Hiệp định Paris 1973: Bản hùng ca ngoại giao và dấu mốc lịch sử của ý chí Việt Nam

Hiệp định Paris về chấm dứt chiến tranh, lập lại hòa bình ở Việt Nam, được ký ngày 27/1/1973 tại Paris (Pháp), là một trong những văn kiện ngoại giao đặc biệt quan trọng của thế kỷ XX. Sự kiện này không chỉ đánh dấu bước ngoặt mang tính quyết định trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, mà còn là kết tinh sức mạnh tổng hợp của dân tộc Việt Nam dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam.

Thắng lợi trên bàn đàm phán là kết quả của sự phối hợp chặt chẽ giữa tiền tuyến và hậu phương, giữa đấu tranh quân sự, chính trị và ngoại giao. Đồng thời, đây cũng là minh chứng rõ nét cho ý chí kiên cường, tinh thần độc lập, tự chủ của nhân dân Việt Nam, cùng sự ủng hộ mạnh mẽ của bạn bè quốc tế đối với cuộc đấu tranh chính nghĩa. Hơn nửa thế kỷ trôi qua, giá trị lịch sử, ý nghĩa thời đại và tầm vóc của Hiệp định Paris vẫn vẹn nguyên.

Nhằm tái hiện sâu sắc giai đoạn lịch sử đặc biệt này, Nhà Xuất bản Chính trị quốc gia Sự thật đã ra mắt hai ấn phẩm: “Hiệp định Paris - Thắng lợi của ý chí độc lập, tự chủ và chính nghĩa Việt Nam” của nguyên Phó Chủ tịch nước Nguyễn Thị Bình và “Các cuộc thương lượng Lê Đức Thọ - Kissinger tại Paris” của Lưu Văn Lợi và Nguyễn Anh Vũ, do Công ty Cổ phần Sách Omega Việt Nam phát hành.

Hai cuốn sách giải mã cuộc đấu trí lịch sử tại Paris

Tái hiện ký ức sống động từ bàn đàm phán lịch sử

Cuốn “Hiệp định Paris - Thắng lợi của ý chí độc lập, tự chủ và chính nghĩa Việt Nam” đưa độc giả trở lại không khí đàm phán đầy cam go tại Paris, nơi bản lĩnh và trí tuệ Việt Nam được thể hiện rõ nét. Tác phẩm không chỉ cung cấp nhiều tư liệu lịch sử mà còn là những hồi ức chân thực của bà Nguyễn Thị Bình - một nhân chứng lịch sử trực tiếp tham gia và để lại dấu ấn sâu đậm tại hội nghị.

Sách gồm hai phần: phần đầu tái hiện hành trình từ phong trào Đồng khởi, bước ngoặt Tết Mậu Thân 1968, đến chiến lược “vừa đánh vừa đàm” và quá trình đánh bại “Việt Nam hóa chiến tranh”. Phần hai khắc họa vai trò của các lãnh đạo chủ chốt như Chủ tịch Hồ Chí Minh cùng các nhà ngoại giao Nguyễn Duy Trinh, Lê Đức Thọ, Nguyễn Hữu Thọ, Xuân Thủy; đồng thời tập hợp các bài viết, trả lời phỏng vấn của bà Nguyễn Thị Bình qua các dịp kỷ niệm Hiệp định.

Điểm nổi bật của tác phẩm là cách tái hiện lịch sử qua trải nghiệm cá nhân, từ quan sát, lắng nghe đến trực tiếp tham gia vào những quyết định mang tính bước ngoặt. Lối kể dung dị, gần gũi giúp xóa nhòa khoảng cách thời gian, đưa người đọc như sống lại từng thời khắc của hành trình dẫn tới Hiệp định Paris.

Cuốn sách của nhà ngoại giao Nguyễn Thị Bình là những trang hồi ức chân thực, giàu cảm xúc, đưa người đọc trở lại không khí sôi động và đầy thử thách của bàn đàm phán. Ảnh: PV/Vietnam+

Giải mã hậu trường những cuộc “đấu trí” ngoại giao

Trong khi đó, “Các cuộc thương lượng Lê Đức Thọ - Kissinger tại Paris” của hai nhà ngoại giao Lưu Văn Lợi và Nguyễn Anh Vũ mang đến góc nhìn toàn cảnh về hậu trường ngoại giao đầy căng thẳng và phức tạp.

Với hơn 400 trang, gồm 11 chương, cuốn sách tái hiện chi tiết các cuộc tiếp xúc bí mật Việt Nam - Hoa Kỳ, những vòng đàm phán cam go và tiến trình chuyển hóa từ chiến tranh sang hòa bình. Tác phẩm làm nổi bật các cuộc đấu trí giữa Cố vấn đặc biệt Lê Đức Thọ và Cố vấn Henry Kissinger, qua đó khắc họa rõ nét bản lĩnh, trí tuệ và nghệ thuật ngoại giao Việt Nam.

Dựa trên hệ thống tư liệu phong phú và lời kể của người trong cuộc, cuốn sách phân tích sâu chiến lược, toan tính của phía Mỹ, đồng thời làm rõ phương sách ứng phó linh hoạt nhưng kiên định của Việt Nam. Tiến trình đàm phán được trình bày theo dòng thời gian, từ bước ngoặt năm 1968 khi Mỹ buộc phải chấm dứt ném bom miền Bắc, đến giai đoạn “Việt Nam hóa chiến tranh”, các cuộc thương lượng bí mật, những lần bế tắc và đi đến ký kết Hiệp định.

Không chỉ cung cấp tư liệu lịch sử, tác phẩm còn khẳng định một chân lý: hòa bình không tự nhiên mà có, mà là kết quả của quá trình đấu tranh bền bỉ, khôn khéo và giàu bản lĩnh chính trị.

Trong bối cảnh quốc tế hiện nay, những bài học từ Hội nghị Paris và Hiệp định Paris năm 1973 vẫn giữ nguyên giá trị. Hai ấn phẩm không chỉ góp phần giải mã một giai đoạn lịch sử đặc biệt, mà còn khơi dậy niềm tự hào dân tộc, tinh thần tự cường và khát vọng hòa bình cho các thế hệ hôm nay và mai sau.