| 50 tỷ USD được đầu tư cho Sáng kiến Lưới điện Liên Á Nâng cấp lưới điện trở thành vấn đề trọng tâm tại hội nghị khí hậu toàn cầu |
![]() |
| Ảnh minh họa |
Cuộc xung đột kéo dài tại Trung Đông đã làm suy giảm đáng kể hoạt động thương mại nhiên liệu trong những tháng gần đây, làm gia tăng lo ngại về thiếu hụt nguồn cung khi nhiều quốc gia phải tìm kiếm nhà cung cấp mới và chuyển sang các nguồn năng lượng thay thế.
Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) từng chỉ ra tiềm năng lớn của châu Á trong việc mở rộng công suất năng lượng tái tạo. Những biến động gần đây đang thúc đẩy nhiều chính phủ đẩy nhanh quá trình này.
Trong báo cáo đánh giá an ninh năng lượng ASEAN công bố tháng 10/2026, IEA cảnh báo những thách thức về an ninh năng lượng tại Đông Nam Á ngày càng gia tăng do nhu cầu tiêu thụ tăng, mức độ phụ thuộc vào nhiên liệu nhập khẩu ngày càng lớn và sự tương tác giữa các hệ thống năng lượng ngày càng phức tạp.
Cơ quan này khuyến nghị các quốc gia tăng cường khả năng ứng phó ở cấp quốc gia và đẩy mạnh hợp tác năng lượng trong khu vực nhằm hạn chế tác động của sự gián đoạn nguồn cung và biến động giá cả.
Trong thập kỷ qua, nhu cầu năng lượng bình quân đầu người tại Đông Nam Á đã tăng gần 30%, chủ yếu do tăng trưởng kinh tế, phát triển công nghiệp và đô thị hóa.
Trong khi đó, sản lượng dầu thô của khu vực đã giảm 40% so với mức đỉnh ghi nhận trong thập niên 1990, khiến nhu cầu nhập khẩu dầu gia tăng. Đông Nam Á cũng tăng nhập khẩu khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) trong những năm gần đây, làm gia tăng mức độ nhạy cảm trước biến động giá và gián đoạn thương mại.
IEA dự báo nhu cầu điện tại Đông Nam Á sẽ tăng trung bình khoảng 5,4% mỗi năm trong giai đoạn 2026-2030, do nhu cầu làm mát, mở rộng sản xuất công nghiệp và sự phát triển của các trung tâm dữ liệu.
Để đáp ứng mức tăng trưởng này, khu vực cần đầu tư đáng kể vào lưới điện, công suất phát điện mới và khả năng vận hành linh hoạt của hệ thống.
IEA khuyến nghị các nước ASEAN đa dạng hóa nguồn và tuyến cung ứng năng lượng, tăng cường khai thác nguồn năng lượng trong nước khi có hiệu quả về mặt kinh tế, đồng thời mở rộng các giải pháp sử dụng năng lượng hiệu quả và điện khí hóa.
Đông Nam Á ưu tiên các chính sách năng lượng tái tạo dài hạn
Tình trạng thiếu hụt nhiên liệu và giá năng lượng tăng cao do cuộc chiến tại Iran bắt đầu từ tháng 2/2026 đã thúc đẩy nhiều chính phủ châu Á tập trung mở rộng công suất năng lượng tái tạo nhằm củng cố an ninh năng lượng.
Trong giai đoạn từ ngày 28/2 đến 31/8/2026, 6 quốc gia gồm Indonesia, Malaysia, Thái Lan, Singapore, Việt Nam và Philippines đã công bố 37 chính sách về năng lượng tái tạo và điện khí hóa, cùng 29 chính sách liên quan đến nhiên liệu hóa thạch.
Một số biện pháp đã được xem xét trước khi xung đột bùng phát.
Theo nghiên cứu của Zero Carbon Analytics, phần lớn các chính sách mới liên quan đến nhiên liệu hóa thạch tại Đông Nam Á tập trung giải quyết các khó khăn trước mắt, với thời gian thực hiện dưới 6 tháng. Ngược lại, đa số chính sách về năng lượng tái tạo và điện khí hóa hướng đến những thay đổi dài hạn.
Trong số 37 chính sách năng lượng tái tạo và điện khí hóa được công bố, có 24 chính sách có thời gian triển khai từ 3 năm trở lên. Đối với nhóm nhiên liệu hóa thạch, chỉ 6 trong tổng số 29 chính sách có thời hạn tương tự.
