Kết nối chuỗi cung ứng toàn cầu: “Thời điểm vàng” cho doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ Việt Nam

Cơ hội mở ra từ dịch chuyển chuỗi cung ứng

Ngày 10/4 tại Hà Nội, trong khuôn khổ chương trình “Kết nối chuỗi cung ứng toàn cầu: Cơ hội và lộ trình hành động cho doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ Việt Nam” do Trung tâm Hỗ trợ Doanh nghiệp Vừa và Nhỏ (VCCI) phối hợp với Công ty CP Quảng cáo và Hội chợ Thương mại VINASAX tổ chức, cộng đồng doanh nghiệp đã được cập nhật nhiều thông tin quan trọng về xu hướng dịch chuyển chuỗi cung ứng và cơ hội mở rộng xuất khẩu.

Sự kiện thu hút sự tham gia của đại diện cơ quan quản lý, hiệp hội ngành nghề, chuyên gia cùng đông đảo doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ tại Hà Nội và các địa phương lân cận.

Phát biểu khai mạc, bà Trần Thị Thanh Tâm, Giám đốc Trung tâm Hỗ trợ Doanh nghiệp vừa và nhỏ (VCCI) nhấn mạnh, Việt Nam đang đứng trước “thời điểm vàng” để tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu, đặc biệt trong bối cảnh làn sóng dịch chuyển sản xuất FDI và xu hướng China+1 gia tăng.

Bà Trần Thị Thanh Tâm, Giám đốc Trung tâm Hỗ trợ doanh nghiệp vừa và nhỏ (VCCI) phát biểu khai mạc chương trình. Ảnh: Khánh Ly

Theo số liệu công bố tại chương trình, năm 2025, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu của Việt Nam đạt trên 930 tỷ USD, tăng 18,2% so với cùng kỳ năm trước. Tuy nhiên, khu vực FDI vẫn chiếm tới khoảng 73% tổng kim ngạch. Đáng chú ý, tỷ lệ nội địa hóa trong các ngành công nghiệp chủ lực hiện chỉ dao động từ 10-20%, cho thấy dư địa lớn để doanh nghiệp trong nước tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng.

Thực tế này phản ánh, dù đã trở thành một mắt xích quan trọng trong chuỗi cung ứng toàn cầu, phần giá trị gia tăng giữ lại trong nước vẫn còn hạn chế. Đây là bài toán cấp thiết buộc doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ phải nâng cao năng lực nếu muốn tận dụng cơ hội xuất khẩu.

Các chuyên gia nhận định, doanh nghiệp Việt Nam hiện đối mặt với hai thách thức lớn: Tiêu chuẩn quốc tế ngày càng khắt khe và hạn chế trong tiếp cận thị trường. Nhiều doanh nghiệp có sản phẩm đạt chất lượng nhưng chưa xây dựng được hồ sơ năng lực đạt chuẩn quốc tế, dẫn đến khó kết nối với các nhà mua hàng lớn.

Trong bối cảnh đó, các hoạt động kết nối cung - cầu, xúc tiến thương mại như chương trình lần này đóng vai trò quan trọng, giúp doanh nghiệp tiếp cận trực tiếp với đối tác quốc tế và tạo nền tảng cho xuất khẩu bền vững. Bà Trần Thị Thanh Tâm nhấn mạnh: cơ hội từ làn sóng dịch chuyển FDI là rất rõ ràng, song “không tự chuyển hóa thành lợi ích nếu doanh nghiệp không đủ năng lực để tận dụng”.

Kinh nghiệm từ hiệp hội và doanh nghiệp

Ông Phạm Hải Phong, Phó Chủ tịch, Chánh Văn phòng Hiệp hội Công thương Hỗ trợ Việt Nam (VASI), cho biết hiệp hội luôn đặt ra các tiêu chuẩn cụ thể đối với hội viên nhằm đáp ứng yêu cầu của các ngành như ô tô, xe máy, hàng không.

