Công nghệ mới chắp cánh cho nghiên cứu khoa học đi vào thực tiễn

Phát biểu khai mạc hội nghị PGS.TS Nguyễn Thanh Hải, Trưởng Khoa Điện - Điện tử cho biết, nhiều năm qua, Trường ĐH Giao thông Vận tải là đơn vị dẫn đầu về chương trình đào tạo và nghiên cứu khoa học. Với nhiệm vụ tiên phong trong lĩnh vực giao thông vận tải, đặc biệt là đường sắt đô thị và đường sắt cao tốc, nhà trường và Khoa Điện - Điện tử xác định phải làm chủ công nghệ lõi để phục vụ sự phát triển của đất nước.

Hội nghị thu hút được hơn 28% nghiên cứu sinh ngoài trường, thể hiện được sự liên kết uy tín giữa nhà trường và các đơn vị đào tạo, nghiên cứu khoa học khác. Ảnh: BTC

Hội nghị nghiên cứu thường niên năm nay do Khoa Điện - Điện tử tổ chức, gồm 22 báo cáo khoa học, phân theo 3 tiểu ban, tập trung chủ yếu vào các lĩnh vực: Giao thông điện, công nghiệp vi mạch bán dẫn, chuyển đổi xanh, công nghiệp 4.0 và xã hội số.

Theo PGS.TS Hải, thời gian trước khi hội nghị chính thức diễn ra, BTC nhận được rất nhiều đề tài, báo cáo khoa học. Sau quá trình phản biện, có 13 bài được chấp nhận đăng ở Tạp chí khoa học Giao thông vận tải; 22 đề tài sử dụng làm báo cáo khoa học trong hội nghị thường niên năm nay, đồng thời được đăng ở kỷ yếu hội nghị. Số lượng bài báo từ các nhà khoa học ngoài trường đạt tỷ lệ 28.5%, thể hiện tính phổ rộng của hội nghị.

Nghiên cứu sinh Đinh Quý Long báo cáo đề tài trong phiên toàn thể. Ảnh: Nguyễn Hạnh

Trong khuôn khổ hội nghị, phiên toàn thể có 3 báo cáo: “Một phương pháp giảm nhiễu cho định vị dòng quang nhằm nâng cao hiệu quả bám quỹ đạo của quadrotor trong môi trường cục bộ” của các tác giả Trần Lê Thăng Đồng, Trịnh Lương Miên, Nguyễn Thuận Minh, Trần Thuận Hoàng; “Nghiên cứu phương pháp bảo vệ rơ-le lưới điện kéo dòng điện một chiều hệ thống đường sắt đô thị” của nhóm Đặng Việt Phúc, Nguyễn Tuấn Phường; Báo cáo “Cải thiện tỉ lệ mất gói dữ liệu trong truyền thông đoàn tàu - mặt đất của hệ thống CBTC” của Trần Văn Hưng, Nguyễn Thanh Hải, Trần Mạnh Cường. 3 báo cáo này có tính thực tiễn rất cao, tập trung nghiên cứu công nghệ, ứng dụng trong định vị dòng quang, bảo vệ lưới điện, giảm mất gói dữ liệu trong ngành đường sắt, đặc biệt lĩnh vực đường sắt cao tốc.

Một đề tài có tính thực tiễn trong phiên toàn thể. Ảnh: Nguyễn Hạnh

Có 3 tiểu ban diễn ra song song ngay sau phiên toàn thể của Tiểu ban Kỹ thuật điều khiển và Tự động hóa, Tiểu ban Kỹ thuật viễn thông - Thông tin - Công nghệ thông tin, Tiểu ban Kỹ thuật điện - Kỹ thuật điện tử. Các báo cáo ở 3 tiểu ban đa dạng đề tài. Có một số đề tài được đánh giá mang tính thời sự và có thể ứng dụng thực tế như “Hệ thống cảnh báo sớm tín hiệu đèn giao thông cho lái xe sử dụng mô hình học máy” của nhóm Phí Văn Lâm, Trần Thị Lan, Ngô Minh Quý; “Triển khai xe tự lái ở Việt Nam: Cơ hội và thách thức” của các tác giả Vương Xuân Cần, La Văn Ngọ, Trần Văn Hưng; “Phân tích so sánh các hệ thống điều khiển tàu đường sắt cao tốc” của tác giả Trịnh Thị Hương và Nguyễn Đức Anh.

