Hiện thực hóa Nghị quyết 71, cấp bách đầu tư cho giáo dục hiện đại giai đoạn 2026-2035

Đó là kết luận của Bộ trưởng Bộ GDĐT trong Phiên thảo luận tổ của Quốc hội, ngày 25/11, về Chủ trương đầu tư Chương trình mục tiêu quốc gia hiện đại hóa, nâng cao chất lượng giáo dục, đào tạo giai đoạn 2026-2035.

Theo Bộ trưởng, để thực hiện thành công Nghị quyết 71, cần triển khai đồng bộ nhiều nhiệm vụ, trong đó Chương trình mục tiêu quốc gia là một biện pháp và công cụ quan trọng hàng đầu, đã được Bộ lên kế hoạch cụ thể thực hiện.

Mục tiêu đến năm 2030 những ngôi trường tạm như thế này sẽ được thay thế bằng ngôi trường kiên cố

Chương trình hướng tới kiên cố hóa toàn bộ trường học vào năm 2030

Bộ trưởng nhấn mạnh, ba nhóm nhiệm vụ của Chương trình đều hướng đến mục tiêu phát triển và hiện đại hóa hạ tầng. Tuy nhiên, yếu tố then chốt quyết định chất lượng giáo dục vẫn là con người, là đội ngũ nhà giáo. Những nội dung cốt lõi liên quan đến dạy và học, chuyên môn nghiệp vụ cũng được quán triệt, bảo đảm phù hợp mục tiêu đổi mới.

Chương trình mang tính chất đầu tư công quy mô lớn nên hợp phần hạ tầng chiếm tỷ trọng cao nhất. Trong đó, mục tiêu kiên cố hóa toàn bộ trường học vào năm 2030 được xác định là nhiệm vụ trọng tâm.

Thống kê của Bộ GDĐT cho biết, hiện cả nước còn khoảng 13% trường học tạm, chủ yếu tại các địa phương khó khăn. Một số tỉnh có tỷ lệ phòng học chưa kiên cố lên tới hơn 40%, tập trung nhiều ở bậc mầm non và tiểu học. Mục tiêu của Bộ là phải xóa trường tạm, thông qua quá trình huy động đồng bộ các nguồn lực: vốn ngân sách trung ương, ngân sách địa phương, cùng nguồn lực xã hội hóa và các giải pháp linh hoạt khác để ưu tiên xử lý triệt để tình trạng trường tạm.

Bên cạnh yêu cầu xóa trường tạm, Bộ trưởng cho rằng, hệ thống cơ sở vật chất phải đáp ứng yêu cầu triển khai chương trình giáo dục phổ thông theo hướng phát triển toàn diện học sinh. Những nội dung mới như giáo dục STEM, ngoại ngữ, công nghệ thông tin… đều đòi hỏi thiết bị, phòng học chuyên dụng và hạ tầng công nghệ. Nếu chỉ ‘dạy chay’ thì rất khó theo đuổi được các mục tiêu đề ra.

Trong các dự án thành phần, chương trình cũng đề cập chế độ đãi ngộ và đầu tư cho đội ngũ nhà giáo. Bộ trưởng Nguyễn Kim Sơn đánh giá đây là nội dung rất quan trọng nhưng thực tế “chi cho con người mặc dù rất quan trọng nhưng tiêu tiền không dễ”. Vì vậy, chương trình phải tính toán theo định mức phù hợp, dành một phần kinh phí cho đội ngũ nhưng ở mức khiêm tốn hơn so với các hạng mục khác.

Bộ trưởng Nguyễn Kim Sơn khẳng định, Bộ GDĐT sẽ tiếp tục hoàn thiện các đề án chi tiết, bảo đảm Chương trình mục tiêu quốc gia đi vào thực tiễn với hiệu quả cao nhất, góp phần thực hiện thành công các yêu cầu đột phá mà Nghị quyết 71 đặt ra.

Trường THCS-THPT Lương Thế Vinh (Hà Nội) vừa khánh thành, bàn giao thêm điểm trường mầm non Hú Trù Lình (Yên Bái) - không gian học tập mới cho gần 60 em người Mông. Ảnh: VTC New

Giáo dục phải là trọng tâm của Chương trình mục tiêu quốc gia

Cũng trong Phiên thảo luận, các đại biểu Quốc hội đều chung sự đồng thuận phải cấp thiết tiến hành việc đầu tư cơ sở vật chất, đặc biệt tại các địa bàn còn khó khăn. Đại biểu Quốc hội Hoàng Văn Cường (đoàn Hà Nội) khẳng định, chương trình là cần thiết, bởi muốn xây dựng một nền giáo dục hiện đại và đạt chuẩn quốc tế, điều kiện đầu tiên phải là trường lớp, thiết bị dạy học đủ và đạt chuẩn.

Ở lĩnh vực giáo dục nghề nghiệp, đại biểu cho rằng, mục tiêu đạt chuẩn khu vực và quốc tế chỉ khả thi khi hệ thống thiết bị thực hành được đầu tư đồng bộ, hiện đại. Nếu người học chỉ tiếp cận thiết bị lạc hậu, họ sẽ khó đáp ứng yêu cầu của doanh nghiệp. Vì vậy, đầu tư trang thiết bị phải hướng tới tiêu chuẩn mới nhất.

Theo đại biểu Cường, khi cơ sở vật chất được cải thiện, đội ngũ được bồi dưỡng bài bản, chất lượng giáo dục sẽ được nâng lên, đồng thời giảm khoảng cách giữa các vùng miền, hướng tới mục tiêu phát triển giáo dục bền vững giai đoạn 2026 – 2035.

Đồng tình với đại biểu Quốc hội Hoàng Văn Cường, một đại biểu khác cho rằng, với Chương trình mục tiêu quốc gia hiện đại hóa, nâng cao chất lượng giáo dục và đào tạo giai đoạn 2026–2035, chúng ta đang tạo nên một kiến trúc phát triển mới của đất nước - nơi giáo dục, y tế, khoa học - công nghệ, văn hóa, thể chế, hội nhập, kinh tế tư nhân không còn là những “trụ cột tách rời”, mà trở thành một hệ sinh thái thống nhất, cùng vận động để bảo đảm khát vọng phát triển nhanh, bền vững và giữ vững bản sắc Việt Nam.

Trong hệ sinh thái đó, giáo dục chính là trung tâm của trung tâm, là lĩnh vực quyết định chất lượng giống nòi, nguồn nhân lực, sức cạnh tranh và cả sức mạnh văn hóa, tinh thần của dân tộc trong hàng chục năm tới.

Đại biểu cũng nhất trí với Tờ trình 1061/TTr-CP của Chính phủ và dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về Chương trình mục tiêu quốc gia nêu trên. Các mục tiêu, chỉ tiêu, phạm vi đều được thiết kế không chỉ để giải quyết các vấn đề tồn đọng của giáo dục, mà quan trọng hơn, để đưa giáo dục bước vào giai đoạn phát triển mới: hiện đại, mở, liên thông, số hóa và hội nhập.

Chương trình được đặt trong tinh thần của Nghị quyết 71, đồng thời tương thích, bổ trợ cho toàn bộ 6 nghị quyết chiến lược còn lại. Do đó, Chương trình không phát triển “đơn ngành” mà trở thành trục kết nối toàn bộ chiến lược phát triển quốc gia.