Chuỗi hoạt động gồm Cuộc họp về phát triển hệ sinh thái ĐMST gắn với giáo dục SHTT (chiều 24/11) và Hội thảo quốc tế về giáo dục SHTT dành cho khu vực ASEAN (25-28/11).
Tăng cường giáo dục SHTT trong bối cảnh chuyển đổi công nghệ nhanh chóng
Sự kiện diễn ra trong bối cảnh khoa học - công nghệ toàn cầu thay đổi mạnh mẽ, tạo ra những mô hình học tập và lao động mới. Sở hữu trí tuệ ngày càng trở thành công cụ chiến lược quan trọng, phản ánh năng lực sáng tạo của quốc gia. Việc giáo dục SHTT từ cấp phổ thông được xem là nền tảng để xây dựng văn hóa tôn trọng sáng tạo và phát triển hệ thống SHTT bền vững.
Chuỗi sự kiện hướng đến nâng cao kiến thức và kỹ năng về SHTT cho đội ngũ hoạch định chính sách, chuyên gia xây dựng chương trình, giáo viên và cán bộ quản lý giáo dục; thúc đẩy tích hợp ĐMST vào giáo dục phổ thông; mở rộng mạng lưới chia sẻ tài nguyên trong ASEAN; đồng thời hỗ trợ thanh niên khởi nghiệp từ sớm.
Đặc biệt, hoạt động lần này nhấn mạnh vai trò của hai nghị quyết quan trọng của Bộ Chính trị:
Nghị quyết 57-NQ/TW (22/12/2024) về đột phá phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.
Nghị quyết 71-NQ/TW (22/8/2025) về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo, đặt mục tiêu nâng cao năng lực số, tư duy sáng tạo và kỹ năng ĐMST gắn với SHTT cho học sinh.
Cả hai Nghị quyết đều nhấn mạnh yêu cầu nâng cao năng lực số, tư duy sáng tạo và thúc đẩy ứng dụng công nghệ trong giáo dục. Đây là nền tảng quan trọng để tích hợp giáo dục sở hữu trí tuệ trong toàn hệ thống giáo dục quốc dân.
 |
| Cuộc họp về phát triển hệ sinh thái đổi mới sáng tạo gắn với giáo dục sở hữu trí tuệ ngày 24/11. |
Kết quả cụ thể từ chuyến thăm Việt Nam của Tổng Giám đốc WIPO
Chuỗi sự kiện cũng là bước triển khai tiếp theo từ chuyến thăm Việt Nam của Tổng Giám đốc WIPO Daren Tang vào tháng 9/2025. Trong dịp này, ông dự Triển lãm các sản phẩm ĐMST của học sinh, sinh viên tại Học viện Công nghệ Bưu chính Viễn thông (26/9) và đánh giá cao tiềm năng sáng tạo của giới trẻ Việt Nam. Chuyến thăm ghi dấu việc ký kết Bản ghi nhớ hợp tác giữa Cục Sở hữu trí tuệ và WIPO, trong đó hai bên cam kết thúc đẩy giáo dục và đào tạo SHTT ở mọi cấp độ - nền tảng để triển khai chuỗi sự kiện lần này.
Cuộc họp ngày 24/11 tập trung chia sẻ mô hình phát triển hệ sinh thái ĐMST gắn với giáo dục SHTT từ AIM (Ấn Độ), thảo luận khả năng thiết lập mô hình tương tự tại Việt Nam, định hướng hợp tác trong đào tạo, khởi nghiệp và phát triển năng lực cho thanh niên. Sự kiện có sự tham gia của bà Altayework Tedla - Giám đốc WIPO Academy, các chuyên gia AIM, đại diện Bộ KH&CN, Bộ GD&ĐT và nhiều đơn vị liên quan.
 |
| Các đại biểu thảo luận mô hình từ chương trình AIM (Ấn Độ), khả năng nhân rộng tại Việt Nam |
Diễn ra từ ngày 25-28/11, Hội thảo quy tụ hơn 30 đại biểu quốc tế từ các nước ASEAN và 50 đại biểu trong nước. Các đại biểu sẽ thảo luận kinh nghiệm xây dựng chương trình giảng dạy SHTT, giới thiệu tài liệu của WIPO, tham gia hoạt động thực hành, thiết kế bài giảng, xử lý tình huống và khảo sát thực tế tại một số trường phổ thông tại Hà Nội.
