25 năm Tự động hóa Ngày nay: đồng hành cùng khoa học công nghệ nước nhà

Sáng ngày 19/6, tại Hà Nội, Tạp chí Tự động hóa Ngày nay long trọng tổ chức Lễ kỷ niệm 25 năm xuất bản số đầu tiên. Tham dự chương trình có ông Nguyễn Văn Hiếu, Phó Cục trưởng Cục Báo chí (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch); ông Tô Hồng Nam, Phó Cục trưởng Cục Công nghệ thông tin (Bộ Giáo dục và Đào tạo); bà Phạm Thị Bích Hồng, đại diện Ban Truyền thông và Phổ biến kiến thức (Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam); ông Nguyễn Quân, nguyên Ủy viên Trung ương Đảng, nguyên Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ, Chủ tịch Hội Tự động hóa Việt Nam; ông Dương Nguyên Bình, Phó Chủ tịch Thường trực Hội Tự động hóa Việt Nam, cùng đại diện lãnh đạo các trường đại học, viện nghiên cứu, doanh nghiệp và đông đảo đối tác, cộng tác viên của Tạp chí.

Ra đời vào tháng 4/2001, trong bối cảnh đất nước đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa và từng bước hội nhập với khoa học công nghệ toàn cầu, Tạp chí Tự động hóa Ngày nay mang trên mình sứ mệnh trở thành cầu nối giữa nghiên cứu khoa học và sản xuất, giữa nhà khoa học và doanh nghiệp, giữa công nghệ và đời sống xã hội.

Suốt 25 năm qua, với vai trò là cơ quan ngôn luận của Hội Tự động hóa Việt Nam (VAA), tạp chí đã không ngừng nỗ lực phổ biến tri thức khoa học công nghệ, phản ánh những xu hướng phát triển mới của lĩnh vực tự động hóa, đo lường, điều khiển, công nghệ số, trí tuệ nhân tạo và các ngành công nghệ cao. Đồng thời, tạp chí cũng là diễn đàn để các nhà khoa học, chuyên gia, kỹ sư và doanh nghiệp chia sẻ kết quả nghiên cứu, kinh nghiệm thực tiễn, góp phần thúc đẩy đổi mới sáng tạo và phát triển kinh tế - xã hội.

Chia sẻ tại sự kiện, TS. Nguyễn Quân, Chủ tịch Hội Tự động hóa Việt Nam cho biết: Trong suốt 25 năm tự chủ tài chính đầy thách thức, Tạp chí Tự động hóa Ngày nay đã duy trì xuất bản đều đặn, khẳng định vị thế học thuật uy tín với mức điểm cao từ các Hội đồng Giáo sư chuyên ngành. Thành tựu này có được nhờ sự cống hiến của các thế hệ lãnh đạo, chuyên gia và các nhà khoa học đồng hành.

Với mục tiêu gia nhập được vào hệ thống chỉ mục quốc tế trước năm 2030 của tạp chí, TS. Nguyễn Quân đánh giá đây là bước đi chiến lược nhằm phục vụ cộng đồng khoa học, đưa tự động hóa phát triển xứng tầm một trong mười công nghệ chiến lược quốc gia.

Cùng với đó, Chủ tịch Hội Tự động hóa Việt Nam cũng đề xuất Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch cùng Cục Báo chí xây dựng chương mục quy định riêng cho khối tạp chí khoa học trong các văn bản hướng dẫn Luật Báo chí. Việc có cơ chế đặc thù sẽ giúp các tạp chí chuyên ngành phát huy đúng công năng công bố nghiên cứu, bảo đảm chất lượng và triệt để ngăn chặn tình trạng "báo hóa tạp chí".

Nhìn lại chặng đường đã qua, TS. Nguyễn Quân, Chủ tịch Hội Tự động hóa Việt Nam đánh giá cao vai trò của tạp chí trong việc kết nối các hoạt động của Hội với cộng đồng khoa học, doanh nghiệp và xã hội. Theo ông, trong điều kiện các hội nghề nghiệp cần lan tỏa mạnh mẽ những hoạt động chuyên môn đến cộng đồng, Tạp chí Tự động hóa Ngày nay đã thực hiện tốt vai trò phổ biến tri thức, nâng cao nhận thức xã hội về công nghệ tự động hóa, đồng thời trở thành cầu nối hiệu quả giữa giới khoa học, doanh nghiệp và cơ quan quản lý.