Hiện các hội viên của VASI tập trung chủ yếu ở các lĩnh vực như sản xuất xe máy, đóng tàu, linh kiện, phụ kiện điện tử…, phân bố tại các trung tâm kinh tế lớn như Hà Nội, TP.HCM, Đà Nẵng. Theo ông Phong, việc nâng cao chất lượng sản phẩm, tập trung vào các công đoạn cốt lõi như chi tiết kim loại, nhựa - cao su, điện - điện tử và cụm linh kiện là yếu tố then chốt để tăng năng lực cạnh tranh.

Ông Phạm Hải Phong, Phó Chủ tịch, Chánh Văn phòng Hiệp hội Công thương Hỗ trợ Việt Nam (VASI) phát biểu tại toạ đàm

Từ góc độ doanh nghiệp, ông Trần Đức Tùng, Phó Giám đốc Công ty CP Công nghệ Thế hệ mới Hanel PT, chia sẻ kinh nghiệm hội nhập sau 26 năm hoạt động trong lĩnh vực sản xuất linh kiện điện tử, với gần 100% sản phẩm xuất khẩu.

Theo ông Tùng, doanh nghiệp muốn tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu cần xây dựng lộ trình phát triển theo ba tầng giá trị:

• Nền tảng cốt lõi: Văn hóa doanh nghiệp, đạo đức kinh doanh và cam kết phát triển bền vững - yếu tố tạo dựng niềm tin, đặc biệt khi các đối tác FDI ngày càng chú trọng tiêu chuẩn ESG.
• Hệ thống vận hành: Đẩy mạnh chuyển đổi số, áp dụng các công cụ quản trị hiện đại như ERP, QR Code nhằm nâng cao hiệu quả và đáp ứng yêu cầu truy xuất nguồn gốc.
• Năng lực sản xuất: Bảo đảm chất lượng, chi phí cạnh tranh, giao hàng đúng hạn và cải tiến liên tục - những tiêu chí cốt lõi trong lựa chọn nhà cung cấp.

Ông Tùng cũng chỉ ra, nhiều doanh nghiệp Việt vẫn tập trung quá nhiều vào kỹ thuật và giá thành, trong khi chưa chú trọng đúng mức tới văn hóa hợp tác, trải nghiệm khách hàng và chiến lược dài hạn.

Ông Trần Đức Tùng, Phó Giám đốc Công ty CP Công nghệ Thế hệ mới Hanel PT chia sẻ kinh nghiệm hội nhập sau 26 năm hoạt động trong lĩnh vực sản xuất linh kiện điện tử. Ảnh: Khánh Ly

Tại phiên tọa đàm, các đại biểu đã chỉ ra những điểm nghẽn lớn của ngành công nghiệp hỗ trợ, bao gồm hạn chế về công nghệ, thiếu vốn cho nghiên cứu - phát triển và sự phụ thuộc vào khu vực FDI.

Bên cạnh đó, các yêu cầu mới như tiêu chuẩn môi trường, thuế carbon và chuyển đổi xanh đang tạo áp lực buộc doanh nghiệp phải thay đổi. Tuy nhiên, đây cũng được xem là cơ hội để doanh nghiệp nâng cấp toàn diện thông qua đầu tư công nghệ, cải tiến quy trình, kiểm soát phát thải và nâng cao chất lượng sản phẩm.

Các chuyên gia trao đổi tại tọa đàm

Sự kiện đưa đến một thông điệp xuyên suốt: doanh nghiệp Việt Nam không chỉ cần “làm tốt” mà phải “làm đúng theo chuẩn mực toàn cầu”.

Khi xây dựng được nền tảng vững chắc về văn hóa, quản trị và công nghệ, doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ có thể tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng, mở rộng thị trường xuất khẩu và từng bước nâng cao vị thế trên bản đồ công nghiệp thế giới. Trong bối cảnh hội nhập ngày càng sâu rộng, cùng với sự đồng hành của VCCI và các hiệp hội ngành nghề, doanh nghiệp Việt Nam hoàn toàn có thể tận dụng “thời điểm vàng” để bứt phá, gia tăng giá trị nội địa và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế bền vững.

Khánh Ly - Thuý Hiền - Bích Ngọc