Con người và AI: ai sẽ kiếm tiền giỏi hơn?

Trí tuệ nhân tạo (AI) hiện đã sánh ngang hoặc thậm chí còn vượt xa con người trong những lĩnh vực mà trước đây được coi là không thể đạt tới, gồm cờ vua, trò chơi arcade, cờ vây, ô tô tự lái, gấp protein và nhiều hơn nữa. Tiến bộ công nghệ nhanh chóng này đã có tác động rất lớn đến ngành dịch vụ tài chính.

• Công nghệ AI có thể phát hiện tế bào chết nhanh hơn con người 100 lần
• Công nghệ AI mới đánh bại những game thủ hàng đầu

Sự xuất hiện và tăng trưởng nhanh chóng của ngành công nghệ tài chính (fintech), các công ty khởi nghiệp công nghệ ngày càng thách thức các tổ chức tài chính lâu đời trong các lĩnh vực như ngân hàng bán lẻ, lương hưu hoặc các khoản đầu tư cá nhân. Do đó, AI thường xuất hiện trong các quy trình như an ninh mạng, chống rửa tiền, kiểm tra khách hàng của bạn hoặc chatbot.

Một số công ty đầu tư chuyên nghiệp tuyên bố rằng họ sử dụng AI trong quá trình ra quyết định đầu tư của mình nhưng họ lại không công bố thông tin chính thức về hiệu suất. Mặt khác, nghiên cứu hàn lâm đã nhiều lần đưa ra các dự báo tài chính có độ chính xác cao dựa trên các thuật toán học máy, về lý thuyết, những điều này có thể chuyển thành các chiến lược đầu tư chính thống rất thành công cho ngành tài chính nhưng điều đó dường như không xảy ra.

Theo phân tích 27 nghiên cứu được bình duyệt bởi các nhà nghiên cứu học thuật được công bố từ năm 2000 đến năm 2018. Các nghiên cứu này mô tả các loại thí nghiệm dự báo thị trường chứng khoán khác nhau bằng cách sử dụng các thuật toán học máy.

Các mô hình trong các thí nghiệm độ chính xác rất cao, khoảng 95% – dấu ấn của sự thành công to lớn trong nhiều lĩnh vực. Nhưng trong dự báo thị trường, nếu một thuật toán sai 5% nó vẫn có thể là một vấn đề thực sự, nó có thể là một lỗi nghiêm trọng hơn là một lỗi nhỏ, không chỉ mất sạch lợi nhuận mà còn toàn bộ vốn ban đầu.

Hầu hết các thuật toán AI như là “hộp đen” không có sự minh bạch về cách chúng hoạt động. Trong thế giới thực điều này không có khả năng truyền cảm hứng cho các nhà đầu tư, nó cũng có thể là một vấn đề từ góc độ quản lý và hơn nữa, hầu hết các thử nghiệm không tính đến chi phí giao dịch, mặc dù chúng đã giảm trong nhiều năm nhưng chúng không phải bằng 0 và có thể tạo ra sự khác biệt giữa lãi và lỗ.

Các thuật toán AI trong quá trình ra quyết định đầu tư nên tuân thủ hai bộ tiêu chuẩn đạo đức: làm cho AI có đạo đức và đưa ra quyết định đầu tư có đạo đức, tính đến các cân nhắc về môi trường, xã hội và quản trị. Ví dụ, điều này sẽ ngăn AI đầu tư vào các công ty có thể gây hại cho xã hội, có nghĩa là AI được mô tả trong các thí nghiệm học thuật là không khả thi trong thế giới thực của ngành tài chính.

Qua các so sánh về thành tựu của AI với thành tựu của các chuyên gia con người, nếu AI có thể đầu tư tốt bằng hoặc tốt hơn con người, thì điều đó có thể báo trước một lượng việc làm giảm đáng kể.

Một phát hiện chỉ ra rằng một số ít quỹ do AI cung cấp dữ liệu hiệu suất được tiết lộ trên các nguồn dữ liệu thị trường có sẵn thường hoạt động kém hiệu quả hơn trên thị trường. Do đó, hiện vẫn đang rất ủng hộ các nhà phân tích và quản lý con người hơn, bằng chứng thực nghiệm cho thấy con người hiện đang đi trước AI và điều này có thể một phần là do những con đường tắt hiệu quả mà con người thực hiện khi chúng ta phải đưa ra một quyết định nhanh chóng trong tình trạng đang không chắc chắn.

Trong tương lai, điều này có thể thay đổi nhưng chúng ta vẫn cần bằng chứng trước khi chuyển sang AI và trước mắt thay vì chèn ép con người chống lại AI thì chúng ta nên kết hợp cả hai. Điều này có nghĩa là nhúng AI vào các công cụ hỗ trợ ra quyết định và phân tích nhưng để lại quyết định cuối cùng cho con người.

Trang Nguyễn