 |
| Bản đồ địa hình Sao Hỏa hiển thị khu vực Utopia Planitia, nơi có thể từng là một đại dương. |
Một đường bờ biển cổ có khả năng đã được tìm thấy tại khu vực Sao Hỏa do tàu thăm dò Zhurong của Trung Quốc khám phá, cung cấp thêm bằng chứng rằng một đại dương có thể đã từng bao phủ một vùng rộng lớn tại khu vực đồng bằng thấp ở bán cầu Bắc của hành tinh này.
Tàu thăm dò đã hạ cánh tại phía Nam Utopia Planitia vào tháng 5/ 2021 và hoạt động trong gần một năm. Các nhà khoa học nghiên cứu dữ liệu từ tàu thăm dò đã tìm thấy dấu vết về một đại dương cổ hoặc nước dạng lỏng cách đây chỉ khoảng 400.000 năm.
Giáo sư Bo Wu tại Đại học Bách khoa Hong Kong và các đồng nghiệp của ông đã tiến hành phân tích toàn diện các đặc điểm địa hình tại khu vực tàu hạ cánh, kết hợp dữ liệu viễn thám từ các vệ tinh với các quan sát từ tàu thăm dò.
Họ cho biết đã tìm thấy các đặc điểm phù hợp với sự tồn tại của một đường bờ biển tại phía Nam Utopia Planitia, bao gồm các rãnh và kênh trầm tích. Họ cũng đã xác định tuổi và thành phần của các trầm tích bề mặt tại khu vực này. Dựa trên những thông tin này, nhóm nghiên cứu cho rằng đại dương tồn tại khoảng 3,68 tỷ năm trước, nhưng đã đóng băng và biến mất sau đó khoảng 260 triệu năm.
Những phát hiện này không chỉ cung cấp thêm bằng chứng ủng hộ giả thuyết về một đại dương trên Sao Hỏa mà còn lần đầu tiên đưa ra một thảo luận về kịch bản tiến hóa có thể có của nó.
Giáo sư Wu cũng cho biết, khu vực này có thể được chia thành một phần nông ở phía Nam và một phần sâu ở phía Bắc. Ngay cả phần nông của đại dương cũng có thể sâu tới 600 m nhưng hiện chưa có đủ dữ liệu để ước tính độ sâu tối đa của đại dương.
“Nước là thành phần thiết yếu cho sự sống và sự hiện diện của một đại dương trong quá khứ trên Sao Hỏa, mở ra khả năng rằng Sao Hỏa có thể đã từng đủ điều kiện để nuôi dưỡng sự sống vi sinh vật ở giai đoạn đầu" - Giáo sư Wu nói.
Mathieu Lapôtre từ Đại học Stanford ở California cho biết, liệu các đại dương có tồn tại trên Sao Hỏa thời kỳ đầu hay không là một câu hỏi gây tranh cãi với những hệ quả quan trọng đối với khả năng xuất hiện sự sống trong quá khứ của hành tinh này. Ông cho biết các nhiệm vụ trong tương lai sẽ cần kiểm tra các phát hiện của nghiên cứu mới này.
Đồng thời, Lapôtre cho biết thêm: “Utopia Planitia có thể là một nguồn tư liệu vô giá về các môi trường gần bờ và ven biển của Sao Hỏa thời kỳ đầu.”
Bảo Khánh (Theo NewScientist)
