NATIF dự kiến tài trợ tối đa 3 tỷ đồng cho một nhiệm vụ đổi mới công nghệ ứng dụng AI

Ngày 30/9/2026, tại Trường Đại học Khoa học Tự nhiên, Đại học Quốc gia TP.Hồ Chí Minh, hội thảo giới thiệu và kêu gọi đề xuất nhiệm vụ đổi mới công nghệ ứng dụng AI năm 2026 được tổ chức với sự tham gia của đại diện cơ quan quản lý, trường đại học, viện nghiên cứu, chuyên gia và cộng đồng doanh nghiệp.

Ngoài giới thiệu kế hoạch tài trợ nhiệm vụ đổi mới công nghệ ứng dụng AI năm 2026, hội thảo cũng làm rõ các cơ chế hỗ trợ doanh nghiệp đổi mới công nghệ. Đồng thời giới thiệu chương trình đồng tài trợ Việt Nam - Nhật Bản giữa Quỹ Đổi mới công nghệ quốc gia (NATIF) và Tổ chức Phát triển Công nghệ Công nghiệp và Năng lượng mới Nhật Bản (NEDO).

Từ chính sách hỗ trợ đến bài toán thực tế của doanh nghiệp

Phát biểu khai mạc, ông Hoàng Minh - Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ nhấn mạnh “khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo chỉ thực sự trở thành động lực phát triển khi đi vào doanh nghiệp, sản xuất, kinh doanh và giải quyết được những bài toán của thị trường. Tinh thần được đặt ra trong quá trình triển khai các chính sách mới về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo.”

Theo Thứ trưởng Hoàng Minh “các chính sách mới đang hướng mạnh hơn tới quản lý theo kết quả, hiệu quả đầu ra và tác động thực tế. Trong đó, Nhà nước tạo cơ chế và chia sẻ rủi ro ở những khâu cần thiết, còn doanh nghiệp phải giữ vai trò trung tâm trong quá trình ứng dụng, đổi mới công nghệ và đưa sản phẩm ra thị trường.”

Ông Hoàng Minh - Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ phát biểu tại hội thảo. Ảnh: Nart Thái

Định hướng này đặc biệt đáng chú ý trong bối cảnh trí tuệ nhân tạo đang phát triển nhanh. AI được xem là công nghệ có khả năng tạo ra thay đổi lớn, nhưng hiệu quả cuối cùng phụ thuộc vào việc công nghệ có giải quyết được những vấn đề cụ thể của doanh nghiệp hay không. Từ tối ưu sản xuất, giảm chi phí, nâng chất lượng đến phát triển sản phẩm và mô hình kinh doanh mới, nhu cầu thực tế phải trở thành điểm xuất phát của quá trình đổi mới.

Với tinh thần đó, năm 2026, NATIF triển khai kế hoạch tài trợ nhiệm vụ đổi mới công nghệ ứng dụng AI. Theo nội dung được trình bày tại hội thảo, Quỹ dự kiến lựa chọn 15 nhiệm vụ, mức hỗ trợ từ ngân sách nhà nước tối đa 3 tỷ đồng cho một nhiệm vụ và không quá 50% tổng kinh phí; doanh nghiệp phải đối ứng tối thiểu 50% bằng tiền, thời gian thực hiện không quá 12 tháng.

Thông tin chính thức của NATIF cũng cho biết đối tượng có thể tham gia là doanh nghiệp, tổ chức có nhu cầu ứng dụng AI để tạo ra sản phẩm, dịch vụ, quy trình hoặc mô hình kinh doanh mới, hoặc cải tiến đáng kể so với những gì đã có. Hồ sơ năm 2026 được tiếp nhận đến 17h00 ngày 10/10/2026.

Điều này cho thấy trọng tâm của cơ chế hỗ trợ không nằm ở việc tạo thêm các dự án AI đơn thuần, mà hướng tới những giải pháp có khả năng triển khai trong thực tế, đồng thời giúp hình thành đội ngũ kỹ sư, chuyên gia có kinh nghiệm ứng dụng công nghệ.

