Ngân hàng hiện đang là ngành dịch vụ hiện đại, huyết mạch của cả nền kinh tế, ngành Ngân hàng đi đầu trong chuyển đổi số đã thúc đẩy các ngành kinh tế khác. Việc số hóa hoạt động ngân hàng đã cung cấp công cụ, tạo điều kiện thuận lợi, cũng như rộng mở cơ hội cho cộng đồng doanh nghiệp và người dân tiếp cận tín dụng nhanh chóng, thuận tiện.
Qua đó, thúc đẩy các ngành kinh tế khác chuyển đổi số, góp phần hiện thực hóa các mục tiêu trong Chiến lược quốc gia phát triển kinh tế số và xã hội số đến năm 2025, định hướng đến năm 2030.
Theo thống kê của Ngân hàng Nhà nước, hiện có 95% tổ chức tín dụng triển khai chuyển đổi số, trong đó có những tổ chức tín dụng đã đạt 90% giao dịch khách hàng trên kênh số. Nhờ chuyển đổi số, tỷ lệ chi phí trên thu nhập của một số ngân hàng giảm xuống 30%, tiệm cận tỷ lệ mà nhiều ngân hàng khu vực đang hướng tới.
Quá trình chuyển đổi số ngành Ngân hàng đã diễn ra mạnh mẽ, đạt được nhiều thành tựu đáng chú ý, tuy nhiên, vẫn còn nhiều thách thức đặt ra đối với các ngân hàng không chỉ liên quan đến việc đồng bộ, hành lang pháp lý cũng như xu hướng gia tăng tội phạm công nghệ cao với các thủ đoạn ngày càng tinh vi, phức tạp. Hay là việc thiếu hụt nhân sự trình độ cao, sự đầu tư về nguồn lực cho chuyển đổi số.
Nói về khó khăn trong quá trình chuyển đổi số ngành ngân hàng, Phó Thủ tướng Lê Minh Khái phát biểu tại sự kiện Ngày Chuyển đổi số ngành ngân hàng trước đó cho biết: Chuyển đổi số là một vấn đề mới, khó, phức tạp, cần phải tiếp thu những thành tựu, kinh nghiệm quốc tế và vận dụng sáng tạo, phù hợp với các điều kiện hoàn cảnh cụ thể của Việt Nam. Bên cạnh những kết quả tích cực, quá trình chuyển đổi số quốc gia và chuyển đổi số của ngành ngân hàng vẫn còn nhiều khó khăn thách thức. Cơ chế chính sách còn nhiều bất cập, vướng mắc, nhất là về định danh, về xác thực điện tử,…
Kết cấu hạ tầng thông tin thì còn bất cập, kết nối khai thác dữ liệu dân cư với bảo hiểm y tế, thuế còn chưa được rộng rãi và triệt để. Sự tham gia của các doanh nghiệp công nghệ tài chính còn hạn chế. Tội phạm công nghệ cao với hình thức, thủ đoạn ngày càng tinh vi hơn. Các nguồn lực, nhất là nguồn lực về trình độ cao cho chuyển đổi số thì còn thiếu hụt. Trong đó nguồn nhân lực cho công nghệ thông tin rất quan trọng. Chuyển đổi số cần chuyển đổi cả về tư duy, nhận thức, hành động, triển khai rộng khắp nhưng phải có trọng tâm, trọng điểm, làm thực chất, hiệu quả, tránh chồng chéo, đầu tư dàn trải, lãng phí, Phó Thủ tướng nhấn mạnh.
Cùng những chia sẻ về nguy cơ mà ngành ngân hàng gặp phải, ông Phạm Tiến Dũng – Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước cho biết: Hiện nay chúng ta có những nguy cơ như dùng giấy tờ giả, nguy cơ một số cá nhân mở tài khoản và cho thuê lại tài khoản, và sử dụng tài khoản cho thuê này với mục đích bất hợp pháp. Đối với nguy cơ thứ nhất, chúng ta phải xác thực khách hàng, xác thực trực tuyến, trực tiếp tại quầy cũng như xác thực online trên các kênh giao dịch. Ngân hàng nhà nước cũng đã có các văn bản, yêu cầu các tổ chức tín dụng nghiên cứu các giải pháp để đảm bảo rằng người thực hiện giao dịch và chủ tài khoản phải xác thực. Hiện nay các ngân hàng đang nghiên cứu triển khai các giải pháp để hạn chế việc cho mượn và cho thuê tài khoản.
Chia sẻ về thực trạng dữ liệu của ngành Ngân hàng hiện nay, Phó Tổng Giám đốc Ngân hàng VietinBank ông Trần Công Quỳnh Lân cho biết: hiện dữ liệu của ngành Ngân hàng không hoàn toàn sạch, nên có nhiều điểm còn bất cập.
Cụ thể, với giấy tờ tùy thân là chứng minh nhân dân trước đây, kẻ gian có thể giả mạo giấy tờ tùy thân, thay ảnh chứng minh nhân dân để mở tài khoản ngân hàng; có những trường hợp kẻ gian thuê nhiều người dân thiếu hiểu biết pháp luật để mở tài khoản và sử dụng chính tài khoản đó để gian lận, phạm tội,..
Do vậy, khi dữ liệu khách hàng của ngân hàng được làm sạch và chuẩn hóa sẽ giúp ngân hàng dọn dẹp được tài khoản rác; giảm thiểu rủi ro tổn thất tài chính tới khách hàng, ngăn chặn tội phạm. Đồng thời, việc kết nối và khai thác Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư để làm sạch dữ liệu khách hàng và phục vụ các hoạt động nghiệp vụ của ngành ngân hàng làm cho việc mở tài khoản bây giờ trở nên thuận tiện, dễ dàng và chính xác hơn, ông Trần Công Quỳnh Lân nhấn mạnh.
Mặc dù đối mặt với nhiều thách thức trong quá trình chuyển đổi số nhưng các chuyên gia đều nhận định rằng, việc nỗ lực chuyển đổi mô hình ngân hàng số là yêu cầu bắt buộc. Chuyển đổi số giúp nâng cao trải nghiệm cho khách hàng, tăng mức độ trung thành của người dùng, từ đó nâng cao năng lực cạnh tranh của ngân hàng. Hơn nữa, đây còn là yêu cầu tất yếu của nền kinh tế số.
Để triển khai thực hiện các chương trình, đề án của Chính phủ, Kế hoạch chuyển đổi số ngành ngân hàng đã đặt ra các mục tiêu rất cụ thể đến năm 2025 như: 50% các nghiệp vụ ngân hàng được số hóa; 70% giao dịch khách hàng thực hiện trên kênh số; 50% khoản vay nhỏ lẻ, vay tiêu dùng khách hàng cá nhân được số hóa, tự động.
Đỗ Phương
