 |
| Các lãnh đạo VAA; lãnh đạo Công ty Nhiệt điện Cẩm Phả TKV, Nhà máy Nhiệt điện Cẩm Phả; cùng các học viên trong buổi hội thảo bàn về chiến lược đào tạo Hệ thống điều khiển nhà máy nhiệt điện, trước khi chính thức tổ chức khai giảng khóa đào tạo |
Khóa đào tạo là một trong những hoạt động chiến lược triển khai hợp tác kỹ thuật giữa VAA và tập đoàn TKV Việt Nam trong năm 2026, với mục tiêu đào tạo nhân lực chất lượng cao phục vụ công tác vận hành cho Nhà máy Nhiệt điện Cẩm Phả.
Phụ trách khóa đào tạo là các chuyên gia cao cấp lĩnh vực tự động hóa của VAA. Sau 15 ngày, các các bộ quản lý, kỹ sư của nhà máy được trang bị kiến thức, kỹ năng, khả năng vận hành sản xuất chuẩn xác, đặc biệt nâng cao tính tự chủ, sáng tạo trong lĩnh vực hoạt động khoa học - kỹ thuật.
Được biết, trước khi chính thức tổ chức khai giảng khóa đào tạo, các lãnh đạo VAA và lãnh đạo Tập đoàn TKV Việt Nam (gồm các lãnh đạo, cán bộ quản lý của Công ty Nhiệt điện Cẩm Phả TKV và Nhà máy Nhiệt điện Cẩm Phả) đã có cuộc hội thảo chia sẻ mục tiêu, kế hoạch cho chiến lược đào tạo giữa hai bên.
Theo ông Trần Văn Hoan - Bí thư Đảng ủy, Giám đốc nhà máy Nhiệt điện Cẩm phả, nhu cầu của nhà máy hiện đang cần rất nhiều cán bộ kỹ thuật có trình độ, có kinh nghiệm. Chương trình đào tạo Hệ thống điều khiển trong nhà máy nhiệt điện giữa VAA và Tập đoàn TKV Việt Nam là cơ hội tốt để các cán bộ kỹ thuật tiếp tục được nâng cao năng lực.
 |
| Ông Trần Văn Hoan chia sẻ về nhu cầu thiếu hụt nhân lực chất lượng cao trong các nhà máy lĩnh vực khoa học kỹ thuật. Ông bày tỏ mong muốn được phối hợp chặt chẽ với VAA trong đào tạo, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực cho cán bộ quản lý, kỹ sư vận hành hệ thống sản xuất của Tập đoàn TKV Việt Nam |
Ông Trần Văn Hoan cho biết, khóa học lần này có 30 học viên là những cán bộ quản lý, kỹ sư trực tiếp vận hành thiết bị trong Nhà máy Nhiệt điện Cẩm Phả. Đây là những nhân lực chủ chốt của nhà máy, cho nên việc thực hiện tốt các quy định của lớp học, thông qua các khóa đào tạo hết sức cần thiết, để đảm bảo nhà máy vận hành ổn định, tối ưu và tiến tới quá trình chuyển đổi số, cập nhập các công nghệ mới.
“Với sự giảng dạy, phối hợp từ các chuyên gia của VAA, tôi tin tưởng rằng các học viên sẽ thu hoạch được nhiều kết quả tốt, góp phần đảm bảo vận hành nhà máy ổn định và hiệu quả. Không dừng lại ở khóa học, chúng tôi mong muốn được phối hợp chặt chẽ hơn với VAA hơn trong thời gian tới, từng bước giúp cho nhà máy có nhân lực đảm bảo yêu cầu trong vận hành, bảo trì, bảo dưỡng”, ông Trần Văn Hoan nhấn mạnh.
 |
| Ông Đỗ Nguyên Hưng khẳng định, khóa đào tạo của VAA sẽ đem đến cho học viên những kiến thức, kỹ năng chuyên sâu, ứng dụng tốt trong điều khiển hệ thống tự động hóa, vận hành sản xuất an toàn và bền vững |
Đại diện VAA, TS. Đỗ Nguyên Hưng, Tổng Thư ký VAA cho biết, hệ thống điều khiển trong nhà máy nhiệt điện là lĩnh vực giữ vai trò đặc biệt quan trọng đối với vận hành an toàn, ổn định và hiệu quả của nhà máy trong bối cảnh ngành năng lượng đang chuyển mạnh sang tự động hóa và chuyển đổi số.
