 |
| Khoa học công nghệ được ví là ngọn hải đăng soi sáng tương lai ngành nông nghiệp |
Quyết định số 503/QĐ-BNNMT ngày 27/3 do Bộ trưởng Đỗ Đức Duy ký ban hành đã đặt ra những mục tiêu cụ thể, hứa hẹn mở ra một giai đoạn phát triển mới cho ngành nông nghiệp và môi trường Việt Nam. Với thông điệp "KHCN là ngọn hải đăng soi sáng tương lai ngành nông nghiệp", kế hoạch này không chỉ tạo động lực cho các đơn vị trực thuộc mà còn khuyến khích sự tham gia của doanh nghiệp, hợp tác xã và người dân.
Kiến tạo hạ tầng số
Kế hoạch của Bộ Nông nghiệp và Môi trường tập trung vào việc xây dựng hạ tầng số hiện đại, đáp ứng yêu cầu của Nghị quyết 57-NQ/TW, Nghị quyết 193/2025/QH15 của Quốc hội và Nghị quyết 03/NQ-CP của Chính phủ. Bộ trưởng Đỗ Đức Duy yêu cầu các cơ quan, đơn vị bổ sung tiêu chí vị trí việc làm, đảm bảo ít nhất 25% lãnh đạo có chuyên môn và kinh nghiệm về KHCN, nhằm nâng cao năng lực quản lý và triển khai các dự án công nghệ.
Một trong những nhiệm vụ trọng tâm là xây dựng chuyên trang thông tin về phát triển KHCN, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Chuyên trang này sẽ là kênh thông tin chính thức, cung cấp dữ liệu và định hướng cho các đơn vị trong ngành. Đồng thời, Bộ sẽ ban hành Bộ chỉ số đánh giá định kỳ hàng năm, xếp hạng chuyển đổi số của các đơn vị, người đứng đầu và cán bộ, công chức, viên chức, nhằm tạo động lực cạnh tranh lành mạnh.
Bộ cũng đặt mục tiêu phát triển nền tảng số dùng chung, kết nối liên thông với các nền tảng số quốc gia. Các danh mục cơ sở dữ liệu dùng chung, dữ liệu mở và dữ liệu lớn sẽ được xây dựng, tạo nền tảng cho việc quản lý và khai thác thông tin hiệu quả. Đặc biệt, Kiến trúc Chính phủ số của Bộ (Phiên bản 4.0) sẽ được hoàn thiện, đảm bảo sự đồng bộ và hiện đại hóa trong quản lý.
Để nâng cao hiệu lực quản trị và hiệu quả điều hành, Bộ Nông nghiệp và Môi trường sẽ triển khai Trung tâm giám sát điều hành thông minh. Trung tâm này sẽ hỗ trợ chỉ đạo, điều hành trực tuyến dựa trên dữ liệu, đồng thời tăng cường tương tác giữa cơ quan quản lý, người dân và doanh nghiệp. Bộ trưởng Đỗ Đức Duy nhấn mạnh rằng việc ứng dụng công nghệ sẽ giúp giải quyết các điểm nghẽn trong quản lý, tạo điều kiện thuận lợi cho người dân và doanh nghiệp tiếp cận các dịch vụ công.
Kế hoạch cũng đặt mục tiêu đảm bảo trên 90% thủ tục hành chính liên quan đến doanh nghiệp được thực hiện trực tuyến, thông suốt và hiệu quả. Các dịch vụ công trực tuyến sẽ được phát triển, bao gồm cấp giấy phép tự động và cung cấp các dịch vụ số cá nhân hóa dựa trên dữ liệu, đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của người dân và doanh nghiệp.
Hợp tác Công - Tư: Nâng cao năng lực toàn ngành
Bộ Nông nghiệp và Môi trường khuyến khích mô hình hợp tác công - tư (PPP) trong việc phát triển hạ tầng số và KHCN. Các đơn vị được yêu cầu xây dựng đề án thành lập hoặc tham gia góp vốn vào doanh nghiệp KHCN công lập, nhằm thương mại hóa kết quả nghiên cứu. Đồng thời, các viện, trường và trung tâm chuyên ngành sẽ được tăng cường năng lực thông qua việc phát triển hệ thống nghiên cứu, thử nghiệm và phòng thí nghiệm.
