Bộ KH và CN nêu 9 nguyên tắc nghiên cứu phát triển AI có trách nhiệm

Trí tuệ nhân tạo
15/06/2024 10:36
Ngày 11/6, Bộ Khoa học và Công nghệ (KH và CN) đã ban hành Quyết định số 1290 đưa ra 9 nguyên tắc thúc...
aa

Ngày 11/6, Bộ Khoa học và Công nghệ (KH và CN) đã ban hành Quyết định số 1290 đưa ra 9 nguyên tắc thúc đẩy nghiên cứu và phát triển các hệ thống trí tuệ nhân tạo (AI) an toàn, có trách nhiệm, hạn chế ảnh hưởng tiêu cực và kiểm soát rủi ro.

• Liên Hiệp Quốc thông qua nghị quyết về AI để bảo vệ nhân quyền
• G7 thống nhất về nguyên tắc phát triển trí tuệ nhân tạo

Đây là lần đầu tiên bộ nguyên tắc chung cho nghiên cứu, phát triển các hệ thống trí tuệ nhân tạo (AI) có trách nhiệm, dành cho các cơ quan, tổ chức khoa học và công nghệ, doanh nghiệp cá nhân có hoạt động thiết kế, phát triển cung cấp các hệ thống AI được đưa ra tại Việt Nam.

bo kh va cn neu 9 nguyen tac nghien cuu phat trien ai co trach nhiem

Các nguyên tắc bao gồm:

Tinh thần hợp tác, thúc đẩy đổi mới sáng tạo. Nhà phát triển cần chú ý đến khả năng kết nối và tương tác của các hệ thống AI nhằm tăng cường lợi ích của hệ thống AI thông qua quá trình kết nối các hệ thống và tăng cường sự phối hợp để kiểm soát rủi ro. Muốn vậy các nhà phát triển cần hợp tác chia sẻ thông tin liên quan nhằm đảm bảo tính liên thông, tương tác của hệ thống. Ưu tiên phát triển các hệ thống AI phù hợp các quy chuẩn kỹ thuật, tiêu chuẩn quốc gia hoặc tiêu chuẩn quốc tế, bên cạnh đó chuẩn hóa của các định dạng dữ liệu và tính mở của các giao diện, giao thức trong đó có các giao diện lập trình ứng dụng (API). Việc chia sẻ và trao đổi các điều kiện về quyền sở hữu trí tuệ như bằng sáng chế cũng góp phần tăng cường tính liên kết và khả năng tương tác khi liên quan đến các tài sản trí tuệ.

Tính minh bạch: Nhà phát triển cần chú ý đến việc kiểm soát đầu vào/đầu ra của hệ thống AI và khả năng giải thích các phân tích có liên quan dựa trên các đặc điểm của công nghệ được áp dụng và cách sử dụng chúng.

Khả năng kiểm soát hệ thống: Một trong những phương pháp đánh giá rủi ro là tiến hành thử nghiệm trong một không gian riêng như trong phòng thí nghiệm hoặc môi trường thử nghiệm nơi đã có các biện pháp đảm bảo an ninh, an toàn trước khi đưa vào áp dụng thực tế. Nhà phát triển chú ý đến giám sát hệ thống (có công cụ đánh giá/giám sát hoặc hiệu chỉnh/cập nhật dựa trên các phản hồi của người dùng) và các biện pháp ứng phó (như ngắt hệ thống, ngắt mạng…).

Đánh giá xác định và giảm thiểu các rủi ro liên quan đến sự an toàn của hệ thống AI.

Tính bảo mật: Các nhà phát triển cần chú ý đến tính bảo mật, trong đó đặc biệt lưu ý đến độ tin cậy và khả năng chống chịu các dạng tấn công hoặc tai nạn vật lý của hệ thống trí tuệ nhân tạo. Đồng thời cần đảm bảo tính bảo mật; sự toàn vẹn và tính khả dụng của các thông tin cần thiết liên quan đến sự an toàn thông tin của hệ thống.

Đảm bảo hệ thống trí tuệ nhân tạo không vi phạm quyền riêng tư của người dùng hoặc bên thứ ba. Quyền riêng tư được đề cập trong nguyên tắc này bao gồm không gian (sự yên bình trong cuộc sống cá nhân), thông tin (dữ liệu cá nhân) và sự bí mật của việc thông tin liên lạc. Nhà phát triển có thể thực hiện các biện pháp phù hợp với đặc điểm của công nghệ được áp dụng trong suốt quá trình phát triển hệ thống (từ khi thiết kế) để tránh xâm phạm quyền riêng tư khi đưa vào sử dụng.