Phát biểu tại buổi Lễ kỷ niệm 25 năm ngày xuất bản số đầu tiên, ông Nguyễn Văn Hiếu, Phó Cục trưởng Cục báo chí, Bộ Văn hoá thể thao và Du lịch khẳng định vai trò của tạp chí trong khối các tạp chí chuyên ngành: "Trong hệ thống báo chí cách mạng Việt Nam, các tạp chí khoa học chuyên ngành giữ một vị trí rất đặc biệt. Đó không chỉ là cơ quan ngôn luận, lý luận của các hội khoa học - kỹ thuật, mà còn là diễn đàn học thuật, diễn đàn nghề nghiệp, nơi kết nối giới nghiên cứu, đội ngũ kỹ sư, nhà quản lý, doanh nghiệp và công chúng quan tâm đến khoa học công nghệ".

Ông Nguyễn Văn Hiếu - Phó Cục trưởng Cục Báo chí phát biểu tại sự kiện

Với Tạp chí Tự động hóa Ngày nay, vai trò ấy càng có ý nghĩa trong bối cảnh đất nước đang bước vào giai đoạn phát triển mới, lấy khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số làm động lực then chốt. Là kênh truyền thông chính thức trực thuộc Hội Tự động hóa Việt Nam, tạp chí đã bền bỉ tạo dựng một không gian thông tin chuyên sâu, nghiêm túc và giàu trách nhiệm về lĩnh vực tự động hóa, một lĩnh vực có ý nghĩa nền tảng đối với công nghiệp hóa, hiện đại hóa, sản xuất thông minh, chuyển đổi xanh và nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế.

Ông Nguyễn Văn Hiếu cho biết thêm, Luật Báo chí mới có hiệu lực từ ngày 1/7/2026 mở ra bước ngoặt lớn. Các cơ quan báo chí được quyền mở kênh nội dung trên không gian mạng như một sản phẩm báo chí chính thức (chỉ cần thông báo, không cần xin phép). Đặc biệt, Điều 20 của Luật lần đầu tiên công nhận quyền thu phí đăng tải kết quả nghiên cứu của tạp chí khoa học, tạo nguồn thu chính quy để nâng cao chất lượng biên tập, phản biện.

Theo ông Nguyễn Văn Hiếu, việc phát triển Tạp chí điện tử Tự động hóa Ngày nay tiếp tục cho thấy sự chủ động đổi mới phương thức làm báo trong thời kỳ số. Với các chuyên mục phong phú, cập nhật nhanh, hình ảnh và giao diện ngày càng hiện đại, tạp chí điện tử đã góp phần tạo nên một bức tranh sinh động về khoa học công nghệ, tự động hóa, chuyển đổi số, kinh tế xanh và đổi mới sáng tạo ở Việt Nam. Tạp chí không chỉ phục vụ giới nghiên cứu, giảng viên, kỹ sư, sinh viên kỹ thuật, mà còn đồng hành cùng doanh nghiệp, doanh nhân, thị trường công nghệ và người tiêu dùng sản phẩm công nghệ.

TS.Nguyễn Quân- Chủ tịch Hội Tự động hóa Việt Nam một mặt đánh giá cao vai trò của tạp chí trong việc phát triển ngành tự động hóa tại Việt Nam, một mặt đặt ra các yêu cầu mới cho tạp chí trong thời gian tới

Phát biểu tại buổi lễ, bà Phạm Thị Bích Hồng - Ban Truyền thông và phổ biến kiến thức, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam cho biết: “Với tư cách là một trong 52 tạp chí thuộc các hội thành viên của Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam, Tạp chí Tự động hóa Ngày nay đã đồng hành hiệu quả trong việc phổ biến kiến thức khoa học, công nghệ, tuyên truyền chính sách của Đảng, Nhà nước và tích cực tham gia tư vấn phản biện chuyên ngành.

Dù đối mặt với nhiều vất vả chung của ngành báo chí, tạp chí sở hữu lợi thế riêng biệt nhờ có cơ quan chủ quản tâm huyết và đội ngũ các nhà khoa học, cộng tác viên am hiểu chuyên sâu. Đây là bệ đỡ vững chắc giúp tạp chí tận dụng tốt các cơ hội từ hành lang pháp lý mới để đẩy nhanh quá trình chuyển đổi số và tiệm cận tiêu chuẩn quốc tế”.

