Đầu tư khoa học công nghệ giải quyết điểm nghẽn của ngành Thủy sản Việt Nam

Nông nghiệp công nghệ cao
03/05/2026 21:38
Phát biểu tại Hội nghị khoa học công nghệ thủy sản và kiểm ngư toàn quốc năm 2026, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Phùng Đức Tiến đã nhấn mạnh sự cần thiết của đổi mới sáng tạo khoa học công nghệ trong giải quyết điểm nghẽn về logistics, môi trường, nâng cao sức cạnh tranh của ngành Thủy sản trong nước.
aa
Hành trình cơ giới hóa nông nghiệp, biến máy cày thành robot và dữ liệu thành tài sản Việt Nam và Argentina hợp tác thúc đầy công nghệ nông nghiệp trong kỷ nguyên đổi mới sáng tạo Quy tụ mọi nguồn lực, nâng cao nhận thức của người nông dân nhằm thúc đẩy phát triển nông nghiệp xanh bền vững

Hội nghị nằm trong khuôn khổ Triển lãm quốc tế Khoa học Công nghệ Thủy sản Việt Nam lần thứ nhất (VinaFis Expo 2026), quy tụ các nhà quản lý, nhà khoa học, doanh nghiệp; các tổ chức trong nước và quốc tế; cùng lãnh đạo các địa phương và bà con ngư dân; Được tổ chức nhằm cụ thể hóa mục tiêu tăng trưởng 4-5% hằng năm của ngành, định hướng xây dựng Chương trình khoa học công nghệ trọng tâm giai đoạn 2026-2030 phục vụ phát triển thủy sản bền vững, kinh tế tuần hoàn và chuyển đổi số.

Đầu tư khoa học công nghệ giải quyết điểm nghẽn của ngành Thủy sản Việt Nam
Ngành Thủy sản đang chú trọng ứng dụng công nghệ, để đa dạng hóa trong nuôi trồng thủy sản, tăng năng suất, sản lượng và phát triển bền vững. Ảnh minh họa

Đột phá tư duy là yêu cầu cáp bách trong đổi mới sáng tạo

Chia sẻ tại hội nghị, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Phùng Đức Tiến cho biết, ngành Thủy sản trong nước đã đạt được nhiều kết quả đáng ghi nhận trong năm 2025, dù phải đối mặt với nhiều khó khăn, thách thức về địa chính trị, thiên tai. Cụ thể, tổng kim ngạch xuất khẩu toàn ngành đạt 70,61 tỷ USD, trong đó nông, lâm, thủy sản đóng góp 21,3 tỷ USD. Riêng ngành Thủy sản đạt sản lượng 9,5 triệu tấn - mức cao nhất từ trước đến nay; xuất khẩu đạt 11,32 tỷ USD,...

Trong bối cảnh thúc đẩy khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, ngành đã vạch ra nhiều chiến lược phát triển. Theo Thứ trưởng Phùng Đức Tiến, khoa học công nghệ đã đóng góp quan trọng vào những thành tựu thời gian qua, từ hệ thống thủy lợi đến nâng cao độ che phủ rừng; giảm diện tích lúa từ 3,8 triệu ha xuống khoảng 3,1 triệu ha nhưng vẫn duy trì sản lượng 43,5 triệu tấn, trong đó 85-89% là lúa chất lượng cao.

Xác định ngành Nông nghiệp và Môi trường là trụ đỡ kinh tế của đất nước, Chính phủ ban hành Nghị quyết 19, Nghị quyết 120 và Kết luận 29, tầm nhìn đến năm 2045, với nguồn ngân sách 127 nghìn tỷ đồng.

Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường nhận định, dù đã có những kết quả đáng ghi nhận, nhưng đổi mới sáng tạo vẫn chưa được chú trọng thực sự trong toàn ngành. Nhiều đề tài nghiên cứu còn nhỏ lẻ, thiếu tính liên kết chuỗi, trong khi yêu cầu đổi mới sáng tạo là phải có tư duy mới, phát triển theo chuỗi giá trị, gắn với kinh tế tuần hoàn và chuyển đổi số.

Bên cạnh đó, các nông sản mang thương hiệu quốc gia như lúa gạo, cà phê, hạt điều, nấm, thủy sản,... cần được nâng tầm cả về chất lượng và thương hiệu. Dù giống vẫn là yếu tố quyết định năng suất và chất lượng, nhưng thực tế cho thấy, nhiều sản phẩm chưa đủ sức cạnh tranh; nghiên cứu về thức ăn, dinh dưỡng còn hạn chế.

