| Bộ GD và ĐT đề xuất hỗ trợ học bổng cho 15 nhóm ngành trọng điểm Chính phủ ban hành học bổng cho các ngành công nghệ chiến lược 111 ngành khoa học, kỹ thuật, công nghệ được cấp học bổng |
Đây là nền tảng hỗ trợ quản lý người học từ bậc đại học đến thạc sĩ, tiến sĩ; đồng thời kết nối các cơ sở đào tạo với doanh nghiệp, tạo điều kiện để doanh nghiệp tiếp cận nguồn nhân lực phù hợp và cùng tham gia giải quyết các bài toán thực tiễn.
Giới thiệu nền tảng quản trị đào tạo và phát triển nguồn nhân lực chiến lược quốc gia, GS.TS Chử Đức Trình, Hiệu trưởng Trường Đại học Công nghệ, Đại học Quốc gia Hà Nội cho biết nền tảng được thiết kế như một hệ thống độc lập, hướng tới quản trị toàn diện quá trình đào tạo và phát triển nguồn nhân lực chiến lược. Hệ thống hỗ trợ quản lý xuyên suốt từ tuyển sinh, xét và cấp học bổng, theo dõi quá trình học tập đến kết nối người học với cơ sở đào tạo, doanh nghiệp và cơ quan quản lý.
Theo GS.TS Chử Đức Trình, về lâu dài, nền tảng không chỉ phục vụ triển khai chính sách học bổng mà còn hướng tới xây dựng cơ sở dữ liệu về nguồn nhân lực chiến lược quốc gia, theo dõi quá trình học tập, việc làm và mức độ đáp ứng nhu cầu nhân lực của các lĩnh vực khoa học cơ bản, kỹ thuật then chốt và công nghệ chiến lược. Qua đó, góp phần kết nối các bên liên quan, hỗ trợ hoạch định chính sách và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao phục vụ yêu cầu phát triển đất nước trong giai đoạn mới.
 |
| Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Hoàng Minh Sơn cùng các đại biểu thực hiện nghi thức ra mắt Nền tảng quản trị đào tạo và phát triển nguồn nhân lực chiến lược quốc gia. Ảnh: moet |
Theo Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Hoàng Minh Sơn, Nghị quyết số 57-NQ/TW và Nghị quyết số 71-NQ/TW của Bộ Chính trị đã đề ra những chủ trương, định hướng mang tính chiến lược về phát triển khoa học, công nghệ và giáo dục, đào tạo. Trong đó, các trường đại học giữ vai trò đặc biệt quan trọng trong phát triển nguồn nhân lực khoa học và công nghệ, đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong giai đoạn mới.
Trong bối cảnh Việt Nam đặt mục tiêu tăng trưởng kinh tế cao, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số được xác định là động lực cốt lõi. Đất nước đang hướng tới phát triển các lĩnh vực công nghệ cao như công nghiệp bán dẫn, trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn, năng lượng tái tạo cùng nhiều lĩnh vực công nghệ khác có giá trị gia tăng lớn. Điều đó đặt ra yêu cầu cấp thiết về đào tạo và phát triển đội ngũ nhân lực đáp ứng nhu cầu phát triển.
Bộ trưởng cho biết, Chính phủ đã chỉ đạo xây dựng Đề án phát triển nguồn nhân lực phục vụ ngành công nghiệp bán dẫn, Đề án phát triển nguồn nhân lực phục vụ điện hạt nhân; đồng thời Bộ Giáo dục và Đào tạo đang chủ trì xây dựng, trình Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Đề án đào tạo nguồn nhân lực phục vụ phát triển công nghệ cao.
 |
| Bộ trưởng Hoàng Minh Sơn phát biểu tại hội thảo. Ảnh: moet |
Nghị định số 179/2026/NĐ-CP của Chính phủ quy định chính sách học bổng cho người học các ngành khoa học cơ bản, kỹ thuật then chốt và công nghệ chiến lược, được ban hành ngày 20/5/2026 và có hiệu lực từ ngày 15/7/2026, là một chính sách rất quan trọng. Chính sách áp dụng đối với sinh viên các ngành khoa học cơ bản, kỹ thuật then chốt, công nghệ chiến lược; sinh viên các chương trình tài năng và một số lĩnh vực trọng điểm như công nghiệp bán dẫn, điện hạt nhân.
Theo Bộ trưởng, những chính sách này sẽ giúp người học có thêm điều kiện lựa chọn ngành học, giảm chi phí học tập và tạo cơ hội để nhiều sinh viên, đặc biệt là sinh viên có hoàn cảnh khó khăn, thực hiện ước mơ theo học các ngành thuộc lĩnh vực khoa học và công nghệ. Quan trọng hơn, mục tiêu của chính sách không chỉ là hỗ trợ người học mà còn góp phần nâng cao chất lượng đào tạo, cung cấp nguồn nhân lực đáp ứng yêu cầu phát triển của nền công nghiệp.