Là Tổng biên tập đầu tiên của tạp chí, ông Trịnh Đình Đề xúc động khi tham dự buổi lễ. Ông ghi nhận sự phát triển vượt bậc của tạp chí trong chặng đường 25 năm vừa qua. Dù gặp nhiều khó khăn nhưng tạp chí luôn nỗ lực giữ vững giá trị truyền thông cho ngành tự động hoá. Ông hy vọng rằng, những dấu mốc đáng nhớ của 25 năm sẽ là bước đệm tiếp theo để tạp chí luôn vững mạnh trong thời kỳ báo chí số.

Ông Trịnh Đình Đề phát biểu tại sự kiện

Bộ 3 ấn phẩm cho cộng đồng tự động hóa và những người yêu công nghệ

Một trong những dấu ấn nổi bật của Tạp chí là việc phát triển đồng thời ba ấn phẩm gồm: Kỳ Tạp chí Tự động hoá ngày nay, Kỳ Tạp chí Đo lường, Điều khiển và Tự động hóa (MCA) và tạp chí điện tử. Đặc biệt, Kỳ Tạp chí MCA đã được Hội đồng Giáo sư nhà nước công nhận điểm công trình ở ba hội đồng ngành, trong đó Hội đồng ngành Điện - Điện tử và Tự động hóa công nhận đến 1.0 điểm; Hội đồng ngành Cơ học công nhận 0.5 điểm; Hội đồng liên ngành Cơ khí - Động lực ở mức 0.25 điểm. Ngoài việc được Hội đồng Giáo sư nhà nước công nhận điểm ở các hội đồng ngành, từ năm 2019, Kỳ MCA đã được Quỹ phát triển KH và CN Quốc gia (Nafosted) đưa vào danh mục Tạp chí khoa học uy tín công bố công trình nghiên cứu.

Năm 2026, Kỳ tạp chí được Bộ KH và CN công nhận trong Danh mục đạt tiêu chuẩn tạp chí khoa học Việt Nam. Đây là niềm tự hào, đồng thời cũng là trách nhiệm gìn giữ chuẩn mực học thuật, liêm chính khoa học và chất lượng tri thức trong từng công trình được giới thiệu tới bạn đọc.

Ngoài hai kỳ tạp chí in, việc ra mắt tạp chí điện tử năm 2019 đã mở rộng khả năng tiếp cận độc giả, đưa các thông tin chuyên ngành đến với công chúng nhanh hơn, rộng hơn và phù hợp với xu thế phát triển của báo chí số.

Không chỉ là một cơ quan báo chí chuyên ngành, tạp chí còn đóng vai trò đầu mối truyền thông cho nhiều sự kiện lớn của Hội Tự động hóa Việt Nam như Hội nghị Khoa học và Triển lãm quốc tế VCCA, Triển lãm quốc tế AT-Expo cùng nhiều hội thảo, diễn đàn khoa học trong nước và quốc tế. Qua đó, tạp chí góp phần quảng bá những thành tựu công nghệ mới, kết nối giới nghiên cứu với doanh nghiệp, đồng thời nâng cao nhận thức xã hội về vai trò của tự động hóa trong phát triển đất nước.

Theo TS. Nguyễn Quân, yếu tố làm nên bản sắc và uy tín của tạp chí trong suốt 25 năm qua chính là việc luôn kiên định với tôn chỉ, mục đích của một cơ quan báo chí khoa học công nghệ, không chạy theo xu hướng "báo hóa tạp chí", đồng thời duy trì được đội ngũ cán bộ, phóng viên, biên tập viên tâm huyết và trách nhiệm. Dù còn nhiều khó khăn về nguồn lực, tập thể những người làm báo của Tạp chí vẫn giữ vững tinh thần nghề nghiệp, không ngừng đổi mới nội dung và nâng cao chất lượng chuyên môn.

Bước sang giai đoạn phát triển mới, khi khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số được Đảng và Nhà nước xác định là động lực then chốt cho tăng trưởng, Tạp chí Tự động hóa Ngày nay đứng trước những cơ hội và yêu cầu mới. Theo định hướng của Hội Tự động hóa Việt Nam, tạp chí cần tiếp tục chuyên nghiệp hóa hoạt động báo chí, đẩy mạnh chuyển đổi số và từng bước quốc tế hóa ấn phẩm học thuật.