Năm nay, các chủ đề về đường sắt cao tốc, giảm ùn tắc, xử lý đèn giao thông vẫn được nhiều sinh viên, nghiên cứu sinh nghiên cứu dựa trên những ứng dụng công nghệ mới. Ảnh: Nguyễn Hạnh

Các đề tài “Thành phố và cộng đồng thông minh bền vững dựa trên nền tảng ICT và IoT” của các tác giả Trần Thiện Chính, Vi Thị Hồng Loan, Nguyễn Cảnh Minh, Nguyễn Việt Hùng, Nguyễn Thị Trang Linh, Trịnh Ngọc Khoa; “Nghiên cứu và ứng dụng IoT trong nông nghiệp thông minh” của nhóm Lại Mạnh Dũng, Nguyễn Văn Hoàng, Hoàng Trường Dũng, Đồng Đức Mạnh; “Chế tạo cảm biến áp lực hữu cơ ứng dụng cho hệ thống giám sát không dùng camera” của tác giả Trần Mạnh Cường, Vũ Ngọc Quý, Trần Văn Hưng; “Quy hoạch tối ưu hệ thống cung cấp điện kéo liên tục cho các đường sắt cao tốc” của Trần Văn Khôi, An Thị Hoài Thu Anh, Nguyễn Đức Khương, cũng được hội đồng giám khảo đánh giá cao vì có tính xã hội hóa, một số đề tài có thể đưa vào ứng dụng thực tế.

Sinh viên Ngô Minh Quý, khóa 62 Kỹ sư Tự động hóa đại diện nhóm báo cáo đề tài Ảnh: Nguyễn Hạnh

Đại diện nhóm tác giả, TS. Phí Văn Lâm cho biết, đề tài “Hệ thống cảnh báo sớm tín hiệu đèn giao thông cho lái xe sử dụng mô hình học máy” là hệ thống hỗ trợ lái xe thông minh "nhận dạng sớm” giúp tài xế nhận diện tín hiệu đèn từ xa, mở rộng thời gian phản ứng và hỗ trợ quyết định hợp lý khi tiếp cận nút giao. Hệ thống này sử dụng dữ liệu từ camera hành trình gần phía trước xe để nhận diện trạng thái đèn tín hiệu giao thông và đưa ra cảnh báo cho lái xe phía sau thông qua màn hình hiển thị LED ma trận ở đuôi xe phía trước.

Trong giai đoạn hạ tầng giao thông trong nước chưa được khắc phục, tình trạng ùn tắc giao thông ở các thành phố lớn không những gây nhiều phiền toái cho người tham gia giao thông mà còn gây ô nhiễm môi trường, kéo lùi lộ trình NetZero, đề tài của nhóm tác giả là một trong những nghiên cứu tích hợp công nghệ thị giác máy tính, trí tuệ nhân tạo và hệ thống nhúng, nhằm hỗ trợ lái xe trong điều kiện giao thông phức tạp, góp phần giải quyết vấn đề ùn tắc.

Tác giả Vi Thị Hồng Loan trình bày nghiên cứu khoa học của nhóm. Ảnh: Nguyễn Hạnh

Nói về sự ra đời của đề tài “Thành phố và cộng đồng thông minh bền vững dựa trên nền tảng ICT và IoT”, tác giả Vi Thị Hồng Loan (đại diện nhóm tác giả) cho biết, đề tài nằm trong dự án phát triển thành phố thông minh của UBND TP. Hà Nội. Nhóm đã theo đuổi dự án gần 2 năm qua, các đề tài nghiên cứu đều dựa trên dữ liệu thực tế các đơn vị thu thập từ hiện trường nên tính thực tiễn và độ chính xác khá cao và luôn được nhóm điều chỉnh kịp thời.

“Khi thế giới đang chứng kiến quá trình đô thị hóa với tốc độ chưa từng có, thành phố thông minh bền vững (SSC) như một phương tiện để giải quyết những thách thức ngày càng tăng liên quan đến ô nhiễm, đô thị hóa tự phát, biến đổi khí hậu,… SSC lấy con người làm trung tâm, đảm bảo rằng việc triển khai công nghệ và đổi mới được sử dụng để duy trì tính bền vững, toàn diện, thịnh vượng và nhân quyền trong các thành phố”, tác giả lý giải thêm .

Kết luận chung về hội nghị, PGS.TS Nguyễn Thanh Hải nhận xét, trong số 22 đề tài nghiên cứu, có nhiều bài báo, đề tài khoa học đáp ứng mục tiêu nghiên cứu mũi nhọn, cụ thể như các nhóm đề tài: Hệ thống thông tin, tín hiệu phục vụ điều khiển đường sắt; Hệ thống cung cấp điện đường sắt; Hệ thống giao thông thông minh phục vụ điều hành giám sát giao thông đường bộ; Mô hình lọt giám sát thiết bị; Ứng dụng Al trong mạch điện tử và hệ thống máy tính; Điều khiển Robot và tự động hóa.

“Các sinh viên, nghiên cứu sinh năm nay đều ít nhiều thể hiện được sự sáng tạo, đột phá trong các nghiên cứu. Bên cạnh những đề tài cần chỉnh lý và cải thiện, có một số đề tài đạt tính ứng dụng cao, có thể đưa vào ứng dụng trong thực tế. Nhà trường luôn khuyến khích các em sáng tạo, mạnh dạn, tự tin trong nghiên cứu khoa học, áp dụng công nghệ. Tuổi trẻ cần những đức tính đó, các em cứ làm, cứ trải nghiệm mới vỡ ra nhiều điều”, PGS.TS Hải chia sẻ.