Ông Đỗ Nguyên Hưng chia sẻ, mục tiêu của khóa học không chỉ là học để biết, mà quan trọng hơn là học để làm được việc, làm chủ công nghệ và nâng cao năng lực vận hành hệ thống điều khiển trong thực tế sản xuất. Với thời lượng 120 giờ đào tạo, trong 15 ngày, lượng kiến thức lớn và thực tế, đòi hỏi các học viên phải là những người đã có kiến thức, kỹ năng cơ bản về hệ thống điều khiển nhà máy nhiệt điện. Khóa học sẽ cung cấp bài giảng chuyên sâu về điều khiển và vận hành nhà máy nhiệt điện, thông qua những chuyên gia lĩnh vực tự động hóa đến từ VAA.
 |
| Khóa đào tạo yêu cầu học viên phải là những người đã có kiến thức cơ bản về điều khiển hệ thống nhà máy nhiệt điện; có tính tự chủ và học tập nghiêm túc |
Cụ thể hóa mục tiêu của khóa học, ông Đỗ Nguyên Hưng chia sẻ thêm, học viên sẽ hiểu được phương pháp xây dựng cấu trúc của sơ đồ điều khiển, các mạch vòng điều khiển trong nhà máy nhiệt điện; hiểu được các phương pháp tính toán thông số điều khiển, phương pháp hiệu chỉnh thông số điều khiển phù hợp với hệ thống thực tế; hiểu được vai trò và trách nhiệm với công việc được giao.
Về kỹ năng, sau khóa học, các học viên hoàn toàn đủ khả năng tính toán được thông số điều khiển, cài đặt được thông số cho bộ điều khiển; vận hành thành thạo hệ thống điều khiển trong nhà máy; phân tích được các hư hỏng và nguy cơ hư hỏng và đưa ra biện pháp khắc phục.
Đồng thời, khi đã hiểu rõ vai trò, nhiệm vụ của mình ở vị trí chủ chốt, các cán bộ quản lý, kỹ sư của Tập đoàn TKV Việt Nam sẽ chủ động cập nhật kiến thức, kỹ năng trong quá trình học tập; trang bị tinh thần lao động tốt, có ý thức tuân thủ quy trình công việc, kỷ luật công việc, đảm bảo được an toàn lao động cho con người và máy móc khi vận hành.
Thời gian kiểm tra tích hợp giữa lý thuyết với thực hành được tính bằng giờ thực hành. “Với một lượng kiến thức thực tế lớn như vậy, chúng tôi đòi hỏi một thái độ tuyệt đối nghiêm túc của các học viên. Yêu cầu các học viên tuân thủ nghiêm ngặt quy trình an toàn khi thao tác thiết bị tại hiện trường và trong phòng điều khiển. Đồng thời, tự chủ kiến thức, để hình thành tư duy phân tích hệ thống dựa trên dữ liệu thực tế, không suy diễn chủ quan”, ông Đỗ Nguyên Hưng nhấn mạnh.