Tôn trọng quyền và phẩm giá con người: Khi phát triển các hệ thống AI có liên quan tới con người, các nhà phát triển phải đặc biệt quan tâm đến việc tôn trọng quyền và phẩm giá con người, thực hiện biện pháp phòng ngừa để đảm bảo không vi phạm giá trị con người, đạo đức xã hội.

Hỗ trợ người dùng và tạo điều kiện cho người dùng có cơ hội lựa chọn như tạo ra các giao diện sẵn sàng cung cấp thông tin kịp thời, biện pháp giúp người già, người khuyết tật dễ sử dụng.

Trách nhiệm giải trình: đây là nguyên tắc yêu cầu các nhà phát triển cần thực hiện đối với các hệ thống AI đã phát triển để đảm bảo niềm tin của người dùng.

Bộ Khoa học và Công nghệ cho biết việc xây dựng các tiêu chuẩn nhằm hướng dẫn, định hướng qua đó gia tăng lợi ích từ các hệ thống AI, kiểm soát giảm thiểu các rủi ro trong quá trình phát triển, sử dụng trí tuệ nhân tạo, cân đối các yếu tố kinh tế, đạo đức và pháp lý.

Nhiều quốc gia và tổ chức trên thế giới đã ban hành các nguyên tắc ứng xử khi phát triển hệ thống AI.

Chính phủ Vương quốc Anh ngày 30/3 đã công bố Sách trắng nêu 5 nguyên tắc mà các công ty phải tuân theo như an toàn, bảo mật và mạnh mẽ; tính minh bạch và khả năng giải thích; công bằng; trách nhiệm giải trình và quản trị; và khả năng cạnh tranh và khắc phục.

Ngày 14/5 năm 2023, Nghị viện châu Âu cũng đã thông qua quan điểm đàm phán về Luật Trí tuệ nhân tạo. Các quy định nhằm khuyến khích việc áp dụng AI đáng tin cậy và lấy con người làm trung tâm, đồng thời bảo vệ “sức khỏe, sự an toàn, các quyền cơ bản và nền dân chủ khỏi những tác động có hại của AI”.

Cuối tháng 10/2023, Nhóm các nước công nghiệp phát triển hàng đầu thế giới (G7), bao gồm cả Nhật Bản đã nhất trí đã về các nguyên tắc hướng dẫn và một Bộ quy tắc Ứng xử cho những nhà phát triển các dạng AI tiên tiến. Ngay sau đó, Chính phủ Nhật Bản mới đây đã đưa ra bản dự thảo hướng dẫn sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI) áp dụng cho tất cả người sử dụng AI trong doanh nghiệp, bao gồm cả các công ty, tổ chức công nhằm áp dụng trong nước.

Minh Phúc

Bài liên quan
vcca2026
Tin bài khác
Tuyển dụng kỹ sư tự động hoá

Tuyển dụng kỹ sư tự động hoá

Công ty Cổ phần Chế biến Thực phẩm Hoàng Sơn tuyển dụng kỹ sư tự động hoá
Nhận định phiên giao dịch ngày 22/4: Thận trọng hơn khi mở mua mới

Nhận định phiên giao dịch ngày 22/4: Thận trọng hơn khi mở mua mới

VN-Index điều chỉnh nhẹ trong bối cảnh áp lực chốt lời gia tăng và độ rộng thị trường suy yếu. Khi chỉ số rung lắc tại vùng kháng cự cao, nhà đầu tư được khuyến nghị thận trọng hơn với các quyết định giải ngân mới.
Điều chỉnh mục tiêu sản xuất: Từ dữ liệu đến lợi nhuận bền vững

Điều chỉnh mục tiêu sản xuất: Từ dữ liệu đến lợi nhuận bền vững

Trong bối cảnh sản xuất công nghiệp hiện đại, việc cải thiện khả năng kiểm soát quy trình không còn là đích đến cuối cùng. Một nghịch lý phổ biến tại các nhà máy sản xuất liên tục, đặc biệt trong ngành giấy là dù độ ổn định vận hành được nâng cao, báo cáo chi phí vẫn không ghi nhận cải thiện đáng kể. Điều này đặt ra yêu cầu về một cách tiếp cận mới: chuyển từ “kiểm soát tốt hơn” sang “tối ưu hóa giá trị kinh tế”.
Vĩnh Long gìn giữ, phát huy giá trị văn hóa dân tộc

