Cuộc "sàng lọc" lớn của ngành robot công nghiệp đã bắt đầu

Các nhà sản xuất robot và các nhà tích hợp hệ thống thuộc mọi quy mô nên coi công tác chuẩn bị là một ưu tiên chiến lược. Nguồn: Ảnh có sử dụng AI

Ngành robot công nghiệp toàn cầu đang bước vào một giai đoạn chuyển đổi quan trọng khi tiêu chuẩn ISO 10218:2025 được kỳ vọng sẽ trở thành nền tảng pháp lý mới cho các hệ thống robot mang dấu CE tại châu Âu. Không đơn thuần là nâng cấp các yêu cầu về an toàn, phiên bản mới còn tác động trực tiếp đến chiến lược phát triển sản phẩm, đầu tư nghiên cứu và khả năng cạnh tranh của các doanh nghiệp trên thị trường quốc tế.

Theo lộ trình của Liên minh châu Âu, Quy định Máy móc EU 2023/1230 sẽ chính thức thay thế Chỉ thị Máy móc 2006/42/EC từ ngày 20/1/2027. Khi tiêu chuẩn ISO 10218:2025 được hài hòa và công bố trên Công báo Liên minh châu Âu (OJEU), đây sẽ trở thành căn cứ quan trọng để các nhà sản xuất robot chứng minh sự phù hợp nhằm đưa sản phẩm vào thị trường châu Âu.

Đối với các doanh nghiệp tự động hóa, điều này đồng nghĩa với việc các yêu cầu về đánh giá rủi ro, chức năng an toàn, tích hợp robot, bảo vệ người vận hành và xác nhận hệ thống sẽ được nâng lên một tiêu chuẩn mới. Những thay đổi này đặc biệt có ý nghĩa trong bối cảnh robot cộng tác (cobot), dây chuyền sản xuất thông minh và các ứng dụng AI ngày càng phổ biến.

Không chỉ yêu cầu công nghệ cao hơn, ISO 10218:2025 còn tạo ra sức ép đáng kể đối với các nhà sản xuất robot. Các tập đoàn toàn cầu như Fanuc, ABB, KUKA, Yaskawa hay các thương hiệu robot cộng tác lớn đã chủ động chuẩn bị từ sớm thông qua việc nâng cấp nền tảng điều khiển, hệ thống an toàn chức năng và quy trình chứng nhận.

Ngược lại, nhiều doanh nghiệp quy mô vừa, đặc biệt là các nhà sản xuất mới nổi, vẫn chưa đánh giá đầy đủ tác động của tiêu chuẩn mới. Đáng chú ý, một số nhà sản xuất robot đến từ châu Á đang mở rộng sang thị trường châu Âu được cho là còn thiếu sự chuẩn bị cả về nguồn lực kỹ thuật lẫn ngân sách nghiên cứu phát triển. Khi quy định chính thức có hiệu lực, đây có thể trở thành rào cản lớn đối với chiến lược thâm nhập thị trường.

Tuy nhiên, việc áp dụng tiêu chuẩn mới diễn ra trong bối cảnh ngành sản xuất châu Âu vẫn đang chịu nhiều áp lực. Thị trường robot đã tăng trưởng chậm trong giai đoạn 2023-2025 do nhu cầu đầu tư suy giảm, đặc biệt ở ngành ô tô. Chi phí tuân thủ tiêu chuẩn mới có thể khiến nhiều doanh nghiệp vừa và nhỏ phải cân nhắc tiến độ đầu tư, thậm chí làm chậm quá trình triển khai đầy đủ sau mốc năm 2027.

Trong khi đó, tại Mỹ, tiêu chuẩn ANSI/RIA R15.06-2025 cũng đã được cập nhật theo hướng tương thích với ISO 10218:2025. Mặc dù đây không phải quy định bắt buộc về mặt pháp lý, việc tuân thủ vẫn gần như trở thành yêu cầu mặc định trong các dự án robot công nghiệp. Nhiều nhà tích hợp hệ thống và khách hàng lớn coi đây là điều kiện tiên quyết trong quá trình lựa chọn nhà cung cấp, đồng thời các cơ quan quản lý cũng thường sử dụng tiêu chuẩn này làm căn cứ đánh giá trách nhiệm khi xảy ra sự cố an toàn.

Từ góc độ tự động hóa, xu hướng này phản ánh sự chuyển dịch của ngành robot từ cạnh tranh về giá sang cạnh tranh về mức độ an toàn và khả năng đáp ứng quy định. Những doanh nghiệp sở hữu nền tảng điều khiển hiện đại, tích hợp đầy đủ các chức năng an toàn và có quy trình thiết kế tuân thủ tiêu chuẩn quốc tế sẽ có lợi thế rõ rệt khi mở rộng thị trường.

ISO 10218:2025 vì vậy không chỉ là một bộ tiêu chuẩn kỹ thuật mới mà còn là phép thử đối với năng lực công nghệ của toàn ngành robot. Trong bối cảnh sản xuất thông minh phát triển mạnh mẽ, việc đầu tư sớm vào thiết kế an toàn, chứng nhận và quản trị rủi ro sẽ trở thành yếu tố quyết định giúp doanh nghiệp duy trì khả năng cạnh tranh và tiếp cận các thị trường có yêu cầu khắt khe trong tương lai.

Theo automation.com