Đặc biệt, mục tiêu xây dựng Tạp chí MCA trở thành tạp chí khoa học đạt chuẩn quốc tế, hướng tới gia nhập danh mục Scopus trong vòng 5 - 7 năm tới được xem là một trong những nhiệm vụ chiến lược. Để hiện thực hóa mục tiêu này, tạp chí sẽ tiếp tục mở rộng mạng lưới các nhà khoa học trong và ngoài nước tham gia biên tập, phản biện; nâng cao chất lượng học thuật; tăng cường công bố bằng tiếng Anh; bảo đảm tính minh bạch, liêm chính khoa học và hội nhập sâu rộng với cộng đồng nghiên cứu quốc tế.

Bà Trần Thị Giang, Tổng Biên tập Tạp chí Tự động hóa Ngày nay phát biểu tại sự kiện

Trong vai trò là Tổng Biên tập tạp chí, bà Trần Thị Giang cho biết, tròn 25 năm, tạp chí bền bỉ phụng sự tri thức, phụng sự cộng đồng khoa học công nghệ và sự phát triển của đất nước.

Từ chỗ khái niệm “tự động hóa” còn xa lạ trong xã hội, chưa có vị thế rõ ràng trong hệ thống quản lý nhà nước, từ chỗ mọi người chỉ biết đến tự động hóa trong nhà máy, dần đã nhận ra tự động hóa có trong cả cuộc sống đời thường.

Là cơ quan ngôn luận của Hội Tự động hóa Việt Nam, Tạp chí Tự động hóa Ngày nay đã góp phần đáng kể vào sự lan tỏa tri thức đó, góp phần thúc đẩy sự phát triển của ngành tự động hóa, đo lường và điều khiển nói riêng, khoa học công nghệ nước nhà nói chung.

"Bước vào chặng đường mới, khi khoa học công nghệ được xem là động lực của tăng trưởng, Tạp chí Tự động hóa Ngày nay càng tự thấy cần phát huy hơn nữa vai trò, trách nhiệm xã hội nghề nghiệp của mình. Ban Biên tập và tập thể cán bộ, phóng viên tạp chí cam kết tiếp tục làm việc với tinh thần trách nhiệm, sáng tạo và phụng sự", bà Giang nhấn mạnh.

25 năm là một dấu son đáng tự hào, nhưng cũng là điểm khởi đầu cho những khát vọng lớn hơn. Trong kỷ nguyên của trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn, công nghệ xanh và sản xuất thông minh, Tạp chí Tự động hóa Ngày nay tiếp tục xác định sứ mệnh là nhịp cầu giữa tri thức và thực tiễn, giữa khoa học và doanh nghiệp, giữa công nghệ và con người.

Với truyền thống xây dựng và phát triển, cùng sự đồng hành của Hội Tự động hóa Việt Nam, cộng đồng khoa học, doanh nghiệp, đối tác và bạn đọc cả nước, Tạp chí Tự động hóa Ngày nay sẽ tiếp tục giữ vững phẩm chất của một tạp chí chuyên ngành uy tín, góp phần lan tỏa tri thức, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và đóng góp tích cực vào sự nghiệp phát triển khoa học công nghệ Việt Nam trong giai đoạn mới.

Một số hình ảnh đáng ghi nhớ tại sự kiện

Bà Phạm Thị Bích Hồng, được uỷ quyền đại diện Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam trao tặng Bằng khen của Liên hiệp hội cho Tạp chí Tự động hóa Ngày nay nhân dịp kỷ niệm 25 năm xuất bản số đầu tiên.

Ghi nhận những đóng của Tạp chí Tự động hoá Ngày nay trong chặng đường đã qua. Hội Tự động hoá Việt Nam đã trao tặng Giấy khen cho tập thể tạp chí. Ông Phạm Tuấn Anh, Phó Tổng biên tập thay mặt tạp chí nhận phần thưởng cao quý từ Chủ tịch hội Nguyễn Quân

Hội Tự động hoá Việt Nam và Ban Biên tập Tạp chí Tự động hoá Ngày nay tri ân nguyên các lãnh đạo tạp chí qua các thời kỳ, các uỷ viên Hội đồng biên tập nhiều năm đóng góp cho sự phát triển tạp chí

Lãnh đạo Hội tặng Giấy khen cho các cá nhân có nhiều đóng góp cho sự phát triển của tạp chí cũng như công tác truyền thông của Hội.

Bài Đỗ Phương
Ảnh: Hoàng Bách