Theo báo cáo Renewables 2026 của IEA, công suất năng lượng tái tạo tại khu vực châu Á - Thái Bình Dương, không bao gồm Trung Quốc, dự kiến tăng thêm hơn 840 GW trong giai đoạn 2026–2031, cao hơn gấp đôi lượng công suất bổ sung trong sáu năm trước đó.
Qua đó, tổng công suất năng lượng tái tạo lắp đặt của khu vực có thể đạt gần 1.700 GW vào năm 2031. Ấn Độ được dự báo sẽ đóng góp gần một nửa mức tăng công suất, tiếp theo là các quốc gia Đông Nam Á với khoảng 20%.
IEA đã nâng dự báo tăng công suất năng lượng tái tạo của khu vực châu Á - Thái Bình Dương thêm 15%, tương đương 87 GW, so với dự báo năm trước cho giai đoạn 2026-2030. Việc triển khai điện mặt trời mạnh hơn dự kiến tại Ấn Độ, Hàn Quốc, Indonesia và Australia đã bù đắp cho triển vọng kém tích cực hơn của điện gió và thủy điện.
Cơ quan này cũng nâng dự báo đối với Philippines và một số thị trường khác, đồng thời điều chỉnh giảm triển vọng đối với Nhật Bản và Đài Loan (Trung Quốc).
Điện mặt trời dẫn dắt tăng trưởng, hạ tầng lưới điện vẫn là thách thức
Theo IEA, điện mặt trời dự kiến chiếm gần 80% tổng công suất năng lượng tái tạo bổ sung tại châu Á - Thái Bình Dương, không bao gồm Trung Quốc, trong giai đoạn 2026-2031. Điện gió trên bờ chiếm khoảng 12%, trong khi thủy điện đóng góp 7%.
Các chương trình đấu thầu cạnh tranh được dự báo sẽ thúc đẩy hơn một nửa mức tăng công suất năng lượng tái tạo quy mô lớn. Khu vực này cũng được kỳ vọng sẽ tiếp tục là thị trường tăng trưởng thủy điện lớn thứ hai trên thế giới. Tuy nhiên, sự chậm trễ của một số dự án thủy điện truyền thống tại Ấn Độ và Việt Nam đã khiến IEA điều chỉnh giảm nhẹ dự báo.
Ngược lại, triển vọng thủy điện tích năng tại Ấn Độ được nâng lên, phản ánh nhu cầu ngày càng lớn đối với các giải pháp lưu trữ năng lượng và tăng tính linh hoạt của lưới điện khi công suất điện gió, điện mặt trời mở rộng.
Dù triển vọng chung được cải thiện, IEA vẫn chỉ ra nhiều trở ngại đối với phát triển năng lượng tái tạo, bao gồm hạ tầng lưới điện chưa đáp ứng yêu cầu, khó khăn trong việc huy động vốn, chậm cấp phép và vướng mắc trong thu hồi đất.
Những vấn đề này đặc biệt đáng chú ý tại Indonesia, Philippines, Thái Lan và Việt Nam, nơi các chính phủ đã tăng cường chính sách hỗ trợ năng lượng tái tạo nhưng vẫn gặp khó khăn trong việc chuyển các mục tiêu thành các dự án vận hành thực tế.
Theo IEA, đầu tư lớn hơn vào lưới điện, hệ thống lưu trữ năng lượng và khả năng vận hành linh hoạt sẽ đóng vai trò then chốt trong quá trình mở rộng công suất. Riêng tại ASEAN, tốc độ triển khai năng lượng tái tạo được dự báo sẽ tăng mạnh đến năm 2031, trong đó điện mặt trời giữ vai trò dẫn đầu.
IEA nhận định các chính sách khuyến khích điện mặt trời mái nhà, mở rộng hạn ngạch lắp đặt và cải thiện khả năng tiếp cận hợp đồng mua bán điện trực tiếp cho doanh nghiệp sẽ hỗ trợ tăng trưởng ở Indonesia, Việt Nam và Philippines.
Cơ quan này ước tính mức tăng công suất năng lượng tái tạo của ASEAN có thể cao hơn 37% so với kịch bản dự báo cơ sở nếu các chính phủ đẩy nhanh quá trình cấp phép, tăng cường hạ tầng lưới điện và triển khai đầy đủ các chính sách năng lượng đã được hoạch định.
Theo Oil Price
Đường dẫn bài viết: https://tudonghoangaynay.vn/xung-dot-tai-iran-thuc-day-dong-nam-a-tang-toc-phat-trien-nang-luong-tai-tao-24637.htmlIn bài viết
Cấm sao chép dưới mọi hình thức nếu không có sự chấp thuận bằng văn bản. Copyright © 2024 https://tudonghoangaynay.vn/ All right reserved.