Luật Thương mại điện tử: Gỡ nút thắt, thúc đẩy kinh tế số

Pháp luật chưa theo kịp nhịp phát triển thương mại điện tử

Trình bày tờ trình của Chính phủ, Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Sinh Nhật Tân cho biết cùng với sự phát triển nhanh của khoa học - công nghệ, nhiều mô hình kinh doanh mới trong TMĐT đã xuất hiện, đa dạng về chủ thể, phức tạp về bản chất. Chính sách và quy định hiện hành vì vậy bộc lộ không ít tồn tại.

Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Sinh Nhật Tân trình bày Tờ trình của Chính phủ về Dự án Luật Thương mại điện tử.

“Hệ thống pháp luật về TMĐT còn thiếu tính thống nhất, toàn diện; các mô hình kinh doanh mới chưa có quy định điều chỉnh riêng. Hàng giả, hàng cấm, hàng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, hàng kém chất lượng chưa được kiểm soát triệt để, trong khi TMĐT xuyên biên giới phát triển nhanh nhưng tiềm ẩn nhiều phức tạp,” Thứ trưởng Tân nhấn mạnh.

Ông cũng cho rằng, từ kinh nghiệm quốc tế, Việt Nam cần sớm có một đạo luật riêng điều chỉnh toàn diện TMĐT, nhằm bảo vệ quyền lợi các bên tham gia, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và tạo động lực phát triển kinh tế số.

Thúc đẩy TMĐT xanh, bền vững

Về thủ tục hành chính, dự thảo quy định có 18 thủ tục, trong đó 9 thủ tục hiện hành, giảm 6 thủ tục so với trước (tương đương giảm 40%). Đồng thời, bổ sung 9 thủ tục mới liên quan đến mạng xã hội, TMĐT xuyên biên giới, nền tảng tích hợp đa dịch vụ… theo hướng đơn giản hóa, thực hiện trực tuyến toàn trình.

Thứ trưởng Bộ Công Thương khẳng định, việc giảm bớt thủ tục sẽ tạo thuận lợi hơn cho doanh nghiệp và người dân, đồng thời vẫn đáp ứng yêu cầu quản lý nhà nước.

Ý kiến thẩm tra: tránh chồng chéo, bảo vệ người tiêu dùng

Trình bày báo cáo thẩm tra, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi cho biết đa số ý kiến trong Thường trực Ủy ban tán thành sự cần thiết ban hành Luật TMĐT. Ông nhấn mạnh, dự án luật cần thể chế hóa đầy đủ quan điểm của Đảng về phát triển kinh tế tư nhân, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, phù hợp với các nghị quyết quan trọng như Nghị quyết số 66, 68 và 57.

Tuy nhiên, ông Mãi lưu ý dự thảo hiện còn có sự chồng lấn với quy định của một số luật khác. “Cơ quan soạn thảo cần báo cáo rõ những "khoảng trống" pháp lý trong các luật hiện hành, tránh chồng chéo, mâu thuẫn. Luật phải bảo đảm không phát sinh thủ tục hành chính không cần thiết, không tạo vướng mắc pháp lý trong tổ chức thực hiện” - ông Mãi đề nghị.

Ngoài ra, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính nhấn mạnh, việc hoàn thiện Luật TMĐT không chỉ nhằm phát triển thị trường số mà còn phải “bảo vệ tốt hơn quyền lợi người tiêu dùng, chống thất thu thuế, kiểm soát hàng giả, hàng kém chất lượng, bảo đảm an ninh, quốc phòng trong hoạt động thương mại điện tử”.

Phiên họp ngày 22/9 cho thấy quyết tâm của Quốc hội trong việc hoàn thiện hệ thống pháp luật, đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế số. Luật TMĐT được kỳ vọng sẽ tháo gỡ các nút thắt pháp lý, tạo môi trường minh bạch, an toàn cho TMĐT, bảo vệ người tiêu dùng và thúc đẩy đổi mới sáng tạo.

Dự án luật, nếu được thông qua và triển khai hiệu quả, sẽ là những “mảnh ghép” quan trọng trong bức tranh pháp lý, tạo động lực để nền kinh tế số Việt Nam phát triển ổn định, bền vững trong giai đoạn tới.