Vĩnh Long gìn giữ, phát huy giá trị văn hóa dân tộc

Từ lâu, tỉnh Vĩnh Long có bề dày truyền thống lịch sử, văn hóa, cách mạng, giàu tinh thần yêu nước, nhân nghĩa, hiếu học, cần cù và sáng tạo. Đây là nơi hội tụ, giao thoa văn hóa của đồng bào dân tộc Kinh, Khmer, Hoa, Chăm,... tạo nên bức tranh đa sắc về phong tục, tôn giáo, lối sống đặc trưng của vùng sông nước Nam Bộ.
Thị trường chứng khoán ngày 21/4: Áp lực bán cuối phiên gia tăng, VN-Index đảo chiều giảm nhẹ

Thị trường chứng khoán ngày 21/4: Áp lực bán cuối phiên gia tăng, VN-Index đảo chiều giảm nhẹ

Thị trường chứng khoán ngày 21/4 ghi nhận diễn biến đảo chiều vào cuối phiên khi áp lực bán tăng mạnh ở nhóm cổ phiếu vốn hóa lớn, kéo VN-Index từ trạng thái tăng điểm chuyển sang giảm nhẹ.
Tử vi vòng quay công nghệ ngày 22/4/2026: Tuổi Tý điềm tranh đoạt, tuổi Mùi tiến triển mới

Tử vi vòng quay công nghệ ngày 22/4/2026: Tuổi Tý điềm tranh đoạt, tuổi Mùi tiến triển mới

Những bí ẩn của khoa học đời sống là "món ăn" tinh thần không thể thiếu trong cuộc sống của con người. Tử vi vòng quay công nghệ xem tử vi 12 con giáp ngày 22/4/2026 cho tất cả các tuổi nhằm dự đoán vận hạn về công danh, tiền bạc, tình duyên, sức khỏe...
Dấu ấn công nghệ, mở rộng hợp tác tại Mining & Construction Vietnam 2026

Dấu ấn công nghệ, mở rộng hợp tác tại Mining & Construction Vietnam 2026

Triển lãm Mining & Construction Vietnam 2026 quy tụ gần 200 doanh nghiệp đến từ 17 quốc gia và vùng lãnh thổ, mang tới những công nghệ và xu hướng mới nhất trong lĩnh vực khai khoáng, xây dựng trên thế giới.
Doanh nghiệp một người: “Sói đơn độc” hay đơn vị kinh tế có điều kiện

Doanh nghiệp một người: “Sói đơn độc” hay đơn vị kinh tế có điều kiện

Trong bối cảnh kinh tế hiện đại, không phải ai cũng cần thành lập một công ty theo cách truyền thống, nhưng ngày càng nhiều cá nhân buộc phải tự biến mình thành một thực thể doanh nghiệp để thích nghi. Khái niệm "Company of One" (Doanh nghiệp một người) không còn là một ý tưởng xa lạ mà đã trở thành một hệ điều hành mới cho sự nghiệp trong kỷ nguyên số.
Tăng cường sức đề kháng trong cuộc chiến chống vi phạm bản quyền ở lĩnh vực xuất bản

Tăng cường sức đề kháng trong cuộc chiến chống vi phạm bản quyền ở lĩnh vực xuất bản

Ngày 20/4, Báo Nhân Dân tổ chức tọa đàm "Tăng cường sức đề kháng trong cuộc chiến chống vi phạm bản quyền ở lĩnh vực xuất bản".
Tennis vì cộng đồng: Khi mỗi cú đánh tạo nên hy vọng

Tennis vì cộng đồng: Khi mỗi cú đánh tạo nên hy vọng

Không chỉ là một giải tennis phong trào, E&A Open lần thứ 15 - Cúp Á Âu Electric tiếp tục khẳng định vai trò là điểm hẹn của đam mê, kết nối và sẻ chia. Năm 2026, giải đấu mang theo một sứ mệnh đặc biệt: gây quỹ hỗ trợ bệnh nhi có hoàn cảnh khó khăn, để mỗi cú đánh trên sân đều góp phần thắp lên những hy vọng ngoài đời.
vn-web
song-gia-tri