Bên cạnh tài trợ nhiệm vụ, NATIF còn triển khai hỗ trợ lãi suất vay đối với các dự án, phương án đầu tư có nội dung ứng dụng, chuyển giao, đổi mới công nghệ và đổi mới sáng tạo. Hai công cụ được định hướng bổ trợ cho nhau: tài trợ giúp chia sẻ rủi ro ở khâu hoàn thiện, thử nghiệm, tích hợp; hỗ trợ lãi suất góp phần giảm chi phí vốn khi doanh nghiệp đầu tư và đưa công nghệ vào sản xuất.

NATIF - NEDO: Kết nối công nghệ Nhật Bản với nhu cầu đổi mới tại Việt Nam

Chương trình đồng tài trợ đổi mới công nghệ Việt Nam - Nhật Bản giữa NATIF và NEDO cũng được công bố tại hội thảo. Chương trình được xây dựng trên cơ sở hợp tác giữa hai tổ chức, hướng tới đồng tài trợ các dự án đổi mới công nghệ song phương và giải quyết những thách thức kỹ thuật mang lại lợi ích kinh tế - xã hội cho cả hai nước.

Khác với cách tiếp cận hỗ trợ đơn lẻ, chương trình đặt yêu cầu hợp tác song phương ngay từ cấu trúc dự án. Một nhiệm vụ cần có ít nhất một doanh nghiệp Việt Nam và một doanh nghiệp Nhật Bản, hoặc doanh nghiệp Nhật Bản đang hoặc có kế hoạch hoạt động tại Việt Nam. Các bên phải có đóng góp thực chất và bảo đảm quyền lợi trong quá trình hợp tác.

Bên cạnh yếu tố công nghệ, khả năng thương mại hóa cũng được đặt ở vị trí quan trọng. Dự án cần có tính ứng dụng thực tiễn cao, lộ trình thương mại hóa rõ ràng và hướng tới mở rộng thị trường tại Việt Nam, Nhật Bản cũng như quốc tế. Thời gian thực hiện tối đa 2 năm và phải có thỏa thuận sở hữu trí tuệ sơ bộ ngay khi nộp hồ sơ; thỏa thuận IP chính thức là điều kiện để giải ngân.

Lễ ký kết Biên bản ghi nhớ hợp tác (MOU) mở ra kết nối về hợp tác chiến lược và chuyển giao công nghệ giữa các đối tác Việt Nam và Hungary. Ảnh: Nart Thái

Các lĩnh vực ưu tiên được giới thiệu gồm năng lượng và môi trường; trí tuệ nhân tạo và tự động hóa; cùng một số công nghệ tiên tiến như nông nghiệp công nghệ cao, công nghệ sinh học và vật liệu. Ngoài ra, chương trình còn đặt yêu cầu về trình diễn công nghệ tại Việt Nam. Công nghệ Nhật Bản được lựa chọn phải được thử nghiệm thực tế, có liên quan đến hiệu quả năng lượng hoặc giảm phát thải carbon và ưu tiên những công nghệ lần đầu được giới thiệu tại Việt Nam. Viện nghiên cứu, trường đại học tham gia với vai trò nhà thầu phụ cho doanh nghiệp.

Điều này mở ra một hướng hợp tác khác với mô hình chuyển giao công nghệ truyền thống. Doanh nghiệp hai nước không chỉ kết nối để đưa một công nghệ vào Việt Nam, mà cùng tham gia xác định bài toán, thử nghiệm trong điều kiện thực tế và hướng tới hình thành thị trường cho công nghệ. Quan trọng hơn, chính NATIF và NEDO đang thúc đẩy cơ chế đồng tài trợ các dự án công nghệ Việt Nam - Nhật Bản, với những lĩnh vực được ưu tiên như AI, bán dẫn, robot, năng lượng và công nghệ sinh học.

Bên cạnh nội dung giới thiệu các cơ chế hỗ trợ đổi mới công nghệ, hội thảo cũng chứng kiến lễ ký kết Biên bản ghi nhớ hợp tác (MOU) về hợp tác chiến lược và chuyển giao công nghệ giữa các đối tác Việt Nam và Hungary. Hoạt động này bổ sung một hướng kết nối quốc tế cho hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, trong đó hợp tác không chỉ dừng ở trao đổi mà hướng tới kết nối công nghệ, chuyên gia, doanh nghiệp và các cơ hội chuyển giao, ứng dụng.

