Song hành chuyển đổi số và xanh - Động lực mới cho phát triển

Chuyển đổi đôi: Ghép nối Chuyển tiếp xanh và kỹ thuật số

Ý tưởng này bắt nguồn từ tầm nhìn của Liên minh châu Âu (EU) về một nền kinh tế trung hòa carbon vào năm 2050, gắn liền với Thỏa thuận Xanh và Chiến lược Kỹ thuật số. EU coi đây không phải hai dự án riêng biệt mà là một tiến trình tích hợp. Theo đó, mục tiêu phát thải ròng bằng 0 sẽ khó đạt được nếu thiếu sự hỗ trợ của công nghệ như trí tuệ nhân tạo (AI), Internet vạn vật (IoT), dữ liệu thời gian thực, lưới điện thông minh và hạ tầng đám mây.

EU ước tính cần thêm 520 tỷ euro mỗi năm cho các khoản đầu tư xanh, trong đó 390 tỷ euro dành riêng cho khử carbon trong lĩnh vực năng lượng. Song song, khoảng 125 tỷ euro mỗi năm được phân bổ cho phát triển kỹ thuật số, bao gồm chất bán dẫn, an ninh mạng và điện toán lượng tử. Bên cạnh yếu tố công nghệ và môi trường, chuyển đổi đôi còn gắn liền với Trụ cột Châu Âu về Quyền Xã hội, thúc đẩy năng suất, tính bền vững và sự hòa nhập thông qua đào tạo lại, nâng cao kỹ năng và hỗ trợ người lao động.

Tính cấp bách của quá trình này ngày càng rõ rệt. Biến đổi khí hậu tiến gần đến ngưỡng không thể đảo ngược, trong khi doanh nghiệp đối diện sức ép về quy định, chi phí năng lượng và cạnh tranh toàn cầu. Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF) cho rằng giải pháp kỹ thuật số có thể cắt giảm đến 20% khí thải trong các ngành có mức phát thải cao như thép, xi măng hay giao thông vận tải mở ra cơ hội sống còn cho các lĩnh vực khó giảm phát thải.

Nhiều ví dụ thực tiễn đã chứng minh tác động tích cực. Nhà máy bia Carlsberg Srbija (Serbia) áp dụng nền tảng tự động hóa của COPA-DATA đã tiết kiệm 5,9% hơi nước, 4,5% nước, cắt giảm 9,6% khí thải CO₂ và giảm 2,5% năng lượng tiêu thụ. Tương tự, dự án “Destination Earth” của EU đang xây dựng mô hình kỹ thuật số toàn cầu để mô phỏng khí hậu, hỗ trợ các quyết định về nông nghiệp và ứng phó thiên tai.

Tuy vậy, rủi ro cũng không nhỏ. Chuyển đổi đôi đôi khi dừng lại ở “bản vẽ PowerPoint” mà thiếu hành động thực tế. Các chuyên gia cảnh báo nguy cơ “rửa công nghệ” khi doanh nghiệp chỉ tập trung vào công cụ kỹ thuật số mà bỏ qua các vấn đề cốt lõi như suy thoái đất, mất đa dạng sinh học hay quyền lao động. Nếu thiếu chỉ số đánh giá rõ ràng và chiến lược dài hạn, tiến trình này khó tạo ra thay đổi thực chất.

Do đó, để biến ý tưởng thành hiện thực, cần sự đầu tư nghiêm túc vào hạ tầng, dữ liệu, con người và quy trình. Những doanh nghiệp đi đầu đã chứng kiến chi phí năng lượng giảm, chỉ số ESG cải thiện và năng lực cạnh tranh gia tăng. Ngược lại, nếu bỏ lỡ, đây sẽ là cơ hội bị đánh mất để định hình một tương lai bền vững hơn.

Chuyển đổi đôi có thể bắt đầu như một “từ thông dụng” nhưng nếu triển khai đúng cách, nó chính là chìa khóa mở ra giai đoạn phát triển mới cho nền kinh tế toàn cầu.

Theo automation.com