 |
| Khóa đào tạo đã được VAA và Tập đoàn TKV Việt Nam lên kế hoạch chi tiết, các bài giảng được thảo luận, rà soát dựa trên thực tế sản xuất, mang tính ứng dụng cao. |
Với phương pháp giảng dạy tích hợp, cùng với đội ngũ chuyên gia lĩnh vực tự động hóa có chuyên môn cao, kiến thức sâu rộng, ngoài trang bị những kiến thức cơ bản, học viên còn nhận được nhiều giá trị lớn từ khóa học. Đó là khả năng đọc hiểu bản vẽ, lập kế hoạch, vận hành máy móc thiết bị tiên tiến; trang bị cho mình kiến thức, tư duy chính xác; có tinh thần đổi mới sáng tạo; phát triển nhà máy trong môi trường an toàn và bền vững.
| KIẾN THỨC, KỸ NĂNG CƠ BẢN KHÓA ĐÀO TẠO TRANG BỊ CHO HỌC VIÊN Kiến thức VAA cung cấp: + Nắm vững ngôn ngữ thiết kế chuẩn ISA 5.1 cho P&ID và tiêu chuẩn SAMA cho điều khiển lò hơi; + Hiểu quá trình công nghệ: buồng đốt, chu trình nhiệt, sinh hơi, tuabin, ngưng hơi theo nguyên lý Rankine; + Giải thích được cơ chế hoạt động của các hệ thống điều khiển cốt lõi: mức bao hơi 3 phần tử, dư lượng (O2 trim), áp suất buồng lửa (furnace draft)… + Phân tích 4 chế độ phối hợp phụ tải: TFM, BFM, CCS và ứng dụng thực tế; + Phương pháp nhận dạng hệ thống: thiết kế thực nghiệm an toàn, phân biệt dữ liệu vòng kín/vòng hở; + Cấu trúc mô hình toán học: Hệ thống bậc nhất có trễ (FOPDT)/ Hệ thống bậc hai có trễ (SOPDT); Phương pháp mô hình hóa theo mô hình vật lý (white box)/ Phương pháp mô hình hóa theo dữ liệu (black box); + Ý nghĩa vật lý của 3 tham số FOPDT: K (gain), T (time constant), τ (dead time) và ảnh hưởng đến chất lượng điều khiển; + Chiến lược tuning cho các hệ thống đặc thù: mức bao hơi, áp suất buồng lửa, CCS; + Thu thập & xử lý dữ liệu: Thiết kế bump test an toàn, trích xuất trend từ SCADA/Historian, lọc nhiễu, loại dữ liệu ngoại lai; + Nhận dạng hệ thống: Cấu trúc mô hình; Nhận dạng bằng công cụ Matlab System ID; + Điều chỉnh PID (PID tuning) cho các hệ thống: mức bao hơi; hệ Than-Gió; + Các chế độ điều khiển phối hợp tổ máy; + Quy trình tuning an toàn: Kiểm chứng robustness, quy đổi đơn vị Matlab↔DCS, lập Tuning Report phê duyệt trước khi nạp thực tế,... Kỹ năng học viên nhận được sau khóa đào tạo: + Đọc hiểu thành thạo bản vẽ P&ID và lưu đồ SAMA; + Truy vết tín hiệu (signal tracing) từ cảm biến hiện trường → khối điều khiển → cơ cấu chấp hành để phục vụ phân tích tìm kiếm lỗi; + Phân tích chéo P&ID ↔ SAMA ↔ Giao diện SCADA để xác định điểm lấy tín hiệu, ranh giới logic phần cứng và phần mềm; + Khảo sát thực tế hệ thống hơi, ghi nhận vị trí thiết bị đo/chấp hành và đối chiếu với bản vẽ thiết kế; + Thao tác thành thạo trích xuất và tiền xử lý dữ liệu trend từ SCADA/Historian (lọc nhiễu, loại outliers, detrend); + Sử dụng Matlab System Identification Toolbox để ước lượng tham số hàm truyền từ dữ liệu thực nghiệm; + Xây dựng mô hình Simulink chuẩn xác cho các vòng điều khiển đặc thù, phức tạp; + Thực hiện quy trình tuning an toàn: tuning vòng trong trước → vòng ngoài sau; kiểm chứng robustness; lập tuning report. |
