Quỹ Nafosted đặt hàng 40 robot tự hành vệ sinh đô thị

Quỹ Phát triển khoa học và công nghệ Quốc gia (Nafosted) vừa thông báo tuyển chọn tổ chức thực hiện nhiệm vụ nghiên cứu, phát triển đội robot di động tự hành ứng dụng trong vệ sinh môi trường đô thị.

Đáng chú ý, đây không phải bài toán chế tạo thử một mẫu robot để trình diễn. Theo yêu cầu của Bộ Khoa học và Công nghệ, sản phẩm phải là một đội gồm 40 robot di động tự hành, đi kèm 3-5 trạm hỗ trợ (Hub), nền tảng phần mềm tự hành và hệ thống quản lý, điều phối toàn bộ đội robot.

Xe vệ sinh tự hành đang được thử nghiệm có kiểm soát tại Hà Nội. Ảnh: Phenikaa - X

40 robot cùng hoạt động như một “đội xe” thông minh

Mục tiêu của nhiệm vụ là làm chủ toàn bộ chuỗi công nghệ, từ thiết kế, chế tạo, tích hợp đến sản xuất, sau đó đưa hệ thống vào thử nghiệm tại ba địa phương. Đáng chú ý, sản phẩm phải đáp ứng yêu cầu về năng lực làm chủ công nghệ trong nước, với tỷ lệ giá trị gia tăng trong nước tối thiểu 60% hoặc tỷ lệ nội địa hóa tối thiểu 55% theo lộ trình được phê duyệt.

Mỗi robot phải có khả năng hút và giảm thiểu bụi mịn PM2.5-PM10, làm sạch tối thiểu 1.000 m² mỗi giờ đồng thời chứa được ít nhất 60 lít rác, bụi và 60 lít nước. Robot phải hoạt động tối thiểu 6 giờ sau mỗi lần sạc, có bề rộng làm sạch từ 1,2 m và độ lệch bám lề trung bình không quá 10 cm.

Những con số này cho thấy yêu cầu đặt ra không dừng ở việc chế tạo một robot có thể tự di chuyển mà hướng tới một hệ thống robot đủ khả năng hoạt động thực tế trong môi trường đô thị.

An toàn cũng là một trong những yêu cầu bắt buộc. Robot phải được trang bị nút dừng khẩn cấp trên thiết bị và từ xa, chức năng dừng an toàn, đèn cảnh báo, cùng hệ thống cảm biến và linh kiện điện tử bên ngoài đạt chuẩn chống nước, chống bụi IP67.

Để vận hành cả một đội robot, hệ thống trạm hỗ trợ cũng phải được phát triển đồng bộ. Các Hub phải có khả năng sạc pin nhanh, quản lý pin từ xa và kết nối với hệ thống quản lý đội xe. Đặc biệt, các chức năng tiếp nước, sạc và lấy rác tự động phải đạt tỷ lệ kết nối thành công tối thiểu 95%.

Nói cách khác, mục tiêu không chỉ là tạo ra robot biết “đi và làm sạch” mà là hình thành một hệ sinh thái robot tự hành có thể vận hành liên tục với mức độ tự động hóa cao.

Nếu robot là phần cứng, nền tảng phần mềm tự hành chính là “bộ não” giúp cả hệ thống hoạt động

Nền tảng phần mềm tự hành ngoài trời phải có khả năng định vị, nhận diện lề đường, tự bám lề, nhận biết môi trường xung quanh, lập kế hoạch di chuyển và điều khiển robot ở tốc độ thấp. Hệ thống đồng thời phải hỗ trợ dừng an toàn và thiết lập khu vực được phép hoạt động, giúp kiểm soát phạm vi di chuyển của robot trong môi trường đô thị.

Đáng chú ý, Bộ Khoa học và Công nghệ còn yêu cầu xây dựng nền tảng mô phỏng số với ít nhất 100 kịch bản. Nền tảng này phải có khả năng giả lập các tình huống lỗi liên quan đến cảm biến, máy tính điều khiển, cơ cấu chấp hành và kết nối truyền thông.

Qua đó, nhóm phát triển có thể đánh giá hiệu năng, độ an toàn và độ tin cậy của robot trước khi đưa thuật toán lên hệ thống thực tế. Đây là yêu cầu cho thấy nhiệm vụ đang tiếp cận theo hướng phát triển hệ thống robot tự hành hoàn chỉnh, thay vì chỉ tập trung vào phần cơ khí hay phần cứng.

Một sản phẩm quan trọng khác của nhiệm vụ là bộ dữ liệu về môi trường giao thông tại một số đô thị Việt Nam. Dữ liệu sau khi xây dựng sẽ được công bố dưới dạng dữ liệu mở dùng chung, tạo nguồn tài nguyên phục vụ nghiên cứu, phát triển và huấn luyện các hệ thống robot tự hành trong tương lai.

Điều này có thể mở ra giá trị vượt ra ngoài phạm vi một dự án robot vệ sinh đô thị, khi dữ liệu thực tế từ môi trường Việt Nam có thể trở thành nền tảng cho nhiều bài toán liên quan đến robotics, AI, thị giác máy tính và phương tiện tự hành.

Theo đại diện Nafosted, đây là nhiệm vụ đặt hàng đầu tiên thuộc Chương trình khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo quốc gia đặc biệt về công nghệ chiến lược. Để tham gia, các tổ chức có thể lập dự toán kinh phí và gửi hồ sơ đăng ký về Quỹ Nafosted từ ngày 3/9 đến 17h ngày 14/9.

Trước đó, Bộ Khoa học và Công nghệ đã tham mưu, thiết kế và cụ thể hóa nhiều cơ chế, chính sách nhằm thúc đẩy phát triển công nghệ chiến lược, trong đó có Chương trình khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo quốc gia đặc biệt về công nghệ chiến lược; Nghị định 260 về biện pháp thi hành một số điều của Luật Công nghệ cao cùng ba thông tư hướng dẫn 42, 48 và 49.