Bộ trưởng cũng nhấn mạnh yêu cầu triển khai hiệu quả các chương trình, chính sách; tăng cường gắn kết giữa đào tạo với nghiên cứu khoa học, giải quyết các bài toán của doanh nghiệp và địa phương. Đồng thời, cần thúc đẩy sự kết nối giữa các trường đại học với nhau và giữa các trường đại học với doanh nghiệp để tạo sức mạnh chung trong đào tạo, nghiên cứu và đổi mới sáng tạo.
Vụ trưởng Vụ Giáo dục đại học Nguyễn Tiến Thảo chia sẻ, Bộ Giáo dục và Đào tạo đang triển khai đồng bộ nhiều chương trình, đề án phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao; đồng thời phê duyệt 90 chương trình đào tạo tài năng tại 23 cơ sở giáo dục đại học, gắn đào tạo với nghiên cứu khoa học và các lĩnh vực công nghệ chiến lược.
Điểm nhấn quan trọng là Nghị định số 179/2026/NĐ-CP đã tạo bước chuyển từ hỗ trợ cơ sở đào tạo sang hỗ trợ trực tiếp người học. Theo đó, người học trúng tuyển vào các ngành thuộc danh mục quy định, đáp ứng điều kiện về điểm xét tuyển hoặc thuộc diện tuyển thẳng, đồng thời nằm trong nhóm 30% thí sinh có điểm cao nhất sẽ có cơ hội nhận học bổng Chính phủ. Học bổng được duy trì hằng năm căn cứ vào kết quả học tập và quá trình rèn luyện.
Theo Vụ trưởng, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã hoàn thiện danh mục 109 ngành đào tạo thuộc 15 nhóm ngành khoa học cơ bản, kỹ thuật then chốt và công nghệ chiến lược làm căn cứ triển khai chính sách theo Nghị định số 179/2026/NĐ-CP.
Theo thống kê của Bộ Giáo dục và Đào tạo, đối với khóa tuyển sinh năm 2025, dự kiến có 22.250 người học đủ điều kiện được hưởng học bổng Chính phủ từ ngày 1/9/2026. Năm 2026, khoảng 30.000 người học dự kiến được cấp học bổng với tổng kinh phí khoảng 1.300 tỉ đồng mỗi năm.
Hội thảo triển khai các chương trình và chính sách đào tạo nhân lực STEM là diễn đàn để cơ quan quản lý nhà nước, các cơ sở giáo dục đại học, viện nghiên cứu, doanh nghiệp và các tổ chức liên quan trao đổi về định hướng phát triển nguồn nhân lực STEM; chia sẻ các mô hình đào tạo tiên tiến; tăng cường kết nối giữa đào tạo, nghiên cứu khoa học, đổi mới sáng tạo và nhu cầu phát triển của doanh nghiệp. Vụ trưởng Vụ Giáo dục đại học Nguyễn Tiến Thảo cho biết, hiện cả nước có 771.475 người học thuộc các lĩnh vực STEM, chiếm khoảng 29% quy mô giáo dục đại học. Trong đó, có 475.833 người học chính quy thuộc 15 nhóm ngành theo Nghị định số 179/2026/NĐ-CP. Mục tiêu đến năm 2030 là nâng tỷ lệ người học STEM lên 35%, đáp ứng yêu cầu phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo. Nhiều cơ sở giáo dục đại học đã chia sẻ các mô hình đào tạo và kinh nghiệm triển khai nhằm nâng cao chất lượng nguồn nhân lực STEM, với điểm chung là tăng cường gắn kết giữa đào tạo, nghiên cứu, đổi mới sáng tạo và doanh nghiệp. Tại hội thảo, các đại biểu cũng đã tập trung thảo luận về việc xây dựng chuẩn dữ liệu đồng bộ cho nền tảng quản trị đào tạo và phát triển nguồn nhân lực chiến lược quốc gia; kiến nghị bổ sung nhóm ngành Công nghệ kỹ thuật vào danh mục đào tạo STEM; nhấn mạnh nhu cầu đào tạo đội ngũ giảng viên tài năng và đầu tư phòng thí nghiệm hiện đại để tránh "đào tạo chay"; đồng thời đề xuất đổi mới mô hình hợp tác "ba nhà" thông qua việc doanh nghiệp cùng góp vốn và song hành thực chất trong các dự án nghiên cứu để làm chủ công nghệ lõi. |
Đỗ Phương