Theo thống kê, thức ăn thủy sản mỗi năm tiêu thụ khoảng 5,9 triệu tấn, nhưng vẫn phụ thuộc lớn vào nguyên liệu nhập khẩu, kéo theo chi phí logistics cao.

Đây có thể coi là điểm nghẽn lớn, khi chi phí ở nhiều khâu chiếm tới 60-70% giá thành, làm suy giảm sức cạnh tranh của nông sản khi ra thị trường quốc tế.

Một điểm nghẽn khác là yếu tố ô nhiễm môi trường nuôi trồng thủy sản vẫn ở ngưỡng đáng báo động. Khảo sát thực tế tại Đồng bằng sông Cửu Long cho thấy, nhiều vùng không thể nuôi hoặc nuôi thủy sản kém hiệu quả do dịch bệnh, môi trường suy giảm; hệ số thức ăn cao, tăng trưởng thấp. Dù đã có hệ thống quan trắc, nhưng việc xử lý và ứng dụng dữ liệu vào sản xuất còn hạn chế, chưa phục vụ hiệu quả các chỉ tiêu kinh tế, kỹ thuật.

Thứ trưởng Phùng Đức Tiến cho rằng, phải giải quyết gọn tất cả các điểm nghẽn theo chuỗi ngành hàng.

Trong đó, yếu tố con người là vô cùng quan trọng. Thống kê toàn ngành có tới 12.427 cán bộ nghiên cứu khoa học, 44 giáo sư, nhưng hiệu quả khai thác chưa tương xứng, trong khi doanh nghiệp lại vận hành hiệu quả hơn dù phải tự chủ toàn bộ chi phí.

Do đó, phải đổi mới mạnh mẽ cơ chế quản lý khoa học công nghệ, tạo động lực để nhà khoa học sáng tạo và làm giàu chính đáng từ tri thức. Thúc đẩy phát triển thị trường khoa học công nghệ, tăng cường kết nối với doanh nghiệp và hội nhập quốc tế.

Đầu tư khoa học công nghệ giải quyết điểm nghẽn của ngành Thủy sản Việt Nam
Nuôi rong sụn là một nghề đang phát triển ở các vùng biển Nam Trung Bộ, đem lại nguồn thu đáng kể cho ngư dân

Tiếp tục đẩy mạnh đổi mới sáng tạo, ứng dụng khoa học công nghệ để tăng năng suất, chất lượng

Trong khuôn khổ hội nghị, các nhà quản lý ngành Thủy sản, ngành Nông nghiệp và Môi trường đã đưa ra những tham luận, hướng tới giải quyết triệt để những điểm nghẽn, thúc đẩy đổi mới sáng tạo để phát triển ngành.

Theo TS. Trần Đình Luân, Cục trưởng Cục Kiểm lâm và Kiểm ngư (Bộ Nông nghiệp và Môi trường), công nghiệp chế biến thủy sản Việt Nam đã có bước phát triển nhanh, với hệ thống công nghệ và thiết bị ngày càng hiện đại, gắn kết chặt chẽ với vùng nguyên liệu. Hiện cả nước có 823 cơ sở chế biến thủy sản, trong đó phần lớn là cơ sở chế biến đông lạnh.

Trong đó, số lượng doanh nghiệp đáp ứng tiêu chuẩn xuất khẩu vào các thị trường khó tính như EU, Hoa Kỳ, Hàn Quốc, Úc,… ngày càng tăng. Một số doanh nghiệp lớn như Minh Phú, Vĩnh Hoàn đã đóng vai trò dẫn dắt chuỗi sản xuất, góp phần nâng cao vị thế thủy sản Việt trên thị trường quốc tế.

TS. Trần Đình Luân cho rằng, tăng trưởng xuất khẩu thủy sản không chỉ đến từ sản lượng mà còn nhờ đẩy mạnh chế biến sâu và gia tăng giá trị. Kim ngạch xuất khẩu đạt gần 11 tỷ USD năm 2022 và tăng lên 11,3 tỷ USD năm 2025, cho thấy hiệu quả rõ rệt của chiến lược này.

Giai đoạn 2021-2025, là giai đoạn chứng minh xu hướng chuyển dịch từ khai thác sang nuôi trồng rõ nét và hiệu quả. Sản lượng nuôi trồng tăng từ 4,88 triệu tấn lên 6,11 triệu tấn. Các loại tôm nước lợ, cá tra, rong tảo, nhuyễn thể,… đang trở thành trụ cột của ngành.