Mỗi lĩnh vực trọng điểm của ngành, như trồng trọt, chăn nuôi, thủy sản và lâm nghiệp, sẽ có ít nhất một phòng thử nghiệm đạt tiêu chuẩn quốc tế, phục vụ công tác hội nhập và xuất nhập khẩu hàng hóa. Bộ cũng đề xuất cơ chế khuyến khích các tổ chức, cá nhân đầu tư xây dựng phòng thí nghiệm và trung tâm nghiên cứu, tạo điều kiện cho sự phát triển đồng bộ của hệ thống KHCN.
Một trong những điểm nhấn của kế hoạch là tập trung phát triển và trọng dụng nhân lực chất lượng cao. Bộ trưởng Đỗ Đức Duy nhấn mạnh: "Chính sách đúng sẽ giải phóng được nguồn lực phát triển KHCN, và cơ hội từ Nghị quyết 57 là phải giữ được người tài." Bộ sẽ xây dựng cơ chế đặc biệt để thu hút và giữ chân các nhà khoa học đầu ngành, chuyên gia và "tổng công trình sư" trong và ngoài nước, nhằm triển khai các nhiệm vụ trọng tâm quốc gia.
Các chương trình đào tạo, bồi dưỡng sẽ được tổ chức để nâng cao tay nghề cho đội ngũ lao động. Bộ cũng đề xuất cơ chế đặt hàng đào tạo nhân lực chất lượng cao trong các lĩnh vực khoa học cơ bản, kỹ thuật then chốt và công nghệ chiến lược. Ngoài ra, các nhóm nghiên cứu uy tín trong lĩnh vực nông nghiệp và môi trường sẽ được thành lập, với sự tham gia của các nhà khoa học đầu ngành trong và ngoài nước.
Bộ Nông nghiệp và Môi trường sẽ nghiên cứu cơ chế khuyến khích các hợp tác xã, doanh nghiệp nhỏ và vừa, cũng như hộ kinh doanh đầu tư vào chuyển đổi số và KHCN. Các chính sách ưu đãi sẽ được đề xuất để hỗ trợ các đơn vị này nâng cao hiệu quả sản xuất, kinh doanh và quản trị. Đây là bước đi quan trọng nhằm thúc đẩy sự tham gia của khu vực tư nhân, tạo động lực cho sự phát triển bền vững của ngành.
Để triển khai kế hoạch, Bộ trưởng Đỗ Đức Duy đã giao Vụ KHCN chủ trì, phối hợp với Cục Chuyển đổi số và các đơn vị liên quan thành lập Ban Chỉ đạo do Bộ trưởng làm Trưởng ban. Một Hội đồng tư vấn và Tổ giúp việc cũng sẽ được thành lập, với sự tham gia của các chuyên gia trong và ngoài nước. Các nhiệm vụ phát triển KHCN và chuyển đổi số sẽ được lồng ghép vào chương trình công tác hàng năm của Bộ, đồng thời xây dựng các chương trình KHCN cấp Bộ giai đoạn 2026-2030.
Vụ Pháp chế sẽ rà soát và sửa đổi các văn bản quy phạm pháp luật để tháo gỡ các điểm nghẽn, đơn giản hóa thủ tục hành chính. Vụ Tổ chức cán bộ sẽ kiện toàn bộ máy các tổ chức KHCN, đảm bảo hoạt động hiệu quả và tự chủ. Vụ Kế hoạch - Tài chính sẽ cân đối nguồn kinh phí, đề xuất cơ chế đặc thù về đầu tư và thương mại hóa sản phẩm nghiên cứu. Vụ Hợp tác quốc tế sẽ tăng cường hợp tác quốc tế trong phát triển KHCN và chuyển đổi số.