Chuỗi sự kiện tại Hà Nội được đánh giá là bước tiến quan trọng trong nỗ lực đưa giáo dục SHTT vào nhà trường, tạo nền tảng để phát triển thế hệ trẻ tự tin sáng tạo, có năng lực hội nhập và khởi nghiệp trong kỷ nguyên kinh tế tri thức. Thông qua hợp tác với WIPO, AIM và các đối tác quốc tế, Việt Nam đang chủ động tham gia mạng lưới giáo dục SHTT trong khu vực, góp phần lan tỏa văn hóa tôn trọng sáng tạo và thúc đẩy đổi mới sáng tạo từ sớm.
 |
| Chuỗi sự kiện từ ngày 24-28/11 tại Hà Nội thu hút nhiều chuyên gia sở hữu trí tuệ, đại diện Bộ Khoa học và Công nghệ, Bộ Giáo dục và Đào tạo và nhiều đơn vị liên quan |
| Về WIPO Academy, Chương trình IP4Y&T của WIPO và Chương trình AIM của Ấn Độ WIPO Academy WIPO Academy là đơn vị trực thuộc WIPO, được thành lập năm 1998, hoạt động như một trung tâm về giáo dục, đào tạo và xây dựng kỹ năng SHTT. WIPO Academy tập trung vào việc hỗ trợ các quốc gia thành viên WIPO, đặc biệt là các nước đang phát triển, các nước kém phát triển nhất và các nước đang chuyển đổi, nhằm xây dựng năng lực trong lĩnh vực SHTT nhằm thúc đẩy đổi mới và sáng tạo. WIPO Academy thực hiện các chức năng chính: - Cung cấp hỗ trợ kỹ thuật: Hỗ trợ hoạt động giáo dục, đào tạo về SHTT tại các cấp độ khác nhau, bao gồm giáo dục phổ thông, giáo dục đại học, đào tạo cơ bản, đào tạo chuyên sâu. - Nâng cao nhận thức công chúng về SHTT: Thông qua các khóa học cơ bản và chuyên sâu, kết hợp phương pháp học trực tiếp và học trực tuyến (eLearning), được các chuyên gia SHTT hàng đầu giảng dạy. WIPO Academy cũng hợp tác với các trường đại học danh tiếng để cung cấp bằng Thạc sĩ chung về SHTT, các chương trình đào tạo mùa hè về luật SHTT, đào tạo chuyên sâu cho thẩm phán, nhà ngoại giao và cán bộ làm công tác liên quan đến thương mại. - Tăng cường năng lực thể chế SHTT quốc gia: Hỗ trợ các cơ quan SHTT quốc gia thông qua các chương trình đào tạo, hợp tác và chia sẻ kiến thức. Trong giai đoạn 2020-2025, WIPO Academy đã đào tạo hơn 550.000 thanh niên, trong đó: 267.325 người từ 25-34 tuổi; 279.992 người dưới 24 tuổi; và hơn 153.000 trẻ em từ 6-16 tuổi. 56% học viên là nữ giới. Chương trình IP4Y&T Chương trình Intellectual Property for Youth and Teachers (IP4Y&T) là một sáng kiến của WIPO Academy nhằm thúc đẩy giáo dục SHTT cho thanh thiếu niên và giáo viên, tập trung vào học sinh phổ thông. Chương trình này là một phần của Chiến lược Trao quyền thế hệ trẻ về SHTT (IP-YES!) của WIPO, được triển khai qua các hoạt động gamified (hóa trò chơi) và thực tiễn để khơi dậy tinh thần sáng tạo và đổi mới. Mục tiêu của IP4Y&T nhằm: - Thúc đẩy sự tham gia