nhận như một dạng di sản văn hóa của dân tộc

Theo định hướng được các bên thống nhất tại hội thảo, mô hình hợp tác lần này không dừng ở những chương trình phối hợp ngắn hạn mà hướng tới hình thành một liên minh liên ngành giữa chuyên môn y học, công nghệ, cộng đồng xã hội và văn hóa dân tộc.

Các đại biểu nhận định, trong bối cảnh dữ liệu đang trở thành “hạ tầng mềm” của quản trị hiện đại, việc ứng dụng công nghệ vào lĩnh vực chăm sóc sức khỏe cộng đồng không chỉ giúp tăng tính minh bạch, khả năng theo dõi và đánh giá hiệu quả chương trình, mà còn tạo tiền đề để nhân rộng các mô hình trên quy mô lớn trong tương lai.

Thách thức từ y học hiện đại và bài toán truyền thông chính thống

Bên cạnh các định hướng hợp tác, hội thảo cũng dành nhiều thời gian trao đổi về những thay đổi mạnh mẽ của nền y học hiện đại. Các đại biểu dẫn chứng nhiều bước tiến mới như ứng dụng thuốc đích điều trị đột biến gen giúp kéo dài thời gian sống cho bệnh nhân, hay xu hướng kích hoạt hệ miễn dịch tự thân trong điều trị bệnh. Đồng thời, ngành y tế hiện cũng đang nghiên cứu thành lập thêm các trung tâm chuyên sâu quy mô lớn tại Bệnh viện Đại học Y Hà Nội.

Trước tốc độ phát triển nhanh của y học hiện đại, nhiều ý kiến cho rằng Đông y không thể đứng ngoài xu thế đổi mới, đặc biệt trong lĩnh vực truyền thông và xây dựng niềm tin cộng đồng. Các đại biểu nhấn mạnh sự cần thiết phải hình thành những kênh thông tin chính thống, giúp người dân, nhất là người cao tuổi tiếp cận đúng kiến thức về Đông y và chăm sóc sức khỏe chủ động.

Theo các chuyên gia, việc thiếu định hướng truyền thông bài bản dễ khiến những thông tin sai lệch, thổi phồng công dụng hoặc các hiện tượng biến tướng như “nước kiềm chữa bệnh” gây ảnh hưởng tiêu cực tới uy tín của y học cổ truyền. Vì vậy, xây dựng lại niềm tin xã hội được xem là một trong những nhiệm vụ trọng tâm của giai đoạn tới.

Thống nhất triển khai 5 chương trình hành động cốt lõi

Kết thúc hội thảo, TTND.PGS.TS. Đậu Xuân Cảnh cùng lãnh đạo các đơn vị thống nhất định hướng thành lập Liên minh hợp tác đa phương 5 bên, thay cho mô hình phối hợp riêng lẻ trước đây.

Theo dự thảo Biên bản ghi nhớ hợp tác (MOU), các bên sẽ tập trung triển khai 5 chương trình hành động trọng tâm gồm:

* Chương trình Sức khỏe cộng đồng Việt Nam, tập trung vào dưỡng sinh, tập luyện, dinh dưỡng và chăm sóc sức khỏe trực tiếp cho hội viên, đặc biệt ưu tiên lực lượng cựu thanh niên xung phong.

* Chương trình Chuyển đổi số và Ứng dụng AI, xây dựng hệ sinh thái số y tế, số hóa hồ sơ sức khỏe, liên thông dữ liệu hội viên và bảo mật thông tin, với vai trò điều phối công nghệ của Hội Tự động hóa Việt Nam.

* Chương trình Dưỡng sinh học đường và công sở, hướng tới đưa mô hình chăm sóc sức khỏe chủ động vào trường học và môi trường làm việc, góp phần giải quyết các vấn đề như suy dinh dưỡng, thấp còi hay béo phì.

* Chương trình Bảo tồn tri thức văn hóa y học cổ truyền, tập trung tư liệu hóa bài thuốc cổ, xây dựng bản đồ di sản y học và tổ chức các hoạt động triển lãm khoa học nhằm tăng cường niềm tin cộng đồng.

* Chương trình Liên kết doanh nghiệp phục vụ cộng đồng, hình thành chuỗi giá trị liên kết giữa vùng trồng dược liệu, khâu chuẩn hóa giống - kỹ thuật và hệ thống sản xuất, tiêu thụ sản phẩm, dịch vụ chăm sóc sức khỏe.

Các đại biểu chụp ảnh lưu niệm tại hội thảo

Trong thời gian tới, các bên sẽ cử đầu mối tham gia Ban Điều phối Hợp tác đa phương để hoàn thiện văn bản MOU chính thức, đồng thời xây dựng bộ tiêu chí thí điểm mô hình tại Hà Nội trong vòng 1-3 tháng trước khi mở rộng triển khai trên phạm vi toàn quốc.