Ngành du lịch trước thách thức lừa đảo công nghệ cao

Thực hiện Chỉ thị số 21/CT-TTg ngày 25/5/2020 của Thủ tướng Chính phủ về tăng cường phòng ngừa, xử lý hoạt động lừa đảo chiếm đoạt tài sản, trong 5 năm qua (2020-2025), Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã triển khai nhiều giải pháp truyền thông, tuyên truyền và phối hợp với các đơn vị liên quan nhằm ngăn chặn, xử lý hiệu quả các thủ đoạn lừa đảo trên không gian mạng, đặc biệt trong lĩnh vực du lịch - nơi đang chịu nhiều tác động tiêu cực từ tội phạm công nghệ cao.

Xuất hiện nhiều hình thức lừa đảo tinh vi trong lĩnh vực du lịch

Theo Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, trong thời gian gần đây, các hành vi lừa đảo sử dụng công nghệ cao trong ngành du lịch diễn biến phức tạp và có xu hướng gia tăng. Đáng chú ý là các thủ đoạn mạo danh tổ chức, cá nhân uy tín trong ngành du lịch để tạo lập các website, fanpage giả mạo đặt phòng khách sạn, tour du lịch với nội dung khuyến mại hấp dẫn, sau đó yêu cầu người dân chuyển khoản đặt cọc để chiếm đoạt tài sản.

Một số trường hợp còn lợi dụng tên tuổi của các doanh nghiệp du lịch lớn, các công ty lữ hành quốc tế để tạo lòng tin cho khách hàng. Các hình thức giả mạo này không chỉ khiến du khách thiệt hại về tài chính mà còn ảnh hưởng nghiêm trọng đến uy tín của doanh nghiệp, tổ chức chân chính trong ngành.

Ngoài ra, một số đối tượng còn sử dụng các nền tảng mạng xã hội, công cụ quảng cáo trực tuyến để phát tán thông tin sai lệch, cung cấp dịch vụ du lịch không phép hoặc lôi kéo người dùng tham gia các chương trình ưu đãi "giá rẻ bất ngờ" nhằm chiếm đoạt thông tin cá nhân, thông tin tài khoản ngân hàng.

Các hình thức lừa đảo trong lĩnh vực du lịch ngày càng đa dạng với thủ đoạn tinh vi

Chủ động tuyên truyền, cảnh báo người dân về các thủ đoạn lừa đảo

Nhằm triển khai hiệu quả Chỉ thị 21 và Công điện số 139/CĐ-TTg ngày 19/2/2024 của Thủ tướng Chính phủ, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã ban hành nhiều văn bản hướng dẫn công tác truyền thông, tuyên truyền trên các phương tiện thông tin đại chúng, mạng xã hội và hệ thống báo chí ngành để nâng cao nhận thức của người dân, doanh nghiệp về các phương thức, thủ đoạn lừa đảo mới.

Bộ chỉ đạo các cơ quan báo chí trong ngành như Tạp chí Du lịch, Báo Văn hóa, Cổng thông tin điện tử Bộ, các trang tin của Tổng cục Du lịch, Sở Du lịch các tỉnh, thành phố,... tích cực sản xuất tin, bài, video, infographic nhằm cảnh báo, phổ biến thông tin chính thống, khuyến cáo người dân kiểm tra kỹ lưỡng nguồn gốc các dịch vụ du lịch trước khi đặt mua.

Từ năm 2020 đến nay, đã có gần 64.300 tin, bài tuyên truyền về công tác phòng, chống lừa đảo chiếm đoạt tài sản trên các phương tiện truyền thông đại chúng. Các nội dung tập trung phổ biến pháp luật, cảnh báo thủ đoạn lừa đảo, hướng dẫn người dân bảo vệ thông tin cá nhân, đồng thời phản ánh các vụ việc điển hình nhằm nâng cao tính răn đe.

Tận dụng nền tảng số để phổ biến thông tin du lịch chính thống

Trong bối cảnh công nghệ số phát triển mạnh mẽ, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch chú trọng đẩy mạnh truyền thông qua các nền tảng trực tuyến. Website chính thức của Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam (vietnamtourism.gov.vn) thu hút hơn 35 triệu lượt truy cập trong 5 năm qua. Các tài khoản mạng xã hội như Facebook, YouTube, TikTok của Cục và các đơn vị trực thuộc cũng đạt hàng chục nghìn lượt theo dõi, đóng vai trò quan trọng trong việc truyền tải thông tin, kịp thời cảnh báo các hành vi lừa đảo mới xuất hiện.

Cùng với đó, nhiều hình thức truyền thông hiện đại được áp dụng như sản xuất podcast, clip ngắn, livestream hỏi - đáp về các chủ đề “du lịch an toàn”, “du lịch thông minh”, thu hút đông đảo người dân, đặc biệt là giới trẻ tham gia, tương tác.

Ngoài ra, Bộ cũng chỉ đạo các đơn vị chức năng tăng cường quản lý hoạt động quảng cáo du lịch trên môi trường số, phối hợp với Bộ Thông tin và Truyền thông, các nền tảng xuyên biên giới để gỡ bỏ, xử lý các nội dung vi phạm, quảng cáo sai sự thật hoặc có dấu hiệu lừa đảo.

Người dân cần hết sức cảnh giác với tội phạm lừa đảo trong lĩnh vực du lịch. Ảnh: Bích Ngọc

Để kịp thời phát hiện và xử lý các hành vi vi phạm, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch tăng cường phối hợp với Bộ Công an trong việc trao đổi thông tin, xác minh, điều tra các vụ việc có dấu hiệu lừa đảo trong lĩnh vực du lịch. Thông tin từ các đơn vị báo chí, cơ quan quản lý du lịch địa phương cũng được tổng hợp, gửi về Bộ Công an để hỗ trợ công tác điều tra, xử lý theo quy định pháp luật.

Trong một số trường hợp, Bộ đã chủ động phát hiện và báo cáo các fanpage giả mạo, đồng thời khuyến cáo người dân không nên tin vào các nguồn tin không xác thực trên mạng xã hội. Công tác này đã góp phần hạn chế thiệt hại và giúp nhiều người dân cảnh giác hơn khi đặt tour, khách sạn, dịch vụ trực tuyến.

Đề xuất tiếp tục tăng cường nguồn lực, kinh phí tuyên truyền

Từ thực tiễn triển khai trong giai đoạn 2020-2025, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch kiến nghị Bộ Công an tiếp tục chia sẻ thông tin, cảnh báo sớm các thủ đoạn lừa đảo mới xuất hiện trên không gian mạng để các đơn vị truyền thông trong ngành chủ động triển khai tuyên truyền.

Đồng thời, Bộ cũng đề xuất Chính phủ bố trí nguồn kinh phí riêng cho công tác truyền thông phòng chống lừa đảo trong lĩnh vực văn hóa, thể thao và du lịch, nhất là truyền thông trên nền tảng số, ứng dụng công nghệ truyền thông mới nhằm nâng cao hiệu quả và độ bao phủ trong cộng đồng.

Bên cạnh đó, các địa phương, doanh nghiệp và cộng đồng làm du lịch cũng được khuyến khích phối hợp với cơ quan chức năng trong việc phát hiện, cung cấp thông tin và tuyên truyền đúng đắn, góp phần xây dựng môi trường du lịch an toàn, minh bạch, văn minh.