Từ hỗ trợ tài chính đến thương mại hóa công nghệ

Về nguồn lực, TS. Chử Đức Hoàng - Chánh Văn phòng Quỹ Đổi mới công nghệ quốc gia (NATIF) thuộc Bộ Khoa học và Công nghệ cho biết “NATIF hỗ trợ tối đa 50% chi phí hợp lệ cho phần nhiệm vụ do doanh nghiệp Việt Nam thực hiện. Phía NEDO hỗ trợ 50% chi phí hợp lệ đối với doanh nghiệp lớn của Nhật Bản và có thể lên tới 66,6% đối với SME và start-up Nhật Bản.”

Đối với doanh nghiệp Việt Nam, các hình thức hỗ trợ được giới thiệu gồm tài trợ trực tiếp cho nghiên cứu, thử nghiệm công nghệ và thuê chuyên gia; hỗ trợ lãi suất vay và hỗ trợ qua phiếu tài chính - voucher phục vụ thương mại hóa sản phẩm.

Trong đó, quy trình hợp tác NATIF - NEDO được thiết kế theo hai giai đoạn. Giai đoạn đầu, NEDO lựa chọn doanh nghiệp và công nghệ Nhật Bản trong các nhóm ưu tiên như hydrogen và ammonia, năng lượng tái tạo, kinh tế tuần hoàn, bán dẫn và hạ tầng thông tin, AI và robot, công nghệ sinh học, vật liệu tiên tiến, ô tô - pin, hàng không vũ trụ và công nghệ tiết kiệm năng lượng.

TS. Chử Đức Hoàng - Chánh Văn phòng Quỹ Đổi mới công nghệ quốc gia (NATIF) thuộc Bộ Khoa học và Công nghệ tại hội thảo. Ảnh: Nart Thái

Ở giai đoạn hai, NATIF hỗ trợ kết nối doanh nghiệp Nhật Bản với doanh nghiệp Việt Nam. Các doanh nghiệp Việt Nam được lựa chọn phải đáp ứng điều kiện để tiếp cận hỗ trợ tài chính từ NATIF. Sau đó, hai bên triển khai dự án trình diễn công nghệ tại Việt Nam, với yêu cầu góp phần giảm phát thải carbon và có tiềm năng thương mại hóa, mở rộng thị trường.

Nhìn rộng hơn, mô hình này cho thấy hỗ trợ đổi mới công nghệ đang được đặt trong mối quan hệ với toàn bộ vòng đời công nghệ, từ nghiên cứu, thử nghiệm, tích hợp đến sở hữu trí tuệ, sản xuất và thị trường.

Đây cũng là định hướng được lãnh đạo Bộ Khoa học và Công nghệ đặt ra cho năm 2027. Theo đó, các công cụ hỗ trợ cần được kết nối thành một chuỗi, để công nghệ được làm chủ và hoàn thiện, tài sản trí tuệ được xác lập, sản phẩm được tiêu chuẩn hóa và nâng cao năng suất, doanh nghiệp tiếp cận được vốn, còn kết quả nghiên cứu có thể đi tới thị trường.

Với TP.Hồ Chí Minh và khu vực phía Nam, nơi tập trung nhiều doanh nghiệp, trường đại học, viện nghiên cứu và chuyên gia, các cơ chế trên tạo thêm một kênh để kết nối nguồn lực công nghệ trong nước với đối tác quốc tế. Lãnh đạo Bộ Khoa học và Công nghệ kỳ vọng từ khu vực này sẽ hình thành những mô hình tiên phong về ứng dụng AI, đổi mới công nghệ, thương mại hóa kết quả nghiên cứu và phát triển doanh nghiệp công nghệ để có thể tổng kết, nhân rộng.

Điểm quan trọng vì thế không chỉ nằm ở quy mô nguồn vốn hỗ trợ, mà ở khả năng biến nguồn lực đó thành một dự án công nghệ có nhu cầu rõ ràng, đối tác phù hợp, năng lực triển khai, cơ chế sở hữu trí tuệ và đầu ra thị trường cụ thể. Đây cũng là cơ sở để chính sách hỗ trợ đổi mới công nghệ chuyển từ hỗ trợ đầu vào sang tạo ra những kết quả có thể đo đếm bằng công nghệ được làm chủ, sản phẩm được thương mại hóa và năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp được nâng lên.