Thực tế chững minh, khoa học công nghệ đóng vai trò đặc biệt quan trọng trong các khâu then chốt như chọn tạo giống, sản xuất thức ăn, quản lý môi trường nuôi và truy xuất nguồn gốc. Tuy nhiên, nhiều hạn chế vẫn tồn tại, đặc biệt là sự phụ thuộc vào nguồn giống và nguyên liệu nhập khẩu.

Theo PGS.TS. Nguyễn Hữu Ninh, Phó Vụ trưởng Vụ Khoa học và Công nghệ (Bộ Nông nghiệp và Môi trường), trong giai đoạn 2021-2025, Bộ đã triển khai 113 nhiệm vụ khoa học công nghệ với tổng kinh phí hơn 336 tỷ đồng. Các đề tài tập trung vào công nghệ sinh học, sản xuất giống, quy trình nuôi và chế biến.

Tuy nhiên, hiệu quả ứng dụng vẫn chưa tương xứng với tiềm năng. Thị trường khoa học công nghệ trong nước còn kém phát triển, các giao dịch mua bán công nghệ còn hạn chế, chưa tạo được hệ sinh thái đổi mới sáng tạo mạnh mẽ cho ngành thủy sản.

Để tạo đột phá, các chuyên gia cho rằng, cần thúc đẩy mạnh mẽ liên kết “3 nhà” gồm Nhà nước - Nhà khoa học - Doanh nghiệp; phát triển thị trường khoa học công nghệ; đồng thời đẩy nhanh chuyển đổi số trong toàn chuỗi sản xuất, từ nuôi trồng đến chế biến và xuất khẩu.

Thứ trưởng Phùng Đức Tiến nhấn mạnh, các “điểm nghẽn” hiện nay phải được giải quyết theo chuỗi ngành hàng.

Với những định hướng đúng đắn và sự vào cuộc đồng bộ của các cấp ngành, khoa học công nghệ được kỳ vọng sẽ trở thành động lực trực tiếp, giúp ngành thủy sản Việt Nam phát triển bền vững, định vị trên trường quốc tế.

tudonghoangaynay.vn
tan-hoang-minh
Tin bài khác
TP.HCM khai thác 100 xe giường nằm thuần điện đi Đà Lạt và miền Tây

TP.HCM khai thác 100 xe giường nằm thuần điện đi Đà Lạt và miền Tây

Trang bị bộ pin 357 kWh cho tầm hoạt động 450 km mỗi lần sạc, 100 xe giường nằm thuần điện vừa chính thức vận hành trên 3 tuyến liên tỉnh từ TP.HCM.
Path robotics đẩy mạnh phát triển AI vật lý trong sản xuất

Path robotics đẩy mạnh phát triển AI vật lý trong sản xuất

Path Robotics, doanh nghiệp công nghệ có trụ sở tại bang Ohio (Mỹ), vừa huy động thành công 300 triệu USD trong vòng gọi vốn Series E nhằm mở rộng nền tảng trí tuệ nhân tạo vật lý (Physical AI) cho lĩnh vực sản xuất. Nguồn vốn mới sẽ được đầu tư vào phát triển các ứng dụng robot, mở rộng nhiệm vụ tự động hóa và tăng cường đào tạo mô hình AI. Sau vòng gọi vốn, công ty được định giá 2,45 tỷ USD, nâng tổng số vốn huy động từ khi thành lập năm 2018 lên hơn 610 triệu USD.
Hà Nội miễn phí vé tham quan nhiều địa điểm văn hóa dịp 24/11

Hà Nội miễn phí vé tham quan nhiều địa điểm văn hóa dịp 24/11

Nhân Ngày Di sản Văn hóa Việt Nam 23/11 và Ngày Văn hóa Việt Nam 24/11, nhiều địa điểm văn hóa tại Hà Nội triển khai chương trình miễn phí vé tham quan. Đây là cơ hội để người dân khám phá những công trình di sản, bảo tàng nổi tiếng mà không tốn chi phí vào cửa.
Sân bay Gia Bình thúc đẩy kết nối hàng không toàn cầu tại Routes World 2026