của thế hệ trẻ: Khuyến khích thanh thiếu niên (từ 5-18 tuổi) tham gia vào giáo dục STEM và các hoạt động đổi mới sáng tạo, đồng thời nâng cao nhận thức về vai trò hỗ trợ của SHTT. - Xây dựng năng lực cho giáo viên và phụ huynh: Cung cấp tài liệu giáo dục, kế hoạch bài giảng thực tế và trại hè để giáo viên tích hợp SHTT vào chương trình học, giúp học sinh trở thành nhà sáng chế, doanh nhân và người sử dụng quyền SHTT có trách nhiệm. - Phát triển hệ sinh thái SHTT bền vững: Xây dựng đội ngũ quốc gia, phát triển kế hoạch quốc gia, và tạo mạng lưới chuyên gia để giải quyết các thách thức toàn cầu thông qua đổi mới cơ sở (grassroot innovation). Chương trình nhấn mạnh cách tiếp cận dựa trên nhu cầu, hướng dự án và xây dựng năng lực quốc gia. Thời gian qua, trong khuôn khổ IP4Y&T, WIPO đã tổ chức các chương trình đào tạo trực tiếp cho 171 giáo viên trường học, và mở rộng dịch vụ với các chương trình mới tại các nước ASEAN; hàng ngàn học sinh được tiếp cận qua trại hè và câu lạc bộ đổi mới sáng tạo, giúp nâng cao kỹ năng sáng tạo và nhận thức SHTT; xây dựng mạng lưới Đại sứ Thanh niên SHTT và tích hợp vào Chiến lược Trao quyền thế hệ trẻ về SHTT (IP-YES!) Chương trình AIM của Ấn Độ Atal Innovation Mission (AIM) là sáng kiến hàng đầu của Chính phủ Ấn Độ, được thành lập năm 2016 theo quyết định của Nội các Liên bang Ấn Độ nhằm thúc đẩy văn hóa đổi mới sáng tạo và khởi nghiệp trên phạm vi quốc gia. Các chương trình ban đầu bao gồm Atal Tinkering Labs (ATL) cho học sinh và Atal Incubation Centres (AIC) cho doanh nghiệp khởi nghiệp (startup). Đến năm 2020, AIM mở rộng với Atal Community Innovation Centres (ACIC) tập trung vào đổi mới sáng tạo cộng đồng và Atal New India Challenges (ANIC) giải quyết các thách thức xã hội. Năm 2021, khai trương ATL thứ 10.000 và hợp tác quốc tế như với Đan Mạch. Năm 2023, ra mắt chương trình trao đổi với Úc và fellowship với UNDP. Năm 2024, Nội các phê duyệt AIM 2.0, mở rộng hỗ trợ đến các nước phía Nam bán cầu, 36 bang/UT Ấn Độ, các bộ liên bang và công nghệ mới nổi (deeptech). Năm 2024, AIM ký Joint Letter of Intent (JLoI) với WIPO để hợp tác phát triển mô hình đổi mới sáng tạo Ấn Độ cho các nước phía Nam bán cầu, tập trung vào thanh niên và giáo viên. Lĩnh vực hợp tác bao gồm: thiết lập văn phòng đổi mới sáng tạo, lab tinkering/incubator; tổ chức hackathons/thử thách; chương trình trao đổi và capacity building; nâng cao nhận thức SHTT cho phát triển kinh tế. Mô hình AIM-WIPO tập trung vào giáo dục SHTT, thiết lập mạng lưới chuyên gia và giải quyết thách thức địa phương qua đổi mới sáng tạo dựa trên SHTT |