Sân bay Gia Bình thúc đẩy kết nối hàng không toàn cầu tại Routes World 2026

Tham gia Routes World 2026 tại Đức, Cảng hàng không quốc tế Gia Bình đã có hơn 30 cuộc gặp với các hãng hàng không và đối tác quốc tế, mở rộng cơ hội hợp tác phát triển mạng đường bay, vận tải hàng hóa và kết nối hàng không khu vực.
Tử vi vòng quay công nghệ ngày 22/11/2026: Tuổi Tỵ đón vận may, tuổi Mùi cần thận trọng

Tử vi vòng quay công nghệ ngày 22/11/2026: Tuổi Tỵ đón vận may, tuổi Mùi cần thận trọng

Tử vi 12 con giáp ngày 22/11/2026 mang đến những dự báo đáng chú ý về công việc, tài chính và tình cảm. Có con giáp gặp nhiều thuận lợi, cơ hội phát triển rộng mở, nhưng cũng có tuổi cần chú ý đến các mối quan hệ và cân nhắc kỹ lưỡng trước những quyết định quan trọng. Cùng khám phá vận trình của 12 con giáp trong ngày Chủ nhật này!
TECHPRO NEXT 2026: Kiến tạo nền tảng vận hành thông minh cho tòa nhà thế hệ mới

TECHPRO NEXT 2026: Kiến tạo nền tảng vận hành thông minh cho tòa nhà thế hệ mới

Hội thảo TECHPRO NEXT 2026 giới thiệu nhiều giải pháp AIoT, Edge AI và tích hợp hệ thống, hướng tới nâng cao hiệu quả quản lý, vận hành tòa nhà; đồng thời đánh dấu sự ra mắt dịch vụ TECH TAILOR dành cho doanh nghiệp SME.
GM lên kế hoạch tăng 20% ứng dụng robot tại các nhà máy Bắc Mỹ

GM lên kế hoạch tăng 20% ứng dụng robot tại các nhà máy Bắc Mỹ

General Motors (GM) đặt mục tiêu tăng 20% mức độ sử dụng robot và các công nghệ tự động hóa tại các nhà máy ở Bắc Mỹ vào năm 2028, trong bối cảnh chi phí lao động và sản xuất trong nước gia tăng.
Chuẩn hóa dữ liệu - nền tảng để ai thúc đẩy tự động hóa sản xuất

Chuẩn hóa dữ liệu - nền tảng để ai thúc đẩy tự động hóa sản xuất

Trong xu hướng chuyển đổi số công nghiệp, trí tuệ nhân tạo (AI), Internet vạn vật công nghiệp (IIoT) và mô hình kỹ thuật số đang được ứng dụng ngày càng rộng rãi trong các nhà máy. Tuy nhiên, một thách thức lớn đặt ra không nằm ở năng lực xử lý của thuật toán mà ở chất lượng và tính nhất quán của dữ liệu đầu vào. Đây cũng là yếu tố quyết định khả năng khai thác AI hiệu quả trong hoạt động sản xuất.
Thị trường chứng khoán ngày 20/11:  VN-Index giảm phiên thứ 4 liên tiếp, mất hơn 46 điểm trong tuần

Thị trường chứng khoán ngày 20/11: VN-Index giảm phiên thứ 4 liên tiếp, mất hơn 46 điểm trong tuần

Thị trường chứng khoán tiếp tục diễn biến tiêu cực khi VN-Index giảm phiên thứ tư liên tiếp, đóng cửa sát 1.689 điểm. Tính chung cả tuần, chỉ số mất hơn 46 điểm, trong khi áp lực bán vẫn lan rộng và khối ngoại nối dài chuỗi bán ròng.
Ứng dụng AI trong doanh nghiệp nhằm nâng cao năng lực lãnh đạo, hiệu quả đầu tư và cơ hội hợp tác

Ứng dụng AI trong doanh nghiệp nhằm nâng cao năng lực lãnh đạo, hiệu quả đầu tư và cơ hội hợp tác

Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị đã xác định vai trò trung tâm của người dân và doanh nghiệp trong phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Cùng với đó, Nghị quyết số 68-NQ/TW nhấn mạnh yêu cầu đổi mới công nghệ, nâng cao năng lực quản trị và tăng cường liên kết doanh nghiệp. Tinh thần xuyên suốt này cũng định hướng cho công tác xúc tiến đầu tư là gắn thu hút nguồn lực với nâng cao khả năng tiếp nhận công nghệ, năng lực triển khai và hiệu quả sử dụng vốn của doanh nghiệp.
master